آتش‌بس در لبه فروپاشی؛ هرمز، امارات و کشتی‌ها در کانون درگیری

پیش‌نویس سازمان ملل توقف حملات دریایی، لغو عوارض و اعلام محل مین‌ها را مطالبه می‌کند

نیویورک – هیل / آسوشیتدپرس - ۵ مه ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

به گزارش هیل به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP)، پیش‌نویس یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، ایران را تهدید می‌کند که در صورت جلوگیری از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز با تحریم‌ها یا اقدامات تنبیهی دیگر مواجه خواهد شد.

بر اساس این پیش‌نویس، ایران ملزم می‌شود:

• فوراً حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز را متوقف کند؛
• به اخذ «عوارض غیرقانونی» پایان دهد؛
• محل تمامی مین‌های دریایی را اعلام کرده و برای پاکسازی آن‌ها همکاری کند.

کریدور بشردوستانه تحت نظارت سازمان ملل

این قطعنامه که با مشارکت ایالات متحده و کشورهای عربی خلیج فارس تدوین شده، همچنین از ایران می‌خواهد بی‌درنگ در ایجاد یک کریدور بشردوستانه تحت نظارت سازمان ملل همکاری کند تا انتقال کمک‌های حیاتی، کود و کالاهای اساسی تسهیل شود.

تلاش تازه پس از وتوی چین و روسیه

این اقدام، تازه‌ترین تلاش دیپلماتیک واشینگتن پس از شکست قطعنامه‌ای ضعیف‌تر در آوریل است که به‌دلیل وتوی چین و روسیه تصویب نشد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفته است نسخه جدید به‌طور هدفمند محدودتر طراحی شده تا امکان تصویب آن بدون وتو افزایش یابد.

فصل هفتم منشور و امکان توسل به زور

به گزارش AP، پیش‌نویس قطعنامه تحت فصل هفتم منشور سازمان ملل تنظیم شده است؛ فصلی که به شورای امنیت اجازه می‌دهد در صورت عدم پایبندی، اقدامات قهری از جمله تحریم‌ها و حتی توسل به زور را مجاز بداند. در متن از «اقدامات مؤثر متناسب با وخامت اوضاع، از جمله تحریم‌ها» سخن گفته شده است.

تأکید بر حق دفاع و عدم همکاری با بستن تنگه

این قطعنامه همچنین:

• بر حق کشورها برای دفاع از کشتی‌های خود تأکید می‌کند؛
• از سایر دولت‌ها می‌خواهد در بستن تنگه یا پرداخت عوارض به ایران همکاری نکنند؛
• از تلاش‌های جاری برای هماهنگی عبور ایمن و گفت‌وگوی منطقه‌ای با هدف دستیابی به صلح پایدار حمایت می‌کند.

این ابتکار در چارچوب تلاش دولت ترامپ برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز ارائه شده است؛ گذرگاهی که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، حدود ۲۰ درصد نفت خام جهان از آن عبور می‌کرد. به گزارش هیل، آتش‌بس کنونی همچنان شکننده باقی مانده است.

واشینگتن پیش‌نویس قطعنامه سازمان ملل را برای پرهیز از وتوی چین و روسیه تعدیل کرد

وایر خبرگزاری رویترز | ۵ مه ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز سه‌شنبه اعلام کرد واشینگتن تغییراتی در پیش‌نویس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل درباره تنگه هرمز اعمال کرده است تا شانس جلوگیری از وتوی چین و روسیه افزایش یابد. روبیو گفت امیدوار است پکن به تهران پیام دهد که اقدام‌هایش در تنگه هرمز به انزوای جهانی ایران می‌انجامد.

تلفات دریانوردان غیرنظامی

روبیو در کاخ سفید به خبرنگاران گفت ۱۰ ملوان غیرنظامی در پی درگیری‌های جاری در تنگه هرمز جان باخته‌اند. او بدون ارائه جزئیات بیشتر افزود: «آن‌ها منزوی، گرسنه و آسیب‌پذیر شده‌اند و در نتیجه دست‌کم ۱۰ ملوان جان باخته‌اند.»

