هرمز در آستانه تصمیم نهایی؛ توافق یک‌صفحه‌ای یا بازگشت به آتش

تهران: بازگشایی تنگه هرمز مشروط به توقف دائمی جنگ و رفع محاصره و تحریم‌هاست

تهران - ۷ مه ۲۰۲۶ - ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵

عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، در نامه‌ای رسمی به آنتونیو گوترز دبیرکل سازمان ملل، وانگ یی وزیر خارجه چین و فو کونگ نماینده دائم چین در سازمان ملل و رئیس دوره‌ای شورای امنیت، از پیش‌نویس قطعنامه مشترک آمریکا و بحرین به‌شدت انتقاد کرد.

عراقچی این پیش‌نویس را «یک‌سویه، ناقص و مبتنی بر روایت گزینشی و جانبدارانه» دانست و نوشت که متن ارائه‌شده هیچ اشاره‌ای به علت اصلی بحران کنونی—یعنی «تجاوز نظامی و استفاده غیرقانونی از زور توسط آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران»—نمی‌کند.

او هشدار داد که سوءاستفاده از شورای امنیت برای مشروعیت‌بخشی به اقدامات قهری و غیرقانونی آمریکا، اعتبار و جایگاه این نهاد را تضعیف خواهد کرد و سابقه‌ای خطرناک ایجاد می‌کند. عراقچی همچنین «نقض‌های مکرر آتش‌بس از سوی آمریکا، از جمله محاصره دریایی غیرقانونی و حمله به کشتی‌های ایرانی را نادیده‌گرفتن آشکار واقعیت‌ها دانست.»

عراقچی:

«مشروط به توقف دائمی جنگ و رفع محاصره و تحریم‌های غیرقانونی علیه ایران، تردد عادی دریایی به تنگه هرمز بازخواهد گشت. مسیر دستیابی به ثبات در پایبندی آمریکا به حقوق بین‌الملل نهفته است، نه در سوءاستفاده از شورای امنیت.»

او از کشورهای عضو سازمان ملل خواست از حمایت یا مشارکت در این پیش‌نویس خودداری کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا: درگیری‌ها به معنای پایان آتش‌بس نیست

واشینگتن – رویترز - ۸ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۸اردیبهشت ۱۴۰۵

خبرگزاری رویترز به نقل از خبرنگار شبکه ABC در شبکه اجتماعی X گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز پنج‌شنبه به ABC News گفته است که آتش‌بس با ایران علیرغم حملات جدید همچنان پابرجاست.

این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که طی ساعات گذشته گزارش‌هایی از حملات متقابل و تبادل آتش در تنگه هرمز و سواحل جنوبی ایران منتشر شده و روایت‌های متفاوتی از سوی تهران و واشینگتن ارائه شده است.

ترامپ پیش‌تر نیز تأکید کرده بود که اقدامات نظامی محدود آمریکا به معنای ازسرگیری جنگ نیست و هدف واشینگتن جلوگیری از تشدید تنش، هم‌زمان با ادامه مسیر دیپلماتیک برای توقف درگیری‌ها است.

تمپا، فلوریدا — نیروهای ایالات متحده در تاریخ ۷ مه، هم‌زمان با عبور ناوشکن‌های موشک‌انداز نیروی دریایی آمریکا از تنگه هرمز به‌سوی دریای عمان، حملات تحریک‌نشده ایران را رهگیری کردند و در چارچوب دفاع از خود به آن پاسخ دادند.

نیروهای ایرانی چندین موشک، پهپاد و قایق تندرو را در جریان عبور یواس‌اس تراکستون (DDG‑103)، یواس‌اس رافائل پرالتا (DDG‑115) و یواس‌اس میسون (DDG‑87) از این آبراه بین‌المللی شلیک کردند.
هیچ‌یک از دارایی‌های ایالات متحده مورد اصابت قرار نگرفت.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) تهدیدهای ورودی را منهدم کرد و تأسیسات نظامی ایران را که مسئول حمله به نیروهای آمریکایی بودند، هدف قرار داد؛ از جمله:

• سکوهای پرتاب موشک و پهپاد
• مراکز فرماندهی و کنترل
• گره‌های شناسایی، نظارت و جمع‌آوری اطلاعات (ISR)

سنتکام به‌دنبال تشدید تنش نیست، اما همچنان در موقعیت عملیاتی قرار دارد و آماده حفاظت از نیروهای آمریکایی است.

