پسلرزههای جنگ ایران و آمریکا؛ تمرکز جهانی بر هرمز، انرژی و مسیر دیپلماسی

تنشهای تنگه هرمز در بحبوحه تشدید درگیری با ایران - مه ۲۰۲۶
۱۴۰۵/۲/۲۳
آنچه که در چهارشنبه گذشت:
محور روز:
تشدید پیامهای نظامی–هستهای، فشار انرژی و گسترش دامنه درگیریها به خلیج فارس و عراق.
دیپلماسی چین–آمریکا در سایه جنگ ایران
نکات کلیدی:
- سفر ترامپ به پکن آغاز شد؛ دیدار با شی جینپینگ با تمرکز اعلامی بر تجارت، اما با محورهای حساس جنگ ایران، تنگه هرمز و انرژی. ترامپ گفت برای پایان جنگ به کمک چین «نیازی ندارد»، اما واشینگتن انتظار دارد پکن بر تهران فشار دیپلماتیک بیاورد.
- تحلیلها (رویترز/واشنگتنپست/AP) میگویند چین محتاط است: احتمال ترغیب تهران به مذاکره وجود دارد، اما قطع خرید نفت یا حمایت اقتصادی بعید است؛ همزمان جنگ ایران بر محبوبیت داخلی ترامپ و بازار انرژی فشار گذاشته است.
- رژیم ایران از طریق مجلس ارتجاع از بررسی گزینه غنیسازی تا ۹۰ درصد در صورت حمله مجدد خبر داد (رویترز).
- وزیر انرژی آمریکا گفت رژیم ایران تنها چند هفته با غنیسازی در سطح تسلیحاتی فاصله دارد و واشینگتن به هر شکل جریان انرژی از هرمز را بازمیگرداند.
- عراقچی کویت را به حمله غیرقانونی به قایق ایرانی متهم کرد و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شد؛ کویت پیشتر ادعای نفوذ وابستگان سپاه را مطرح کرده بود.
- رویترز (اختصاصی): جنگندههای عربستان به مواضع شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق حمله کردهاند.
- قیمت نفت پس از جهش بیش از ۳٪ اندکی عقب نشست، اما همچنان بالای ۱۰۰ دلار ماند؛ هرمز و جنگ ایران ریسک عرضه را بالا نگه داشته است.
- پیامهای سیاسی همزمان از آمریکا، اروپا و منطقه بر ضرورت بازگشایی هرمز و ادامه فشار بر ایران تأکید داشتند.
پوشش زنده | پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
در حالی که آتشبس شکننده است، پیامهای نظامی و دیپلماتیک تشدید شده و بازار انرژی در آمادهباش باقی مانده است.
با افزایش هشدارهای هستهای، درگیریهای پراکنده در خلیج فارس و عراق، و فشار بازار انرژی، تحولات جنگ ایران وارد مرحلهای حساس شده است.
محورهای پوشش امروز
- ایران: واکنشها به بحث غنیسازی ۹۰٪، مواضع رسمی تهران
- آمریکا: اظهارات کاخ سفید/پنتاگون، پیامهای هستهای و سناریوهای هرمز
- منطقه: عراق، کویت، عربستان و امارات؛ امنیت کشتیرانی و حملات منتسب
- بینالملل: اروپا/ناتو/سازمان ملل درباره بازگشایی هرمز
- بازارها: نفت، انرژی و تورم؛ واکنش به اخبار جنگ و هرمز
رویترز: جنگ ایران، مذاکرات پکن و فشارهای داخلی آمریکا همزمان پیش میروند
فرمانده آمریکایی میگوید توان تهاجمی ایران «بسیار متوسط» شده؛ همزمان ترامپ از چین برای بازگشایی هرمز کمک میخواهد و فشارهای سیاسی و اقتصادی در آمریکا افزایش یافته است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد در حالی که دونالد ترامپ و شی جینپینگ برای دومین روز مذاکرات در پکن آماده میشوند، پیامدهای جنگ ایران همچنان در عرصه نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی خودنمایی میکند.
یک دریاسالار آمریکایی که فرماندهی عملیات جنگی را بر عهده دارد، روز پنجشنبه گفت بمبارانهای آمریکا ضربه شدیدی به ارتش و صنایع دفاعی رژیم ایران وارد کرده و تهران اکنون تنها توان تهاجمی «کم یا بسیار متوسط» برای حمله به همسایگان خود دارد. با این حال، به گفته او، ایران برخی توانمندیها از جمله موشکها، پهپادها و قایقهای تندرو را حفظ کرده است.
این ارزیابی در شرایطی مطرح میشود که طبق نظرسنجی رویترز/ایپسوس، بخش قابل توجهی از آمریکاییها به منطق جنگ ترامپ تردید دارند و همزمان نگران افزایش قیمت بنزین هستند.
فشار سیاسی در واشینگتن
در همین حال، مجلس نمایندگان آمریکا با اختلاف اندکی، طرح محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران را رد کرد؛ نشانهای از شکاف سیاسی داخلی بر سر ادامه درگیری.
پکن؛ رژیم ایران و هرمز در دستور کار
ترامپ و شی قرار است در آخرین روز سفر رئیسجمهور آمریکا دوباره دیدار کنند. شی جینپینگ هشدار داده که سوءمدیریت مسئله تایوان میتواند روابط دو کشور را به «وضعیتی بسیار خطرناک» بکشاند.
با این حال، کاخ سفید اعلام کرده دو رهبر بر باز ماندن تنگه هرمز و اینکه ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد، توافق دارند. ترامپ میکوشد از چین بخواهد رژیم ایران را به توافق با واشینگتن ترغیب کند تا به جنگی که در داخل آمریکا نامحبوب شده، پایان داده شود.