تداوم عملیات دریایی و چتر دفاعی

وزیر خارجه آمریکا تأکید کرد ایالات متحده به پاکسازی مسیر در تنگه هرمز برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی ادامه خواهد داد و هم‌زمان در حال استقرار تجهیزات برای گسترش چتر دفاعی بر فراز کشتیرانی تجاری است. به گفته روبیو، نیروهای آمریکایی به هدف قرار دادن پهپادها و قایق‌هایی که تهدیدی علیه نیروهای آمریکا محسوب می‌شوند ادامه می‌دهند و مدعی شد ۷ قایق سریع ایران در تنگه هرمز منهدم شده‌اند.

مذاکره یا تشدید

روبیو گفت ایران باید پای میز مذاکره بیاید و شرایط را بپذیرد. او افزود آمریکا به دفاع از آزادی کشتیرانی در این شاهراه حیاتی ادامه می‌دهد.

اظهارات روبیو نشان می‌دهد واشینگتن هم‌زمان با تداوم عملیات میدانی برای حفاظت از کشتیرانی، تلاش دیپلماتیک برای جلب اجماع بین‌المللی در شورای امنیت را نیز پیش می‌برد؛ در حالی که تلفات غیرنظامیان دریانورد، فشار سیاسی بر طرف‌ها را افزایش داده است.

۵ مه ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

در پی تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز، واکنش‌های سیاسی، امنیتی و هوانوردی تازه‌ای از سوی فرانسه و امارات متحده عربی اعلام شد؛ هم‌زمان گزارش‌هایی متناقض درباره وضعیت کشتیرانی در مسیرهای جنوبی تنگه منتشر شده است.

ماکرون: حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی امارات «غیرقابل‌قبول» است

امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، بامداد دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، حملات ایران به زیرساخت‌های غیرنظامی امارات را «غیرموجه و غیرقابل‌قبول» خواند. او تأکید کرد فرانسه همچنان از متحدان خود در امارات و منطقه در دفاع از سرزمین‌شان حمایت می‌کند.

ماکرون گفت راه‌حل پایدار بحران تنها از مسیر بازگشایی تنگه هرمز برای عبور آزادانه و دستیابی به توافقی قوی با تضمین‌های امنیتی برای کشورهای منطقه ممکن است؛ توافقی که به‌ویژه تهدیدهای هسته‌ای، موشکی و فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده منطقه‌ای را مهار کند.

امارات حریم هوایی را محدود کرد

به گزارش رویترز، امارات متحده عربی پس از حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران، حریم هوایی خود را محدود کرده و پروازها را تا دست‌کم ۱۱ مه به مسیرهای مشخص‌شده کاهش داده است. این تصمیم بر اساس اطلاعیه‌های هوانوردی (NOtAMs) سازمان هواپیمایی کشوری امارات اتخاذ شده و شامل فعال‌سازی پروتکل‌های امنیتی اضطراری است.

در اطلاعیه‌ها آمده است که منطقه اطلاعات پروازی امارات (FIR) به‌طور جزئی بسته شده و ورود و خروج پروازها تنها از نقاط مشخص مجاز است. این محدودیت‌ها دو روز پس از آن اعمال شد که امارات اعلام کرده بود اقدامات احتیاطی حریم هوایی را لغو کرده و آسمان «پاک» است.

تغییر مسیر پروازها و هشدارهای موشکی

امارات روز دوشنبه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در حال خنثی‌سازی موشک‌ها و پهپادها بوده و همین موضوع باعث تغییر مسیر چندین پرواز به سمت مسقط در عمان و چرخش بر فراز عربستان سعودی شده است.

ادعای گرفتار شدن دو شناور تجاری آمریکایی

هم‌زمان، منابعی به نقل از خبرگزاری حکومتی فارس مدعی شدند دو شناور تجاری آمریکایی در بخش جنوبی تنگه هرمز و در مناطق صخره‌ای نزدیک سواحل عمان گرفتار شده‌اند. بر اساس این ادعا، این منطقه از نظر جغرافیایی—به‌ویژه در حوالی جزایر مسندم و الخیل—برای تبدیل شدن به یک کریدور دریایی مناسب نیست و عبور از آن بسیار پرریسک است.

این ادعا پس از آن مطرح شد که سنتکام پیش‌تر از عبور دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا از تنگه خبر داده بود؛ ادعایی که سپاه پاسداران آن را تکذیب کرد. تاکنون تأیید مستقلی از سوی منابع بین‌المللی درباره گرفتار شدن این شناورها منتشر نشده است.