راه برای ازسرگیری «پروژه آزادی» در تنگه هرمز هموار می‌شود

وال‌استریت ژورنال | ۷ مه ۲۰۲۶ - ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵

وال‌استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی و سعودی گزارش داد که عربستان سعودی و کویت محدودیت‌های اعمال‌شده بر استفاده ارتش ایالات متحده از پایگاه‌ها و حریم هوایی خود را لغو کرده‌اند؛ محدودیت‌هایی که پس از آغاز عملیات آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز موسوم به «پروژه آزادی» وضع شده بود.

به نوشته این روزنامه، لغو این محدودیت‌ها مانع اصلی در مسیر تلاش دولت دونالد ترامپ برای هدایت کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را برطرف کرده و امکان ازسرگیری پروژه آزادی در روزهای آینده را فراهم می‌کند. مقامات آمریکایی گفته‌اند دولت ترامپ اکنون به دنبال ازسرگیری عملیات اسکورت و هدایت کشتی‌ها با پشتیبانی دریایی و هوایی است؛ عملیاتی که اوایل این هفته پس از حدود ۳۶ ساعت متوقف شده بود.

چرا پایگاه‌ها و آسمان سعودی حیاتی‌اند؟

وال‌استریت ژورنال توضیح می‌دهد عملیات آمریکا برای باز کردن اجباری تنگه هرمز به ناوگان بزرگی از هواپیماها برای محافظت از کشتی‌های تجاری در برابر موشک‌ها و پهپادهای ایرانی متکی است و دسترسی به پایگاه‌ها و حریم هوایی عربستان سعودی و کویت برای اجرای آن حیاتی محسوب می‌شود.

اختلاف کم‌سابقه واشینگتن–ریاض

این مأموریت به گفته روزنامه، بزرگ‌ترین اختلاف در روابط نظامی آمریکا و عربستان در سال‌های اخیر را رقم زد و به موجی از تماس‌های تلفنی سطح بالا میان ترامپ و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، انجامید؛ اختلافی که حتی خطر تضعیف توافق امنیتی دیرینه واشینگتن–ریاض را به همراه داشت.

مقامات سعودی گفته‌اند پس از آنکه برخی مقام‌های ارشد آمریکایی حملات ایران در خلیج فارس را کم‌اهمیت جلوه دادند، ریاض و کویت دسترسی آمریکا به پایگاه‌ها و آسمان خود را مسدود کردند. آن‌ها همچنین نگران بودند که ایالات متحده در صورت تشدید درگیری‌ها، حفاظت کافی از کشورهای خلیج فارس به عمل نیاورد.

تعلیق و بازگشایی دوباره

به گفته مقامات سعودی، ترامپ عصر سه‌شنبه پس از تماس تلفنی با ولیعهد عربستان—که در آن نگرانی‌های ریاض مطرح شد—پروژه آزادی را به حالت تعلیق درآورد. ترامپ بعداً در شبکه‌های اجتماعی گفت به درخواست پاکستان و چند کشور دیگر با توقف موقت این ابتکار موافقت کرده است.

با این حال، به گفته مقامات آمریکایی و سعودی، پس از تماس تلفنی دیگری میان دو رهبر، دسترسی نیروهای آمریکایی به پایگاه‌ها و پروازهای عبوری از آسمان عربستان دوباره برقرار شد. عربستان و کویت بلافاصله واکنش رسمی نشان ندادند. پنتاگون پرسش‌ها را به کاخ سفید ارجاع داد و کاخ سفید اعلام کرد که پیش از آغاز پروژه آزادی، متحدان خلیج فارس در جریان قرار گرفته بودند.