نقش چین و اقتصاد انرژی
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، به بلومبرگ گفت مقامات چینی در نشستها بهصراحت خواهان بازگشایی تنگه هرمز بدون محدودیت یا عوارض بودهاند و پکن برای محدود کردن حمایت نظامی از ایران، رویکردی عملگرایانه در پیش خواهد گرفت.
همزمان، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفته است که چین احتمالاً برای بازگشایی هرمز «هر کاری از دستش بربیاید انجام خواهد داد»، چرا که این امر به نفع اقتصاد چین است. او همچنین مدعی شد تأسیسات اصلی بارگیری ایران طی روزهای اخیر فعالیتی نداشتهاند و ذخایر تهران در حال پر شدن است.
پیامدهای منطقهای
در اثر جنگ ایران، عراق نیز با کسری شدید درآمد مواجه شده و بنا به گفته یک مقام عراقی و منبعی نزدیک به صندوق بینالمللی پول، بغداد برای دریافت کمک مالی از صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی اقدام کرده است.
در جبههای دیگر، ایالات متحده مذاکرات اسرائیل و لبنان را که در واشینگتن برگزار شد، «مثبت و سازنده» توصیف کرد و گفت گفتوگوها برای پایان دادن به درگیریها ادامه خواهد یافت.
رویترز مینویسد تصویر کلی نشان میدهد:
- توان نظامی ایران تضعیف شده، اما تهدید کاملاً از میان نرفته است
- دیپلماسی آمریکا و چین بر سر ایران و هرمز فعال است، اما پرتنش
- و هزینههای جنگ—از قیمت سوخت تا فشار سیاسی—در حال افزایش است.
تایمز: فرمانده سنتکام میگوید نیروهای نیابتی رژیم ایران از سلاح و پشتیبانی محروم شدهاند
دریاسالار برد کوپر میگوید توان رژیم ایران برای تهدید همسایگان و منافع آمریکا بهطور چشمگیری کاهش یافته است.
وبسایت تایمز اسرائیل گزارش داد دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، اعلام کرده است که حماس، حزبالله و حوثیها از تأمین و پشتیبانی تسلیحاتی رژیم ایران محروم شدهاند و توان ایران برای تهدید منطقه بهشدت کاهش یافته است.
کوپر در جلسه استماع کمیته سنا گفت:
«تهدید ایران بهطور قابل توجهی کاهش یافته است و آنها دیگر نمیتوانند به شیوههایی که پیشتر قادر بودند، شرکای منطقهای یا ایالات متحده را تهدید کنند. رژیم ایران بهطور محسوسی تضعیف شده است.»
او افزود که نیروهای نیابتی رژیم ایران در ۳۰ ماه پیش از جنگ اخیر بیش از ۳۵۰ حمله علیه سربازان و دیپلماتهای آمریکایی انجام دادهاند—بهطور متوسط هر سه روز یک حمله—که به کشته شدن چهار سرباز آمریکایی منجر شده است.
به گفته فرمانده سنتکام، وضعیت کنونی متفاوت است:
«امروز حماس، حزبالله و حوثیها همگی از سلاح و پشتیبانی ایران محروم شدهاند. این نتیجه از پیش تضمینشده نبود.»
تغییر در تاکتیکهای آمریکا
کوپر همچنین گفت نیروهای آمریکایی استفاده از مهمات پیشرفته و پرهزینه برای سرنگونی پهپادهای ایرانی را متوقف کردهاند، زیرا ذخایر محدود سامانههای گرانقیمت—از جمله رهگیرهای موشکی پیشرفته—در جریان جنگ به یک چالش تبدیل شده بود.
به گفته او، ارتش آمریکا اکنون از مهمات کمهزینهتر برای مقابله با پهپادها استفاده میکند. کوپر مدعی شد رژیم ایران اکنون تنها حدود ۱۰ درصد از پهپادهای باقیمانده خود را در اختیار دارد.
فرمانده CENtCOM آمریکا در حال استماع نمایندگان نیابتی ایران در سال 2026
قالیباف: آمریکا با بودجههای بیسابقه بهدنبال «نقشآفرینی نمایشی» در هرمز است
رئیس مجلس ارتجاع میگوید افزایش هزینههای نظامی آمریکا در خلیج فارس میتواند به یک بحران مالی جهانی تازه منجر شود.
به گزارش قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع، او در پیامی تند از آنچه افزایش بیسابقه بودجههای نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس خواند، انتقاد کرد و گفت واشینگتن در حال تأمین مالی یک «نقشآفرینی نمایشی» در تنگه هرمز است.
قالیباف در این پیام با اشاره به بدهی کلان آمریکا نوشت: «آیا قرار است با نرخهایی که از سال ۲۰۰۷ سابقه نداشته، به فردی که او را یک مجری شکستخورده تلویزیونی خواند، بودجه بدهید تا در حیاط خلوت ما در هرمز نقش وزیر جنگ را بازی کند؟»
او افزود پرداخت چنین هزینههایی در شرایط کنونی—بهویژه پیش از یک بحران مالی احتمالی—میتواند به شکلگیری یک بحران مالی جهانی جدید منجر شود و گفت آنچه در نهایت حاصل میشود، نه ثبات، بلکه تشدید بیثباتی اقتصادی خواهد بود.
رویترز: چین و آمریکا بر عدم مداخله تأکید کردند؛ فشار جنگ ایران به بازار سوخت هند رسید
پکن و واشینگتن از «تنظیم جهتگیری روابط» سخن گفتند، همزمان افزایش قیمت جهانی نفت نخستین اثر مستقیم خود را در بازار سوخت هند نشان داد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد چین و ایالات متحده پس از پایان مذاکرات دو روزه سران در پکن، بر لزوم تنظیم جهتگیری روابط دوجانبه و پرهیز از مداخله در امور یکدیگر تأکید کردند.