تحولات اخیر نشان می‌دهد آتش‌بس شکننده در منطقه با فشار فزاینده‌ای روبه‌روست و هر حادثه می‌تواند پیامدهای فوری امنیتی، انرژی و حمل‌ونقلی در پی داشته باشد.

بغداد با تخفیف‌های قابل توجه سعی دارد عبور کشتی‌ها از مسیر پرخطر هرمز را تسهیل کند

نیو یورک – بلومبرگ / ۵ مهٔ ۲۰۲۶

به‌گزارش بلومبرگ، دولت عراق در اقدامی بی‌سابقه تخفیف‌های عمیقی را روی قیمت نفت خود اعمال کرده است تا خریداران را برای عبور از تنگه هرمز—مسیر پرخطر و تحت تنش کنونی—تشویق کند. این طرح در حالی اجرا شد که تنگه هرمز به یکی از خطرناک‌ترین مسیرهای حمل نفت تبدیل شده است.

تخفیف‌های جذاب برای عبور در شرایط اضطراری

براساس اطلاعیه سامانه نفتی عراق (SOMO)، نفت Basrah Medium که بین ۱ تا ۱۰ می بارگیری می‌شود، ۳۳.۴۰ دلار ارزان‌تر از قیمت رسمی ارائه شده است. این تخفیف در ادامه ماه به ۲۶ دلار کاهش دارد، و برای Basrah Heavy نیز ۳۰ دلار زیر قیمت رسمی عرضه می‌شود. این تخفیف‌ها مشروط به پذیرش عبور از تنگه برای بارگیری نفت است.

پرهیز از «نیروی قهریه»

بلومبرگ به نقل از سند SOMO تأکید کرده که این پیشنهاد تحت شرایط force majeure نیست؛ چرا که ریسک شناخته‌شده‌ از قبل مورد توجه خریداران قرار گرفته است.

فشار بر تولید و صادرات نفت

بلومبرگ اشاره کرده که جنگ و انسداد هرمز باعث شده عراق حتی تولید را کاهش دهد و ظرفیت ذخیره‌سازی‌اش پر شود. علاوه بر این، تنها دو نفتکش در آوریل از بندر بصره بارگیری شدند، در حالی که معمولاً ماهانه بیش از ۸۰ نفتکش فعالیت می‌کردند.

پیامدی اقتصادی و سیاسی

این حرکت عراق نشان می‌دهد هزینه عبور از تنگه هرمز به‌صورت مستقیم در قیمت نفت لحاظ می‌شود. خریدار چینی یا هندی در مواجهه با خطر افزایش هزینه یا بیمه، ترجیح می‌دهد از مسیر برقی مانند خط لوله ترکیه استفاده کند مگر در صورت دریافت تخفیف ده‌ها دلاری برای جبران ریسک.

حملات جدید، انفجار کشتی‌ها 

رویترز | ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

خبرگزاری رویترز گزارش داد که آتش‌بس شکننده در خاورمیانه روز سه‌شنبه پس از حملات تازه آمریکا و ایران به‌شدت در معرض خطر قرار گرفته است. ارتش ایالات متحده اعلام کرد که پس از دستور دونالد ترامپ برای اعزام نیروی دریایی به‌منظور اسکورت نفتکش‌های سرگردان از تنگه هرمز، نیروهای آمریکایی شش قایق کوچک ایرانی و همچنین موشک‌های کروز و پهپادهای ایران را منهدم کرده‌اند. ایران این ادعا را تکذیب کرده و رسانه‌های ایرانی به نقل از یک فرمانده نظامی اعلام کردند که نیروهای آمریکایی قایق‌های غیرنظامی را هدف قرار داده و پنج غیرنظامی کشته شده‌اند.

به گزارش رویترز، هم‌زمان چندین کشتی تجاری در خلیج فارس از وقوع انفجار یا آتش‌سوزی خبر دادند و یک بندر نفتی در امارات متحده عربی بر اثر حملات موشکی به آتش کشیده شد. ارتش آمریکا اعلام کرد دو کشتی تجاری آمریکایی با پشتیبانی ناوشکن‌های موشک‌انداز هدایت‌شونده از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ در حالی که ایران هرگونه عبور از تنگه را رد کرد.