ابعاد نظامی پروژه

در صورت ازسرگیری پروژه آزادی، به گفته مقامات دفاعی، کشتی‌های تجاری هماهنگ با آمریکا از طریق یک مسیر باریک پاک‌سازی‌شده از مین و تحت حفاظت کشتی‌ها و هواپیماهای جنگی آمریکا هدایت خواهند شد. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پیش‌تر گفته بود واشینگتن «یک گنبد قدرتمند دفاعی» بر فراز تنگه ایجاد کرده است.

زمینه تنش

این گزارش یادآور می‌شود که پس از آغاز اولیه این مأموریت، ایران موشک‌ها و پهپادهایی به سمت امارات متحده عربی شلیک کرد و به مرکز صادرات نفت در فجیره آسیب وارد شد. آمریکا اعلام کرد این حملات را رهگیری کرده و شش قایق تندروی ایرانی را غرق کرده است، هرچند ایران توانست برخی کشتی‌های غیرآمریکایی را هدف قرار دهد. تهران انجام حمله به امارات را رد کرده، اما نسبت به هر اقدام متقابل از سوی کشورهای خلیج فارس هشدار «پاسخ کوبنده» داده است.

رویترز: خبرنگار فاکس‌نیوز به نقل از مقام ارشد آمریکایی از حملات آمریکا خبر داد

قشم / بندرعباس / ابوظبی | ۷ مه ۲۰۲۶ | ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵

در ادامه گزارش‌های متناقض درباره انفجارها در جنوب ایران، خبرگزاری رویترز به نقل از خبرنگار فاکس‌نیوز گزارش داد که یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ارتش ایالات متحده روز پنجشنبه به بندر قشم و بندرعباس حمله کرده است.

به گفته این مقام، این حملات به معنای ازسرگیری جنگ یا پایان آتش‌بس اعلام‌شده در ۷ آوریل نیست. رویترز افزود این اقدام در حالی انجام شد که واشینگتن منتظر پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا برای توقف جنگ است؛ پیشنهادی که مسائل بحث‌برانگیز، از جمله برنامه هسته‌ای ایران، را فعلاً حل‌نشده باقی می‌گذارد.

روایت‌ها و واکنش‌ها

• فاکس‌نیوز (به نقل از مقام آمریکایی): حملات انجام شده، اما «آغاز جنگ نیست».
• صداوسیما / خبرگزاری‌های داخلی ایران: پخش تصاویری از صدای انفجار و فعالیت پدافند؛ اعلام شلیک موشک‌های ایران پس از حمله به یک نفتکش ایرانی.
• شبکه خبر (ایران): به نقل از منبع آگاه، شلیک موشک‌های ایرانی به سوی یک ناو آمریکایی را گزارش داد (تأیید رسمی ندارد).
• منابع عربی: گزارش‌هایی از شنیده‌شدن صدای انفجار در ابوظبی منتشر کردند (بدون تأیید رسمی).

سرمقاله: بدون برچیدن کامل هسته‌ای و بازگشایی کامل تنگه، توافقی معتبر نیست

وال‌استریت ژورنال - ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵ - سرمقاله

وال‌استریت ژورنال در سرمقاله‌ای نوشت توقف ناگهانی «پروژه آزادی» در تنگه هرمز از سوی دونالد ترامپ—با استناد به پیشرفت مذاکرات—فرصتی کوتاه برای دیپلماسی ایجاد کرده است؛ فرصتی که در صورت پذیرش چارچوب پیشنهادی آمریکا از سوی تهران، می‌تواند به آغاز مذاکرات فنی ۳۰روزه منجر شود. با این حال، روزنامه تأکید می‌کند هر توافقی تنها زمانی معنا دارد که خطوط قرمز واشینگتن رعایت شود.

خطوط قرمز آمریکا از نگاه ژورنال

به نوشته این روزنامه، مطالبات کلیدی ایالات متحده شامل:

• گواهی رسمی ایران مبنی بر عدم پیگیری سلاح هسته‌ای؛
• برچیدن کامل تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان؛
• ممنوعیت فعالیت‌های هسته‌ای زیرزمینی و بازرسی‌های درخواستی با سازوکار تنبیهی؛
• توقف ۲۰ساله غنی‌سازی؛
• تحویل همه مواد هسته‌ای غنی‌شده (نه فقط سطوح بالا).