رسانه دولتی سی سی تی وی- CCtV - به نقل از مقامهای چینی اعلام کرد دو طرف درباره «مسائل مهم منطقهای» تبادل نظر کردهاند و دونالد ترامپ نیز گفت که آمریکا و چین به «چندین توافق» دست یافتهاند.
در پایان این سفر، ترامپ پیش از سوار شدن به هواپیمای ویژه ریاستجمهوری، در حال گفتوگو با وزیر امور خارجه چین دیده شد و سپس پکن را ترک کرد.
اثر فوری جنگ ایران بر اقتصاد آسیا
در تحولی مرتبط، هند برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران، قیمت سوخت خردهفروشی را افزایش داد.
به گفته فروشندگان، شرکتهای دولتی توزیع سوخت در هند قیمت بنزین و گازوئیل را ۳ روپیه در هر لیتر (بیش از ۳ درصد) بالا بردهاند تا بخشی از زیان ناشی از افزایش قیمت جهانی نفت خام را جبران کنند.
این نخستین افزایش قیمت سوخت در هند طی چهار سال گذشته است و نشان میدهد پیامدهای اختلال در عرضه انرژی و تنشهای مرتبط با تنگه هرمز بهتدریج به مصرفکنندگان آسیایی نیز منتقل شده است.
رویترز: ترامپ و شی پس از هشدار درباره تایوان، برای روز دوم مذاکرات آماده میشوند
رهبر چین هشدار داد سوءمدیریت پرونده تایوان میتواند روابط دو کشور را به «جای بسیار خطرناکی» بکشاند؛ هرمز و ایران از محورهای اصلی گفتوگوهاست.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، روز جمعه برای روز دوم مذاکرات در پکن آماده میشوند؛ مذاکراتی که با وجود تمرکز بر تجارت، تحتالشعاع جنگ ایران و هشدار صریح شی درباره تایوان قرار گرفته است.
به نوشته رویترز، شی جینپینگ در گفتوگویی پشت درهای بسته که بیش از دو ساعت به طول انجامید، هشدار داد که نحوه مدیریت مسئله تایوان میتواند روابط چین و آمریکا را به «جای بسیار خطرناکی» سوق دهد. تایوان سالهاست یکی از حساسترین نقاط اختلاف میان دو کشور به شمار میرود.
قرار است ترامپ و شی پیش از بازگشت رئیسجمهور آمریکا به واشینگتن، چای و ناهار کاری داشته باشند. هدف این اجلاس، حفظ آتشبس تجاری شکنندهای است که در اکتبر گذشته به دست آمد و به تعلیق تعرفههای سنگین آمریکا و عقبنشینی چین از محدود کردن عرضه عناصر خاکی کمیاب انجامید.
ایران و تنگه هرمز در کانون گفتوگو
به گفته مقامهای آمریکایی، ترامپ در این دیدار خواستار آن شده که چین رژیم ایران را به توافق با واشینگتن ترغیب کند تا به جنگی که در داخل آمریکا نامحبوب است، پایان داده شود.
کاخ سفید اعلام کرده دو رهبر بر باز ماندن تنگه هرمز برای جریان آزاد انرژی و نیز اینکه ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد، توافق کردهاند. همچنین شی ابراز علاقه کرده است نفت بیشتری از آمریکا خریداری کند تا وابستگی چین به منابع خاورمیانه کاهش یابد.
دستاوردهای محدود تجاری
ترامپ به شبکه فاکسنیوز گفت چین با سفارش ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ موافقت کرده است؛ رقمی که کمتر از انتظارات بازار بود و باعث افت سهام بوئینگ شد. مقامهای آمریکایی میگویند مذاکرات برای ایجاد سازوکارهای حمایتی از تجارت و سرمایهگذاری دوجانبه ادامه دارد.
زمینه سیاسی و فشار داخلی
رویترز مینویسد ترامپ در شرایطی به پکن سفر کرده که دادگاههای آمریکا اختیارات تعرفهای او را محدود کردهاند و افزایش قیمتها ناشی از جنگ ایران، موقعیت سیاسی او را در آستانه انتخابات میاندورهای تضعیف کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت مسئله تایوان در گفتوگوها مطرح شده اما تأکید کرد سیاست واشینگتن در قبال تایوان تغییری نکرده است.
گلفنیوز: آمریکا هشدار میدهد رژیم ایران «چند هفته» تا آستانه هستهای شدن فاصله دارد
مقامات آمریکایی میگویند غنیسازی ۶۰ درصدی، تهران را بهطور خطرناکی به سطح تسلیحاتی نزدیک کرده و بحران هرمز نگرانیها را تشدید کرده است.
روزنامه گلفنیوز گزارش داد مقامات ارشد آمریکایی در جلسهای با سناتورها هشدار دادهاند که رژیم ایران تنها «چند هفته» با غنیسازی اورانیوم در سطح تسلیحاتی فاصله دارد؛ هشداری که همزمان با تشدید تنشها در خلیج فارس و اختلال در امنیت انرژی مطرح شده است.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، در جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح سنا گفت: «وقتی به سطح ۶۰ درصد غنیسازی میرسید، اگرچه اعداد اینطور نشان نمیدهند، اما بیش از ۹۰ درصد مسیر فنی لازم برای رسیدن به اورانیوم در سطح تسلیحاتی طی شده است. این وضعیت بسیار نگرانکننده است.»