در تحولی دیگر، کره جنوبی گزارش داد یکی از کشتی‌های تجاری این کشور در تنگه هرمز دچار انفجار و آتش‌سوزی در موتورخانه شده است. همچنین آژانس امنیت دریایی بریتانیا از اصابت به دو کشتی در سواحل امارات خبر داد. شب گذشته نیز تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد که مقامات نظامی در پاسخ به آنچه «ماجراجویی ارتش ایالات متحده» خوانده شد، حمله به امارات را تأیید کرده‌اند.

برلین اعزام «فولدا» را اقدامی مقدماتی برای بررسی حضور دریایی در تنگه هرمز توصیف کرد

اشپیگل | ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

به گزارش نشریه اشپیگل، وزارت دفاع آلمان اعلام کرده است که یک فروند مین‌روب نیروی دریایی این کشور با نام «فولدا» (Fulda) پایگاه دریایی کیل–فیک را ترک کرده و در مسیر دریای مدیترانه قرار دارد. به گفته مقام‌های آلمانی، این اقدام مقدماتی و در چارچوب بررسی احتمال استقرار نیروهای دریایی آلمان در تنگه هرمز انجام شده است.

اقدام احتیاطی در بحبوحه تنش‌ها

وزارت دفاع آلمان تأکید کرده اعزام این مین‌روب به معنای تصمیم نهایی برای حضور نظامی در تنگه هرمز نیست، بلکه بخشی از آمادگی عملیاتی و ارزیابی میدانی در شرایطی است که تنش‌ها پیرامون امنیت کشتیرانی و انرژی در خلیج فارس افزایش یافته است.

زمینه اروپایی

این تصمیم در حالی اعلام می‌شود که چند کشور اروپایی درباره نقش احتمالی در حفاظت از مسیرهای کشتیرانی پس از پایان جنگ و تثبیت آتش‌بس بحث می‌کنند، اما هم‌زمان برلین و دیگر پایتخت‌های اروپایی گفته‌اند تا دستیابی به چارچوب سیاسی روشن از ورود مستقیم به عملیات نظامی در هرمز خودداری خواهند کرد.

جمع‌بندی

اعزام «فولدا» به مدیترانه نشانه‌ای از افزایش آمادگی دریایی اروپا و رصد نزدیک تحولات تنگه هرمز است؛ گامی که می‌تواند در صورت تداوم بی‌ثباتی، به تصمیم‌های بعدی درباره حضور یا عدم حضور نیروهای اروپایی در این آبراه راهبردی منجر شود.

بیرون کشیدن موشک‌ها و جابه‌جایی دارایی‌ها، نشانه آماده‌سازی برای مرحله بعدی درگیری

گلف‌نیوز - ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

گلف‌نیوز در تحلیلی نوشت که آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران، به‌جای کاهش تنش، به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان یک مکث استراتژیک تلقی می‌شود که تهران از آن برای بازسازی توان نظامی و آماده‌سازی برای ادامه درگیری استفاده کرده است. به گزارش این رسانه، حملات موشکی و پهپادی اخیر رژیم ایران به امارات متحده عربی، تنها چند روز پس از اعلام پایان خصومت‌ها از سوی دونالد ترامپ، این برداشت را تقویت کرده است.

نقض آتش‌بس با حملات تازه

در تازه‌ترین تشدید تنش، ایران روز دوشنبه موشک و پهپاد به سمت امارات شلیک کرد؛ اقدامی که عملاً آتش‌بس شکننده را نقض کرد. این حملات، نگرانی‌های پیشین مقام‌های اماراتی را تشدید کرده است. انور قرقاش، مشاور ارشد دیپلماتیک رئیس‌جمهور امارات، پیش‌تر هشدار داده بود که پس از «تجاوز خائنانه» علیه همسایگان، نمی‌توان به ایران در خصوص ترتیبات تنگه هرمز اعتماد کرد؛ دیدگاهی که به‌گفته گلف‌نیوز، با تحولات اخیر تقویت شده است.

بیرون کشیدن موشک‌ها و بازیابی توان

به نقل از ان‌بی‌سی نیوز، ایران تلاش‌های خود را برای بیرون کشیدن موشک‌ها و مهمات مدفون یا گرفتار زیر آوار حملات آمریکا و اسرائیل، بازگشایی سامانه‌های پرتاب و پراکنده‌سازی دارایی‌های نظامی تسریع کرده است. مقام‌های آمریکایی به این شبکه گفته‌اند هدف از این اقدامات، بازسازی سریع توان موشکی و پهپادی ایران است.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز پیش‌تر گفته بود واشینگتن این تحرکات را از نزدیک زیر نظر دارد و تأکید کرده بود: «ما می‌دانیم چه دارایی‌هایی را جابه‌جا می‌کنید و به کجا منتقل می‌کنید.» او افزود ایران در حال «بیرون کشیدن» موشک‌ها و پرتابگرها از تأسیسات آسیب‌دیده است.