هرمز و تحریم‌ها

ژورنال می‌نویسد هم‌زمان با کاهش مرحله‌ای محاصره از سوی آمریکا، ایران باید به‌تدریج تنگه هرمز را بازگشایی کند و در توافق نهایی عبور آزاد و بدون عوارض را تضمین نماید؛ از جمله ممنوعیت مین‌گذاری و مسیرهای اجباری.
کاهش تحریم‌ها نیز مشروط به اجرای واقعی تعهدات است، نه صرف امضا؛ هرچند ممکن است بخشی از دارایی‌ها در آغاز آزاد شود. تحریم‌های مرتبط با تروریسم و حقوق بشر می‌توانند تا تغییر رفتار تهران پابرجا بمانند.

«توافق خوب» چگونه است؟

سرمقاله معیارهای یک توافق مطلوب را چنین برمی‌شمارد:

1. اوراق‌کردن کامل برنامه هسته‌ای (سانتریفیوژها، قطعات، توان تولیدی و زیرساخت‌های مرتبط با پلوتونیوم)؛
2. پرداختن به کل موجودی اورانیوم غنی‌شده؛
3. رژیم بازرسی سخت‌گیرانه و قابل راستی‌آزمایی؛
4. اعلام کامل فعالیت‌های هسته‌ای گذشته؛
5. هرمز: عبور آزاد، بدون عوارض، بدون مین و مسیر اجباری؛
6. تحریم‌ها: رفع تحریم‌های هسته‌ای در یک زمان‌بندی کوتاه و مشخص، مشروط به اجرای کامل.

آزمون ترامپ

به باور ژورنال، ترامپ اکنون اهرم‌های لازم برای رد یک پیشنهاد ضعیف را دارد؛ زیرا به ادعای روزنامه، حملات ماه ژوئن برنامه هسته‌ای ایران را عقب رانده و محاصره اقتصادی، تهران را زیر فشار زمانی جدی گذاشته است. ژورنال هشدار می‌دهد ترامپ نباید خطای اوباما—امید به تغییر تدریجی رفتار تهران—را تکرار کند و می‌نویسد نیاز غیرنظامی معتبری برای غنی‌سازی داخلی ایران وجود ندارد.

وال‌استریت ژورنال نتیجه می‌گیرد پایبندی سخت‌گیرانه به خطوط قرمز شرط هر توافق پایدار است. در غیر این صورت، اگر تهران این شروط را نپذیرد، رئیس‌جمهور آمریکا—به‌زعم سرمقاله—باید به تهدیدهای خود عمل کند.

بررسی پیام‌ها با میانجی‌گری پاکستان ادامه دارد

تهران | ۷ مهٔ ۲۰۲۶ | ساعت ۱۷:۱۵
رسانه حکومتی تلگرام ایرنا

بقایی، سخنگوی وزارت خارجه رژیم، اعلام کرد تهران همچنان در حال بررسی پیام‌ها با میانجی‌گری پاکستان است و تاکنون پاسخی به طرف آمریکایی داده نشده است.

بقایی در توضیح آخرین وضعیت گفت‌وگوها گفت تمرکز تبادلات اخیر با طرف پاکستانی بر طرح پیشنهادی ۱۴ بندی بوده که پیش‌تر از سوی ایران تدوین و از طریق اسلام‌آباد به طرف آمریکایی منتقل شده است. به گفته او، این طرح و پیام‌های متقابل در دست بررسی قرار دارد و پس از نهایی‌شدن جمع‌بندی، نتیجه به میانجی پاکستانی منعکس خواهد شد.

در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره ارسال پاسخ ایران، بقایی تصریح کرد:
«خیر؛ هنوز به جمع‌بندی نرسیده‌ایم. پس از تکمیل بررسی‌ها، حتماً اطلاع‌رسانی خواهد شد.»