این جلسه که به بررسی بودجه وزارت انرژی برای سال مالی ۲۰۲۷ اختصاص داشت، عملاً به صحنه بحثهای گسترده درباره ایران، چین و آینده بازدارندگی هستهای آمریکا تبدیل شد.
نگرانیهای راهبردی گستردهتر
راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، هشدار داد آمریکا با «جهانی پیچیدهتر و خطرناکتر» روبهروست، زیرا چین و روسیه در حال گسترش و نوسازی زرادخانههای هستهای خود هستند. او از تأخیر در نوسازی زیرساختهای هستهای آمریکا—که بخشی از آن به دوران پروژه منهتن بازمیگردد—انتقاد کرد.
در پاسخ، وزیر انرژی آمریکا گفت اداره ملی امنیت هستهای (NNSA) تمرکز خود را بر «بازدارندگی، فوریت و تولید» بازگردانده و ایالات متحده در حال اجرای هفت برنامه بزرگ نوسازی کلاهکهای هستهای است.
پیوند با هرمز و اقتصاد
در بخش دیگری از جلسه، قانونگذاران—بهویژه دموکراتها—دولت را درباره پیامدهای اقتصادی تنشهای خلیج فارس و اختلالات پیرامون تنگه هرمز تحت فشار قرار دادند.
جک رید گفت این درگیری تاکنون هزینه قابلتوجهی از طریق افزایش قیمت سوخت به خانوادههای آمریکایی تحمیل کرده است.
همزمان، موضوع هوش مصنوعی و امنیت انرژی نیز مطرح شد. مقامهای آمریکایی گفتند انرژی هستهای نقش مهمی در پاسخ به رشد تقاضای ناشی از زیرساختهای هوش مصنوعی و نظامی ایفا خواهد کرد.
تلگراف: ادعا درباره ارسال پنهانی سلاح چین به ایران، فشار بر ترامپ را افزایش داد
گزارش تلگراف به نقل از نیویورکتایمز میگوید شرکتهای چینی درباره انتقال تسلیحات به ایران از مسیرهای واسطه گفتوگو کردهاند؛ نقش رسمی دولت چین روشن نیست.
روزنامه تلگراف لندن در گزارشی نوشت که طبق اطلاعات منتشرشده از سوی نیویورکتایمز، نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند شرکتهای چینی با مقامهای رژیم ایران، درباره ارسال پنهانی تجهیزات نظامی گفتوگو کردهاند؛ معاملاتی که قرار بوده از طریق کشورهای ثالث انجام شود تا منشأ محمولهها پنهان بماند.
به نوشته تلگراف، این گزارش که ساعاتی پس از ورود دونالد ترامپ به پکن منتشر شد، میتواند فشار بر رئیسجمهور آمریکا را برای طرح این موضوع در دیدار با شی جینپینگ افزایش دهد؛ بهویژه در شرایطی که ایران در بحبوحه یک آتشبس ناپایدار متهم به بازسازی توان نظامی خود است.
مقامهای آمریکایی به نیویورکتایمز گفتهاند اطلاعاتی در اختیار دارند که انجام این گفتوگوها را تأیید میکند، اما در مورد اینکه آیا انتقالی انجام شده یا این معاملات بهطور رسمی از سوی دولت چین تأیید شده است یا نه، اختلاف نظر وجود دارد. با این حال، به نوشته تلگراف، بعید دانسته میشود چنین محمولههایی بدون اطلاع مقامات ارشد انجام شده باشد.
تلگراف یادآور میشود که رسانههای آمریکایی پیشتر گزارش داده بودند چین سامانههای دوشپرتاب زمینبههوا (MANPADS) به ایران ارسال کرده است؛ ادعایی که گفته میشود تاکنون علیه نیروهای آمریکایی بهکار نرفته است. همچنین رژیم ایران در اواخر سال ۲۰۲۴ یک ماهواره شناسایی چینی دریافت کرده که بنا بر گزارشها برای ردیابی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه استفاده شده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که دولت ترامپ سیگنالهای متفاوتی درباره میزان فشار بر چین برای قطع حمایت از ایران ارسال کرده است. ترامپ گفته تمرکز اصلی سفرش به چین تجارت خواهد بود و تأکید کرده که آمریکا برای پرونده ایران «به کمک کسی نیاز ندارد»، هرچند پیشتر اعلام کرده بود از شی خواسته انتقال سلاح به تهران را متوقف کند.
کاخ سفید: ترامپ و شی توافق کردند هرمز باز بماند و رژیم ایران هستهای نشود
کاخ سفید میگوید رهبران آمریکا و چین با نظامیسازی تنگه هرمز مخالفت کرده و بر جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای تأکید کردند.
بر اساس بیانیه کاخ سفید از نشست سران در پکن، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، روز پنجشنبه توافق کردند که تنگه هرمز باید باز بماند و عاری از نظامیسازی باشد و رژیم ایران نباید اجازه دستیابی به سلاح هستهای داشته باشد.
به گفته یک مقام کاخ سفید، دو طرف توافق کردند که تنگه هرمز برای حمایت از جریان آزاد انرژی جهانی باز بماند. این مقام افزود که شی جینپینگ مخالفت چین با نظامیسازی تنگه و هرگونه تلاش برای اخذ عوارض از کشتیها را روشن کرده و همچنین ابراز تمایل کرده چین نفت بیشتری از آمریکا خریداری کند تا وابستگی خود به این گذرگاه حیاتی کاهش یابد.