آزمودن مرزهای آتش‌بس

در حالی که ایران به بازسازی توان خود می‌پردازد، نشانه‌هایی از آزمودن محدودیت‌های آتش‌بس نیز دیده می‌شود. به گزارش آسوشیتدپرس، نیروهای ایرانی موشک‌های کروز، پهپادها و قایق‌های کوچک را به سمت کشتی‌ها در تنگه هرمز شلیک کرده‌اند؛ اقداماتی که واکنش نیروهای آمریکایی، از جمله غرق کردن چند قایق تهدیدکننده کشتی‌های تجاری را در پی داشته است.

سخت‌تر شدن معادلات داخلی

گلف‌نیوز می‌نویسد «هم‌زمان، تندروها در ساختار قدرت ایران نفوذ بیشتری یافته‌اند. تحلیلگران معتقدند سپاه پاسداران کنترل تصمیم‌گیری‌های زمان جنگ را تثبیت کرده و رویکردی مبتنی بر استقامت و آمادگی—نه سازش—را پیش می‌برد. در داخل کشور نیز، با قطع گسترده اینترنت و تشدید کارزارهای بسیج حکومتی، فضای امنیتی سخت‌تر شده است.»

به ارزیابی گلف‌نیوز، آتش‌بس فضایی برای بازسازی، آزمایش واکنش‌ها و تنظیم مجدد برای مرحله بعدی در اختیار ایران گذاشته است. اگر حملات اخیر نشانه‌ای باشد، به نظر می‌رسد مرحله بعدی جنگ از هم‌اکنون در حال شکل‌گیری است.

شهباز شریف: احترام به آتش‌بس شرط لازم برای باز شدن مسیر دیپلماسی است

اسلام‌آباد - ابوظبی - ۵ مهٔ ۲۰۲۶

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، روز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت با صدور بیانیه‌ای، حملات انجام‌شده علیه امارات متحده عربی را به‌شدت محکوم کرد و اعلام کرد پاکستان همبستگی کامل خود را با دولت و مردم امارات ابراز می‌کند. او تأکید کرد که پایبندی و احترام به آتش‌بس برای فراهم شدن زمینه بازگشت به دیپلماسی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

جزئیات حملات و واکنش امارات

در پی این تحولات، مقام‌های اماراتی روز دوشنبه چندین هشدار امنیتی از طریق تلفن‌های همراه در امارت‌های دبی و ابوظبی صادر کردند و نسبت به تهدید موشکی هشدار دادند.
وزارت دفاع امارات اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی این کشور با ۱۲ موشک بالستیک، ۳ موشک کروز و ۴ پهپاد مقابله کرده‌اند؛ حملاتی که ابوظبی آن‌ها را به ایران نسبت داد. بنا بر این اعلام، این حملات سه مجروح با جراحات متوسط برجای گذاشته است.

بن‌بست دیپلماسی با میانجی‌گری پاکستان

اظهارات نخست‌وزیر پاکستان در حالی مطرح می‌شود که تلاش‌های دیپلماتیک با میانجی‌گری اسلام‌آباد میان ایالات متحده و ایران به دلیل فاصله زیاد مواضع دو طرف عملاً با بن‌بست روبه‌رو شده است. پاکستان در هفته‌های اخیر کوشیده بود کانال‌های گفت‌وگو را باز نگه دارد، اما تشدید حملات منطقه‌ای، چشم‌انداز دیپلماسی را تیره‌تر کرده است.

زمینه منطقه‌ای

موضع‌گیری اسلام‌آباد، تازه‌ترین واکنش در موج محکومیت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نسبت به حملات به امارات است؛ حملاتی که هم‌زمان با تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و تلاش‌های آمریکا برای آزادسازی کشتیرانی، نگرانی‌ها درباره فروپاشی آتش‌بس شکننده را افزایش داده است.