نماینده مجلس ارتجاع: دشمن به‌دنبال فروپاشی داخلی است و مذاکره راه پایان جنگ نیست

تهران | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

ثابتی، نماینده مجلس ارتجاع، در تجمعی در میدان رجایی هشدار داد که آتش‌بس کنونی موقت و شکننده است و هیچ‌کس نمی‌تواند زمان ازسرگیری درگیری را پیش‌بینی کند. او گفت:
«ممکن است آتش‌بس نیم‌ساعت دیگر تمام شود، یا ده روز، یا صد روز دیگر. اما دشمن ما را رها نمی‌کند.»

«جنگ وجودی» و هدف نهایی دشمن

ثابتی تأکید کرد جنگ جاری ماهیتی وجودی دارد:
«یا نابودی ما در کار است یا قوی‌تر شدن ایران. حالت میانی وجود ندارد.»

راهبرد دشمن: فروپاشی از درون

به گفته ثابتی، آمریکا در کنار فشار خارجی، روی فروپاشی انسجام داخلی سرمایه‌گذاری کرده و تلاش کرده با ایجاد ناامنی، شورش شهری و حمله به زیرساخت‌های امنیتی، زمینه بی‌ثباتی را فراهم کند. او مدعی شد در روزهای آغاز جنگ، هدف قرار دادن کلانتری‌ها بخشی از این طرح بوده است.

تنگه‌ها و اهرم فشار منطقه‌ای

ثابتی گفت بستن تنگه هرمز به‌عنوان اهرم فشار، موازنه را به نفع ایران تغییر داده و افزود:
«اگر محاصره ادامه یابد، فشار آن چند برابر به جهان برمی‌گردد.»
او همچنین به باب‌المندب اشاره کرد و گفت اهمیت آن دست‌کم هم‌سنگ هرمز است و در اختیار متحدان منطقه‌ای ایران قرار دارد.

موضع نسبت به مذاکره

ثابتی گفت: مذاکره ابزار پایان جنگ نیست و آمریکا قابل اتکا نیست:
«آمریکا کشوری نیست که از طریق میز مذاکره حقوق ما را به رسمیت بشناسد. مذاکره ابزاری است که زیرش می‌زنند.»
او گفت هرگونه معامله‌ای که به بازگشایی تنگه هرمز، معامله هسته‌ای یا نادیده گرفتن سایر جبهه‌ها منجر شود، با خطوط قرمز قطعی مواجه خواهد شد.

از حفظ اقتصاد ایران تا میانجی‌گری دیپلماتیک در بحران تنگه هرمز

کانورسیشن | ۶ مهٔ ۲۰۲۶

وب‌سایت کانورسیشن در تحلیلی به نقل از گزارش‌های رویترز نوشت که چین نقشی محوری در شکل‌گیری و تداوم جنگ ایران ایفا کرده و با توجه به نفوذ اقتصادی و سیاسی خود بر تهران، در سرنوشت نهایی این درگیری نیز عامل تعیین‌کننده خواهد بود.

توقف «پروژه آزادی» و گشایش دیپلماتیک

این تحلیل با اشاره به تصمیم دونالد ترامپ برای توقف عملیات موسوم به «پروژه آزادی»—که با هدف بازگرداندن کشتیرانی تجاری به تنگه هرمز آغاز شده بود—می‌نویسد این اقدام، تنها چند روز پس از اعلام اولیه، برای دادن فرصت به مذاکره‌کنندگان آمریکایی جهت رسیدن به توافق با رژیم ایران انجام شد. رسانه‌های دولتی ایران این تعلیق را نشانه‌ای از شکست آمریکا معرفی کردند.

در همین بازه، رژیم ایران هشدار داد شناورهای ورودی به تنگه را هدف قرار می‌دهد و متعاقباً موشک‌ها و پهپادهایی به سوی کشتی‌های غیرنظامی و امارات متحده عربی شلیک شد؛ رخدادهایی که مسیر آینده بحران را مبهم‌تر کرد.