این منبع تأکید کرد: «هر دو کشور توافق کردند که رژیم ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
محورهای گفتوگو
به گفته کاخ سفید، درگیریهای خاورمیانه یکی از سه موضوع اصلی مورد بحث در «جلسه خوب» سران بوده است؛ در کنار همکاری اقتصادی و مقابله با صادرات پیشسازهای فنتانیل چین به آمریکای شمالی.
در بیانیه رسمی کاخ سفید اشارهای به تایوان نشده است؛ موضوعی که پس از آن مطرح شد که سخنگوی وزارت خارجه چین گفته بود شی جینپینگ این پرونده را «مهمترین مسئله در روابط چین و آمریکا» دانسته است. استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، از اظهار نظر درباره اینکه آیا تایوان در جلسه مطرح شده یا نه، خودداری کرد.
پسزمینه هرمز
تنگه هرمز—مسیر عبور ۲۰ تا ۲۵ درصد از عرضه نفت جهان—از زمان آغاز عملیات موسوم به «خشم حماسی» در اواخر فوریه، عملاً با محدودیتهای شدید مواجه بوده است. گزارشهای تحلیلی از تقویت حضور شناورهای تندرو ایران در این آبراه حکایت دارد، هرچند مقامهای آمریکایی مدعی تضعیف شدید توان دریایی ایران هستند؛ ادعایی که برخی گزارشهای اطلاعاتی اخیر آن را به چالش کشیدهاند.
آتشبس شکننده
در همین حال، آتشبس آمریکا و ایران که از ۸ آوریل برقرار شده، شکننده توصیف میشود. ترامپ گفته آتشبس «در جریان» است و در حال بررسی خطوط قرمز خود برای تداوم آن است؛ ایران نیز هشدار داده در صورت ازسرگیری حملات، پاسخ خواهد داد.
والاستریت ژورنال: ترامپ در پکن بهدنبال کمک چین برای پایان جنگ ایران است
دیدار ترامپ و شی با تمرکز بر تجارت آغاز شد، اما جنگ ایران و امنیت انرژی در مرکز گفتوگوها قرار دارد.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رهبر چین، صبح پنجشنبه در پکن دیدار کردند؛ دیداری که با هدف بهبود روابط اقتصادی آغاز شد، اما جنگ ایران و تعهدات آمریکا نسبت به تایوان بر آن سایه انداخته است.
شی جینپینگ در ابتدای نشست گفت امیدوار است دو کشور بتوانند «شریک باشند، نه رقیب»، در حالی که ترامپ این دیدار را «بزرگترین اجلاس تاکنون» توصیف کرد و وعده داد روابط آمریکا و چین «بهتر از همیشه» شود.
به نوشته والاستریت ژورنال، ترامپ از شی خواسته است در پایان دادن به جنگ ایران نقشآفرینی کند و همزمان امیدوار است مجموعهای از توافقهای اقتصادی را اعلام کند. در همین چارچوب، گروهی از مدیران ارشد شرکتهای آمریکایی—از جمله ایلان ماسک (ایکس)، جنسن هوانگ (انویدیا) و تیم کوک (اپل)—برای همراهی با ترامپ به چین سفر کردهاند.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت که «اولین درخواست» او از شی، باز کردن درهای چین به روی شرکتهای آمریکایی است تا به گفته او، این شرکتها بتوانند به ارتقای اقتصاد چین کمک کنند.
انتظارات محدود
تحلیلگران به والاستریت ژورنال گفتهاند انتظار پیشرفتهای محدود در روابط تجاری وجود دارد. در عین حال، چین نیز خواهان پایان جنگ بهدلیل نیازهای انرژی خود است، اما نفوذ پکن بر تهران را محدود ارزیابی میکنند.
در همین راستا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در مصاحبهای که روز پنجشنبه منتشر شد، گفت چین باید «نقش فعالی» در پایان دادن به درگیری ایران ایفا کند. روبیو هشدار داد: «اقتصادها به دلیل بحران در تنگه هرمز در حال فروپاشی هستند؛ کشورها محصولات چینی کمتری خواهند خرید و صادرات چین بهشدت کاهش مییابد.»
کویت تایمز: کشورهای شورای همکاری میگویند امنیت خلیج فارس «یکپارچه و کامل» است
وزرای کشور شورای همکاری پس از بازداشتهای مرتبط با سپاه پاسداران، خواستار هماهنگی امنیتی قویتر شدند.
روزنامه کویت تایمز گزارش داد وزرای کشور کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) در نشست اضطراری خود تأکید کردند که امنیت خلیج فارس یکپارچه و جداییناپذیر است و تهدید علیه هر یک از اعضا، تهدید علیه کل منطقه تلقی میشود.
این نشست پس از بازداشت چندین عضو هستههای منتسب به سپاه پاسداران ایران برگزار شد و بر ضرورت تقویت هماهنگی امنیتی میان وزارتخانههای کشور و نهادهای اطلاعاتی کشورهای عضو تمرکز داشت.
نشست در مقر دبیرخانه شورای همکاری در ریاض و به ریاست شیخ راشد بن عبدالله آل خلیفه، وزیر کشور بحرین، برگزار شد. جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری، و هیئتهایی از جمله هیئت کویت به ریاست شیخ فهد الیوسف، معاون نخستوزیر و وزیر کشور، در آن حضور داشتند.
به نوشته کویت تایمز، وزرا:
- وضعیت امنیتی منطقه را بررسی کردند
- راههای تقویت همکاری امنیتی مشترک را در برابر تحولات اخیر و حملات علیه کشورهای عضو مورد بحث قرار دادند
- بر تشدید تلاشها برای مقابله با تروریسم در همه اشکال آن تأکید کردند
وزرای کشور شورای همکاری همچنین از عملیات نهادهای امنیتی خلیج فارس در کشف و خنثیسازی این هستهها قدردانی کردند و گفتند این موفقیتها نشاندهنده سطح بالای آمادگی و هوشیاری امنیتی کشورهای عضو در حفاظت از ثبات منطقهای است.