تهران حمله برنامه‌ریزی‌شده به تأسیسات نفتی امارات را رد کرد؛ ادعای غرق قایق‌های تندرو «خلاف واقع» خوانده شد

ایران - ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

در پی انتشار گزارش‌هایی درباره آتش‌سوزی گسترده در تأسیسات نفتی بندر فجیره و انتساب آن به نیروهای مسلح رژیم ایران، یک مقام آگاه نظامی اعلام کرد تهران هیچ برنامه از پیش طراحی‌شده‌ای برای حمله به این تأسیسات نداشته است. به گفته این مقام، آنچه رخ داده «محصول ماجراجویی ارتش آمریکا برای ایجاد معبری جهت عبور غیرقانونی کشتی‌ها از معابر ممنوع تنگه هرمز» بوده و ارتش آمریکا باید پاسخگو باشد.

رد ادعای حمله برنامه‌ریزی‌شده

این مقام نظامی تأکید کرد رژیم ایران به‌طور هدفمند تأسیسات نفتی فجیره را هدف قرار نداده و روایت‌های منتشرشده در این باره تحریف واقعیت است. او افزود تلاش‌های اخیر آمریکا برای بازکردن مسیرهای دریایی بدون هماهنگی، ریسک‌های امنیتی را افزایش داده و پیامدهای آن نباید به ایران نسبت داده شود.

تکذیب ادعای غرق قایق‌های تندرو

هم‌زمان، در واکنش به ادعای ارتش آمریکا مبنی بر هدف قرار دادن شش قایق تندروی ایرانی، این مقام گفت: «هیچ‌یک از شناورهای رزمی سپاه مورد اصابت قرار نگرفته است.»
به گفته او، بررسی‌ها و تحقیق از منابع محلی نشان می‌دهد نیروهای آمریکایی به‌جای شناورهای نظامی، به سمت دو قایق کوچک حامل بار مردم شلیک کرده‌اند؛ قایق‌هایی که از خصب در سواحل عمان به سمت سواحل ایران در حرکت بودند.

«رفتار شتاب‌زده ناشی از وحشت»

منابع آگاه نظامی این اقدام را شتاب‌زده و ناشیانه توصیف کردند و آن را نتیجه «وحشت زائدالوصف و کابوس‌گونه» نظامیان آمریکایی از عملیات قایق‌های تندروی سپاه دانستند. به گفته آنان، چنین رفتارهایی نشان‌دهنده تشدید تنش و خطر خطای محاسباتی در آبراه‌های حساس منطقه است.

زمینه تنش

این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که طی روزهای اخیر، تقابل روایت‌ها درباره امنیت تنگه هرمز، عبور کشتی‌ها و حوادث دریایی افزایش یافته و هم‌زمان، نگرانی‌ها درباره پیامدهای امنیتی و اقتصادی تشدید شده است.

وزیر خزانه‌داری آمریکا: رژیم حتی توان پرداخت حقوق نیروهایش را ندارد

فاکس‌نیوز - ۴ مه ۲۰۲۶ - ۱۴اردیبهشت ۱۴۰۵
گزارش ویژه از فشار اقتصادی آمریکا بر ایران

شبکه فاکس‌نیوز در گزارشی با محور گفت‌وگوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، اعلام کرد تشدید فشارهای اقتصادی و محاصره دریایی آمریکا ممکن است ایران را در یک بازه زمانی کوتاه ناچار کند چاه‌های نفت خود را ببندد؛ تحولی که به گفته او نشان‌دهنده رسیدن فشارها به نقطه‌ای بی‌سابقه است.

زیان روزانه صدها میلیون دلاری

به گفته مجری برنامه، ایران در نتیجه محاصره مداوم آمریکا روزانه تا ۴۰۰ میلیون دلار از درآمد فروش نفت خود را از دست می‌دهد. این محاصره تا دو میلیون بشکه در روز از صادرات نفت ایران را مسدود کرده و تهران را ناچار کرده است نفت تولیدی را ذخیره‌سازی کند؛ در حالی که ظرفیت‌های ذخیره به سرعت در حال پر شدن است.

«عملیات خشم اقتصادی»

بسنت گفت این روند از دستور دونالد ترامپ در ماه مارس برای اجرای سیاست «فشار حداکثری» آغاز شد و سه هفته پیش با فرمان رئیس‌جمهور برای شروع «عملیات خشم اقتصادی» وارد مرحله تازه‌ای شد. او این وضعیت را به «دویدن سرعتی به سمت خط پایان» تشبیه کرد و افزود:
«ما رژیم را خفه کرده‌ایم؛ آن‌ها حتی قادر به پرداخت حقوق سربازانشان نیستند. این یک محاصره اقتصادی واقعی است که همه بخش‌های دولت آمریکا در آن دخیل‌اند.»