شریان حیاتی چین برای اقتصاد ایران

به نوشته کانورسیشن، چین در دو ماه نخست جنگ نقش حیاتی در سرپا نگه داشتن اقتصاد ایران داشته است. پیش از جنگ، چین تا ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را جذب می‌کرد و روزانه بیش از یک میلیون بشکه واردات داشت. حتی در مراحل ابتدایی جنگ، ارسال نفت به چین ادامه یافت و بنا بر گزارش CNBC، دست‌کم ۱۱.۷ میلیون بشکه بین ۲۸ فوریه تا ۱۰ مارس ارسال شد.

پرداخت‌های نفتی از مسیرهایی مانند بانک کونلون چین و سامانه پرداخت بین‌بانکی فرامرزی (CIPS) انجام شده؛ سازوکارهایی جایگزین سوئیفت که امکان تسویه با یوان را فراهم کرده و درآمدهای نفتی ایران را از دسترس وزارت خزانه‌داری آمریکا دور نگه داشته‌اند.

کاهش صادرات، اما تداوم حمایت

هرچند جریان نفت ایران به چین از اواسط آوریل و با اعمال محاصره دریایی آمریکا کاهش یافت، اما چین همچنان می‌تواند یک شریان درآمدی محدود اما حیاتی برای ایران فراهم کند. تا ۲۱ آوریل، حدود ۱۶۰ میلیون بشکه نفت ایران یا در حال ترانزیت بوده یا در ذخایر شناور نگهداری می‌شد.

در ۲ مه، وزارت بازرگانی چین به شرکت‌ها دستور داد از تحریم‌های آمریکا علیه پنج پالایشگاه چینی مرتبط با نفت ایران تبعیت نکنند؛ اقدامی که امکان ادامه پالایش نفتی را که از مسیرهای زمینی یا خارج از منطقه محاصره وارد می‌شود، فراهم کرد.

اهرم چین بر تهران و منافع پکن

کانورسیشن می‌نویسد هرچند حمایت اقتصادی چین منبع تنش با واشینگتن شده—تا جایی که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، خرید نفت ایران توسط چین را «تأمین مالی تروریسم جهانی» خواند—اما همین نفوذ اقتصادی، اهرم فشار چین بر ایران را تقویت کرده است.

از دید پکن، پایان جنگ به نفع چین است؛ زیرا افزایش قیمت انرژی بر اقتصاد این کشور فشار می‌آورد و ایفای نقش در پایان دادن به بحران، به چین کمک می‌کند خود را به‌عنوان یک قدرت جهانی مسئولیت‌پذیر معرفی کند.

نقش دیپلماتیک فعال

تحلیل کانورسیشن تأکید می‌کند بسیاری از ناظران، چین را نیروی محرکه پشت آتش‌بس آوریل می‌دانند. مقام‌های ایرانی گفته‌اند پکن از تهران خواسته انعطاف‌پذیری نشان دهد و تنش‌ها را کاهش دهد. پس از اعلام توقف تلاش آمریکا برای هدایت کشتی‌ها از هرمز، عراقچی با وانگ یی در پکن دیدار کرد—نخستین سفر او به چین از آغاز جنگ.

وزارت خارجه چین پس از این دیدار اعلام کرد: «توقف کامل درگیری‌ها باید بدون تأخیر حاصل شود و ادامه مذاکره ضروری است.» عراقچی نیز گفت ایران از حقوق خود دفاع می‌کند، اما «یک توافق عادلانه و جامع» را خواهد پذیرفت.

احتیاط نظامی و گزینه‌های باز

در عین حال، کانورسیشن از نشانه‌هایی از احتیاط چین و حفظ گزینه‌های نظامی خبر می‌دهد. گزارش‌هایی حاکی است پکن انتقال سامانه‌های پدافند هوایی به ایران—از جمله منپدز—را بررسی کرده، هرچند چین این ادعاها را رد کرده است. همچنین استفاده رژیم ایران از سامانه ناوبری ماهواره‌ای بایدو از سال ۲۰۲۱، به افزایش دقت حملات موشکی و نظارت بر استقرارهای نظامی آمریکا کمک کرده است.