واشنگتنپست: گزارش اطلاعاتی میگوید چین از جنگ ایران برای تقویت موقعیت خود در برابر آمریکا بهره برده است
ارزیابی محرمانه پنتاگون نشان میدهد پکن در حوزههای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک از درگیری ایران سود برده؛ واشینگتن این برداشت را رد میکند.
روزنامه واشنگتنپست به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد یک ارزیابی محرمانه اطلاعاتی ایالات متحده نشان میدهد چین در بحبوحه جنگ ایران توانسته برتری قابلتوجهی نسبت به آمریکا کسب کند و از این درگیری برای تقویت جایگاه خود در حوزههای نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی و دیپلماتیک استفاده کرده است.
به گفته این مقامات، این گزارش که توسط اداره اطلاعات ستاد مشترک ارتش آمریکا تهیه و این هفته به ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک، ارائه شده، با استفاده از چارچوب تحلیلی DIME (دیپلماتیک، اطلاعاتی، نظامی و اقتصادی) به بررسی واکنش چین به جنگ ایران پرداخته است.
یافتههای کلیدی
بر اساس این ارزیابی:
- چین از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، به متحدان خلیج فارسِ آمریکا سلاح فروخته؛ کشورهایی که برای دفاع از زیرساختهای نفتی و پایگاههای نظامی خود در برابر حملات ایران تحت فشار بودهاند.
- پکن همزمان با بسته شدن تنگه هرمز، به کشورهایی که با کمبود انرژی مواجه شدند کمک کرده و خود را بهعنوان تأمینکننده جایگزین معرفی کرده است.
- درگیری ایران موجب کاهش ذخایر مهمات آمریکا شده؛ موضوعی که در سناریوهای احتمالی مرتبط با تایوان اهمیت حیاتی دارد.
- چین با مشاهده میدانی عملیات آمریکا در خاورمیانه، درسهای عملیاتی برای برنامهریزیهای آینده خود استخراج کرده است.
گزارش همچنین میگوید پکن در پیامهای علنی، جنگ را «غیرقانونی» خوانده و کوشیده تصویر آمریکا بهعنوان متولی نظم مبتنی بر قانون را تضعیف کند.
واکنشهای رسمی
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، این نتیجهگیری را رد کرد و گفت: «ادعای تغییر توازن قدرت جهانی به نفع هر کشوری غیر از ایالات متحده، اساساً نادرست است.»
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، نیز گفت آمریکا «در مدت کوتاه قابلیتهای نظامی رژیم ایران را نابود کرده و با یک محاصره دریایی موفق، اقتصاد آن را تحت فشار قرار داده است.»
در مقابل، لیو پنگیو، سخنگوی سفارت چین، اعلام کرد پکن به «ترویج صلح و کاهش تنش» متعهد است و اولویت اصلی را جلوگیری از بازگشت جنگ دانست.
پیامدهای گستردهتر
کارشناسان میگویند این یافتهها نشان میدهد جنگ ایران:
- ذخایر پدافندی آمریکا (از جمله پاتریوت، تاد و تاماهاوک) را تحت فشار قرار داده
- نگرانیهایی درباره آمادگی آمریکا برای دفاع از متحدان آسیایی ایجاد کرده
- و به چین امکان داده از نظر اقتصادی و دیپلماتیک شکاف میان آمریکا و شرکایش را عمیقتر کند
به نوشته واشنگتنپست، زمان انتشار این گزارش همزمان با سفر دونالد ترامپ به پکن حساس است؛ سفری که با هدف بازتنظیم روابط اقتصادی و یافتن راهحلی برای بازگشایی هرمز و مهار برنامه هستهای ایران انجام میشود، اما در فضایی از نارضایتی عمومی نسبت به هزینههای جنگ صورت میگیرد.
والاستریت ژورنال: فرمانده سنتکام از همکاری نظامی متحدان خلیج فارس با آمریکا خبر داد
دریاسالار برد کوپر میگوید کشورهای خلیج فارس در جریان جنگ ایران در کنار نیروهای آمریکایی عمل کردند.
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، گزارش داد که کشورهای خلیج فارس در طول جنگ علیه ایران همکاری نظامی مؤثری با ایالات متحده داشتهاند.
کوپر روز پنجشنبه در جریان ادای شهادت خود گفت:
«امارات متحده عربی، بحرین، کویت، قطر و عربستان سعودی—همگی در طول عملیات موسوم به خشم حماسی، هم از خودشان و هم از نیروهای آمریکایی دفاع کردند.»
او تأکید کرد این همکاریها نقش مهمی در حفظ امنیت پایگاهها، زیرساختها و نیروهای ائتلاف در منطقه داشته است.
فرمانده سنتکام همچنین افزود که عملیات بمباران ایالات متحده بدون همکاری اردن «غیرممکن» بود؛ اظهارنظری که نشاندهنده نقش کلیدی برخی شرکای منطقهای در پشتیبانی لجستیکی و عملیاتی است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و نقش متحدان منطقهای آمریکا به یکی از محورهای اصلی بحثهای نظامی و سیاسی پس از جنگ ایران تبدیل شده است.
رسایی: ادامه تعطیلی مجلس بدون توضیح قانعکننده؛ احتمال جلوگیری از تأثیرگذاری بر مذاکرات
نماینده تهران در مجلس ارتجاع، مدعی شد عدم برگزاری جلسات مجلس ممکن است برای جلوگیری از دخالت نمایندگان در روند مذاکرات باشد.