هدف گرفتن شریان‌های مالی

وزیر خزانه‌داری آمریکا تأکید کرد فشارها تنها به نفت محدود نیست و کشتی‌ها، بانک‌ها و دارایی‌های دیجیتال را نیز دربر می‌گیرد. به گفته او، آمریکا ۳۴۴ میلیون دلار ارز دیجیتال مرتبط با ایران را مسدود کرده و فشار بر هر فرد یا نهادی که بخواهد پول به ایران—به‌ویژه برای کمک به سپاه پاسداران—منتقل کند، افزایش یافته است.

همکاری کشورهای خلیج فارس

بسنت افزود ایران با حملات نظامی به همسایگان خلیج فارس «محاسبه اشتباهی» انجام داد و همین امر باعث شد این کشورها که پیش‌تر تا حدی اجازه ورود پول ایران به سیستم‌های بانکی خود را می‌دادند، اکنون کاملاً همکاری کنند و جزئیات دارایی‌ها را در اختیار واشینگتن بگذارند تا مسدود شوند.

فشار بر چین

در بخش دیگری از گفت‌وگو، بسنت گفت دولت آمریکا در تماس‌های خود با چین، بارها تأکید کرده که خرید انرژی از ایران به تأمین مالی بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم کمک می‌کند. او افزود رئیس‌جمهور ترامپ صراحتاً گفته ایران نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد و باید ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را تحویل دهد.

جمع‌بندی

به روایت فاکس‌نیوز، دولت ترامپ با ترکیب محاصره دریایی، تحریم‌های مالی و فشار بر شرکای تجاری ایران در حال انتقال جنگ از میدان نظامی به مرحله خفه‌سازی اقتصادی است؛ مرحله‌ای که به گفته وزیر خزانه‌داری آمریکا، می‌تواند تهران را در آستانه تصمیم‌های سخت و پرهزینه قرار دهد.

وایر خبرگزاری رویترز | ۵ مه ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵

قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع، روز دوشنبه اعلام کرد که امنیت کشتیرانی و ترانزیت انرژی به‌دلیل آنچه او نقض آتش‌بس و اعمال محاصره از سوی ایالات متحده و متحدانش خواند، به خطر افتاده است. قالیباف در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «معادله جدیدی در تنگه هرمز در حال تثبیت است».

قالیباف افزود: «خوب می‌دانیم که استمرار وضع موجود برای آمریکا غیرقابل تحمل است؛ در حالی که ما هنوز حتی شروع هم نکرده‌ایم.» او تأکید کرد که به‌زعم تهران، سیاست‌های فعلی واشینگتن در خلیج فارس پایدار نخواهد بود.

بررسی مشارکت کره جنوبی در «پروژه آزادی»

در تحولی مرتبط، خبرگزاری نیوزیس گزارش داد که کاخ آبی کره جنوبی اعلام کرده دفتر ریاست‌جمهوری در حال بررسی این موضوع است که آیا سئول می‌تواند در طرح جدید دونالد ترامپ موسوم به «پروژه آزادی»—برای کمک به کشتی‌های سرگردان در تنگه هرمز—مشارکت کند یا خیر. این طرح از سوی آمریکا برای تسهیل عبور و مرور کشتی‌های تجاری معرفی شده است.

موضع امارات؛ محکومیت تهران

هم‌زمان، مشاور انور قرقاش، رئیس‌جمهور امارات متحده عربی، اعلام کرد ابوظبی از پیام‌های همبستگی کشورهای خلیج فارس، عربی و بین‌المللی که «حمله خائنانه ایران» را محکوم کرده‌اند، قدردانی می‌کند. او گفت این مواضع نشان می‌دهد که به باور امارات، ایران طرف متجاوز و عامل تشدید بحران در خلیج فارس و منبع تهدید برای امنیت و ثبات منطقه است.

زمینه تنش

اظهارات متقابل تهران، واشینگتن و پایتخت‌های منطقه‌ای در حالی مطرح می‌شود که تنش‌ها پیرامون تنگه هرمز و عملیات دریایی آمریکا برای ازسرگیری کشتیرانی تجاری ادامه دارد و چشم‌انداز آتش‌بس شکننده، همچنان نامطمئن است.