کانورسیشن نتیجه می‌گیرد که چین تاکنون نقشی کلیدی در شکل‌گیری و مهار این درگیری ایفا کرده و با توجه به نفوذ اقتصادی و سیاسی‌اش بر تهران، عامل تعیین‌کننده‌ای خواهد بود در اینکه جنگ به پایان مذاکره‌شده برسد یا دوباره به درگیری آشکار بازگردد.

پیامدهای جنگ خاورمیانه؛ کانبرا به افزایش ذخایر دولتی روی آورد

سیدنی – رویترز 

خبرگزاری رویترز گزارش داد دولت استرالیا در واکنش به پیامدهای درگیری‌های اخیر در خاورمیانه و اختلال در بازار انرژی، ۷ میلیارد دلار برای افزایش ذخایر سوخت و ایجاد ذخایر دولتی اختصاص داده است.

بر اساس این گزارش، استرالیا حدود ۸۰ درصد از سوخت مصرفی خود را وارد می‌کند و از زمان آغاز تنش‌ها و جنگ در خاورمیانه—به‌ویژه بحران تنگه هرمز—با کمبودهای داخلی سوخت مواجه شده است. مقام‌های استرالیایی این اقدام را ضروری برای کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر شوک‌های عرضه جهانی توصیف کرده‌اند.

نگرانی از اختلال در مسیرهای حیاتی انرژی

رویترز می‌نویسد تشدید درگیری‌ها در خلیج فارس و تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز، دولت‌هایی را که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند، واداشته تا اقدامات پیشگیرانه فوری در دستور کار قرار دهند. تصمیم استرالیا نشان‌دهنده نگرانی فزاینده از تداوم بی‌ثباتی در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی است.

اختصاص بودجه ۷ میلیارد دلاری از سوی استرالیا، یکی از نخستین واکنش‌های مالی بزرگ دولت‌ها خارج از خاورمیانه به بحران کنونی به شمار می‌رود و نشان می‌دهد که پیامدهای جنگ و ناامنی در تنگه هرمز، فراتر از منطقه گسترش یافته و اقتصادهای دوردست را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

فرانسه: اعزام در چارچوب آمادگی برای مأموریت احتمالی پس از پایان درگیری‌هاست

پاریس | ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵

ارتش فرانسه روز چهارشنبه اعلام کرد ناو هواپیمابر «شارل دوگل» به‌همراه ناوگروه خود، در حالی که پاریس از مشارکت مستقیم در جنگ ایران خودداری کرده است، برای آمادگی یک مأموریت احتمالی پس از پایان درگیری‌ها به سمت دریای سرخ و خلیج عدن حرکت کرده است.

بر اساس بیانیه وزارت نیروهای مسلح فرانسه، ناو شارل دوگل و ناوگروه همراه آن از کانال سوئز عبور کرده و در مسیر جنوب دریای سرخ قرار گرفته‌اند. این اقدام بخشی از تلاش‌های هماهنگ فرانسه و بریتانیا برای آماده‌سازی در صورت شکل‌گیری مأموریتی احتمالی در تنگه هرمز عنوان شده است.

اعزام شارل دوگل در شرایطی صورت می‌گیرد که تنش‌ها پیرامون امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز ادامه دارد و برخی کشورهای اروپایی در حال افزایش آمادگی دریایی بدون ورود مستقیم به درگیری‌ها هستند.

بیانیه پاریس تأکید می‌کند این جابه‌جایی اقدامی پیش‌دستانه و برنامه‌ریزی‌شده برای سناریوهای پس از پایان درگیری‌هاست و به معنای تغییر موضع فرانسه درباره مشارکت مستقیم در جنگ نیست.

واشینگتن - سایت وزارت خزانه‌داری آمریکا - ۶ مهٔ ۲۰۲۶ | ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
گزارش کمیته مشورتی استقراض خزانه‌داری (tBAC) – نامه به وزیر خزانه‌داری

کمیته مشورتی استقراض خزانه‌داری آمریکا (tBAC) در گزارشی به وزیر خزانه‌داری اعلام کرد که درگیری ایران تأثیری عمیق و بی‌سابقه بر بازارهای مالی و انرژی جهان گذاشته است؛ به‌گونه‌ای که قیمت نفت از زمان آغاز جنگ حدود ۶۰ درصد و از ابتدای سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۸۰ درصد افزایش یافته است.