حمید رسایی، نماینده تهران در مجلس ارتجاع، با انتشار ویدئویی در فضای مجازی، نسبت به ادامه تعطیلی جلسات مجلس انتقاد کرد و گفت تاکنون هیچ توضیح قانونی و قانعکنندهای در این زمینه ارائه نشده است.
او مدعی شد «تنها دلیل قابل تصور» برای تداوم این وضعیت آن است که از طرح تذکرات نمایندگان و تأثیر آن بر روند مذاکرات جلوگیری شود.
رسایی همچنین در این ویدئو ادعا کرد که پس از وقوع تحولات اخیر، مجلس عملاً تعطیل شده و این وضعیت بدون شفافسازی ادامه یافته است.
وی افزود در صورت ادامه این شرایط، برخی نمایندگان ممکن است تصمیمات دیگری اتخاذ کنند که در آینده اعلام خواهد شد.
این نماینده مجلس همچنین گفت دبیر شورای عالی امنیت رژیم در نامهای اعلام کرده که در شرایط فعلی برگزاری جلسات مجلس به مصلحت نیست.
روبیو: آمریکا از چین برای مقابله با رژیم ایران درخواست کمک نکرده است
وزیر خارجه آمریکا میگوید واشینگتن و پکن در مخالفت با نظامیسازی تنگه هرمز همنظر هستند.
شبکه «العربیه فارسی» به نقل از اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گزارش داد که دونالد ترامپ در جریان دیدار بیش از دو ساعته با شی جینپینگ در پکن، درباره جنگ ایران و تنشهای مرتبط با تنگه هرمز گفتوگو کرده است.
روبیو در گفتوگو با شبکه NBC تأکید کرد که ایالات متحده از چین برای مقابله با ایران درخواست کمک نکرده است.
او در عین حال گفت که طرف چینی:
- با نظامیسازی تنگه هرمز
- و همچنین با دریافت عوارض از کشتیها
مخالفت کرده است؛ موضعی که به گفته او با دیدگاه آمریکا همسو است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر گمانهزنیهایی درباره تلاش واشینگتن برای ترغیب چین به ایفای نقش در پایان دادن به تنش با ایران مطرح شده بود—بهویژه با توجه به تأثیر بحران هرمز بر بازار جهانی انرژی و افزایش قیمت سوخت.
نیویورکتایمز: گفتوگوی شرکتهای چینی با رژیم ایران برای انتقال تسلیحات از مسیرهای پنهان
گزارشها حاکی است معاملات احتمالی از طریق کشورهای واسطه طراحی شده تا منشأ محمولهها پنهان بماند؛ نقش دولت چین هنوز نامشخص است.
شبکه «العربیه فارسی» به نقل از گزارش روزنامه نیویورکتایمز نوشت نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند شرکتهای چینی با مقامهای رژیم ایران درباره انتقال تجهیزات نظامی گفتوگو کردهاند.
بر اساس این گزارش، این معاملات احتمالی قرار بوده از طریق کشورهای واسطه انجام شود تا منشأ واقعی محمولههای تسلیحاتی پنهان بماند.
مقامهای آمریکایی به نیویورکتایمز گفتهاند اطلاعاتی در اختیار دارند که انجام این گفتوگوها را تأیید میکند، اما هنوز مشخص نیست:
- آیا این انتقالها عملاً انجام شده
- و یا تا چه حد دولت چین در آن نقش یا اطلاع داشته است
پیامدهای سیاسی
این گزارش میافزاید افشای این اطلاعات میتواند:
- تنش میان واشینگتن و پکن را افزایش دهد
- فشار بیشتری بر دونالد ترامپ وارد کند تا این موضوع را در دیدارهای خود در چین مطرح کند
در عین حال، تحلیلگران میگویند ترامپ در این سفر تلاش دارد:
- از درگیری مستقیم با چین پرهیز کند
- و در عوض روابط شخصی و سیاسی خود با شی جینپینگ را مدیریت و تقویت کند
. توجیه دزدی دریایی: قوه قضائیه رژیم: توقیف نفتکشهای متخلف بر اساس قوانین بینالمللی انجام میشود
سخنگوی قوه قضائیه تأکید کرد کشورها بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها حق توقیف کشتیهای متخلف را دارند.
جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه رژیم ایران، با انتشار متنی در فضای مجازی اعلام کرد که توقیف نفتکشهای متخلف، مستند به قوانین داخلی و بینالمللی است.
او گفت این اقدامات بر اساس آرای قطعی محاکم صالحه ایران و پس از طی فرآیندهای قانونی انجام میشود و اسناد مربوط به تخلفات نیز برای طرف مقابل ارسال میشود.
جهانگیر با اشاره به کنوانسیون حقوق دریاها ۱۹۸۲ افزود:
- کشورهای ساحلی میتوانند در صورت نقض قوانین داخلی یا بینالمللی
- کشتیهای سایر کشورها را در حوزههای دریایی یا حتی در برخی شرایط در آبهای آزاد
توقیف کنند
اشاره به تنش با آمریکا
سخنگوی قوه قضائیه رژیم در ادامه، اقدامات رژیم ایران را متفاوت از آنچه «دزدی دریایی آمریکا» خواند، توصیف کرد و مدعی شد رفتار واشینگتن در قالب محاصره دریایی با اصول:
- منشور سازمان ملل
- حقوق بینالملل بشردوستانه
- و قواعد حقوقی بینالمللی
در تضاد است.
او همچنین از جامعه بینالمللی خواست در برابر آنچه «یکجانبهگرایی آمریکا» خواند، واکنش نشان دهد.