جهش کالاها و فشار تورمی

بر اساس این گزارش، با افزایش قیمت سایر کالاها، شاخص کلی کالاها اکنون از اوج دوران همه‌گیری در سال ۲۰۲۲ عبور کرده است. این جهش قیمتی، اثر مستقیمی بر بازارهای جهانی نرخ بهره گذاشته و انتظارات تورمی را به‌شدت افزایش داده است.
کمیته می‌نویسد پیش از جنگ، بازارها انتظار داشتند نرخ‌های سیاستی بانک‌های مرکزی تا پایان ۲۰۲۶ ثابت بماند یا کاهش یابد؛ اما اکنون، بانک‌های مرکزی—به‌ویژه در اروپا—در مسیر افزایش نرخ بهره قرار گرفته‌اند.

نرخ بهره و بازار اوراق

در زمان انتشار گزارش، بازده اوراق ۱۰ساله در بسیاری از کشورهای گروه ۱۰ (G10) به بالاترین سطوح چند سال اخیر رسیده است. سوآپ‌های تورمی یک‌ساله نیز به‌طور متوسط در اروپا ۱۰۰ واحد پایه و در آمریکا ۷۵ واحد پایه افزایش یافته‌اند. به‌جز ایالات متحده، تقریباً همه بانک‌های مرکزی G10 برای افزایش نرخ بهره در سال جاری آماده می‌شوند.

آمریکا استثنا شد

یکی از نکات برجسته گزارش، عملکرد بهتر بازارهای آمریکا نسبت به سایر اقتصادهای بزرگ است. از ابتدای ۲۰۲۶، بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا (USt) بهترین عملکرد را در میان G10 داشته است. بازده ۱۰ساله USt پایین‌تر از اوج چرخه باقی مانده و از آخرین نشست tBAC تنها اندکی افزایش یافته است.
هم‌چنین سهام آمریکا—به‌ویژه بخش فناوری—از ابتدای مارس حدود ۱۰ درصد بهتر از بازارهای جهانی عمل کرده و بخش زیادی از افت ابتدای سال را جبران کرده است.

انرژی؛ شوک منفی برای جهان، شوک مثبت برای آمریکا

گزارش tBAC تأکید می‌کند که برخلاف اروپا و آسیا، درگیری ایران برای آمریکا از منظر شرایط تجاری یک شوک مثبت محسوب می‌شود؛ زیرا این کشور منابع عظیم انرژی دارد. صادرات محصولات انرژی آمریکا در دو ماه گذشته به بالاترین رکورد تاریخی رسیده است.
هم‌زمان، دلار آمریکا باثبات‌تر باقی مانده؛ زیرا بازارها منافع کوتاه‌مدت درگیری را در برابر ریسک‌های بلندمدت کاهش تقاضای دلار می‌سنجند.

عدم قطعیت و فشار بر مصرف‌کننده

کمیته هشدار می‌دهد که عدم قطعیت اقتصادی جهانی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. داده‌های ماه مارس نشان می‌دهد هزینه مصرف‌کنندگان آمریکایی برای بنزین بالا رفته، اما هزینه‌ها در سایر بخش‌ها همچنان قوی باقی مانده است. افزایش بازپرداخت‌های مالیاتی ناشی از تغییرات سیاست مالی، بخشی از فشار قیمت سوخت را جبران کرده است.

گزارش tBAC نتیجه می‌گیرد که جنگ ایران به یک عامل تعیین‌کننده در بازتنظیم بازارهای جهانی انرژی، تورم و سیاست پولی تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از اقتصادهای بزرگ با فشار تورمی و افزایش نرخ بهره روبه‌رو شده‌اند، ایالات متحده—به‌واسطه جایگاه انرژی و بازار سرمایه—نسبتاً تاب‌آورتر ظاهر شده است، هرچند ریسک‌ها و عدم قطعیت‌ها همچنان بالاست.