رویترز: ترامپ میگوید شی وعده داده چین به رژیم ایران تجهیزات نظامی ندهد
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد رهبر چین در دیدار پکن تأکید کرده پکن از ارائه تجهیزات نظامی به تهران خودداری خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به او گفته کشورش تجهیزات نظامی در اختیار رژیم ایران قرار نخواهد داد.
این اظهارات بر اساس بخشهایی از مصاحبه ترامپ با شبکه فاکس نیوز منتشر شده است.
به گفته ترامپ، این موضوع در جریان دیدار اخیر او با شی در پکن مطرح شده و بخشی از گفتوگوها درباره جنگ ایران و نقش چین در بحران بوده است.
این موضع در شرایطی بیان میشود که:
- واشینگتن بهطور فزایندهای در حال فشار بر چین برای محدود کردن روابط تهران است
- و گزارشهایی درباره همکاریهای احتمالی نظامی یا اقتصادی چین و ایران مطرح شده است
رویترز: مذاکرات ترامپ و شی در سایه حملات هرمز و بنبست جنگ ایران
رهبران آمریکا و چین بر باز ماندن تنگه هرمز توافق کردند، در حالی که حملات به کشتیها و عبور گزینشی نفتکشها نشاندهنده تداوم بحران است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در پکن، در شرایطی برگزار شد که بحران ایران و امنیت تنگه هرمز همچنان در مرکز تحولات جهانی قرار دارد.
به گفته یک مقام کاخ سفید، دو طرف در این دیدار توافق کردند که تنگه هرمز باید برای جریان آزاد انرژی باز بماند و همچنین تأکید کردند رژیم ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. با این حال، اختلافات بنیادین—از جمله بر سر تایوان—در بیانیه رسمی مورد اشاره قرار نگرفت.
هرمز؛ قلب بحران
همزمان با این مذاکرات، تحولات میدانی در هرمز نشاندهنده وضعیت شکننده امنیت دریایی است:
- گزارشهایی از حملات جدید به کشتیها در نزدیکی تنگه هرمز منتشر شده
- یک کشتی در نزدیکی فجیره توسط «عوامل غیرمجاز» توقیف و به سمت ایران هدایت شده
- یک کشتی باری در سواحل عمان پس از اصابت احتمالی موشک یا پهپاد غرق شده است
عبور محدود کشتیها با مدیریت ایران
در همین حال، نشانههایی از مدیریت گزینشی عبور کشتیها از سوی رژیم ایران دیده میشود:
- کشتیهای مرتبط با چین و ژاپن موفق به عبور از هرمز شدهاند
- گزارشها از توافق بر سر پروتکلهای عبور با برخی کشورها حکایت دارد
- سپاه پاسداران اعلام کرده حدود ۳۰ کشتی در یک بازه کوتاه از تنگه عبور کردهاند—رقمی که هنوز بسیار کمتر از سطح پیش از جنگ است
چین در مرکز معادله
واشینگتن در این میان تلاش دارد چین را برای نقشآفرینی فعالتر در مهار بحران ایران وارد میدان کند.
مقامهای آمریکایی میگویند:
- بازگشایی هرمز مستقیماً به نفع اقتصاد چین است
- پکن بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، اهرمهای مهمی بر تهران دارد
در مقابل، چین بر همکاری و ثبات در روابط با آمریکا تأکید کرده، اما نشانهای از فشار مستقیم بر ایران دیده نشده است.
بنبست دیپلماسی و افزایش هزینهها
رویترز مینویسد مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران همچنان در بنبست قرار دارد:
- ایران و آمریکا پیشنهادهای یکدیگر را رد کردهاند
- هر دو طرف بر خطوط قرمز خود پافشاری میکنند
در همین حال:
- قیمت نفت افزایش یافته
- فشار اقتصادی در آمریکا و سایر اقتصادهای بزرگ تشدید شده
- نگرانیها درباره تداوم اختلال در بازار انرژی جهانی ادامه دارد
تصویر کلی
تحولات اخیر نشان میدهد:
- دیپلماسی در جریان است، اما پیشرفت محدودی دارد
- هرمز همچنان اهرم اصلی بحران باقی مانده
- و در حالی که عبور کشتیها بهطور محدود از سر گرفته شده، ریسک امنیتی بالا همچنان پابرجاست
AP: هشدار شی درباره «خطر درگیری» با آمریکا؛ لحن نرم ترامپ در پکن
رهبر چین نسبت به خطر برخورد در پروندههایی مانند تایوان هشدار داد، در حالی که ترامپ با لحنی مثبت از «دوستی» سخن گفت.
خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) گزارش داد شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در دیدار با دونالد ترامپ در پکن، نسبت به خطر درگیری میان دو کشور هشدار داده و تأکید کرده نحوه مدیریت پروندههایی مانند تایوان میتواند به تنشهای جدی منجر شود.
شی در این دیدار گفت اگر روابط دو کشور بهدرستی مدیریت نشود، «ممکن است به تقابل و حتی درگیری منجر شود»، و تأکید کرد همکاری به نفع هر دو طرف و تقابل به زیان هر دو است.
در مقابل، ترامپ با لحنی متفاوت، این اجلاس را با تمجید از همتای چینی خود آغاز کرد و گفت: «دوستی با شما باعث افتخار است» و ابراز امیدواری کرد روابط دو کشور «بهتر از همیشه» شود.
شکاف در دستور کارها
به نوشته AP، این تفاوت لحن نشان میدهد دو طرف در موضوعات حساس از جمله:
- جنگ ایران
- اختلافات تجاری
- پرونده تایوان
فاصله قابل توجهی دارند و احتمال پیشرفت ملموس در این سفر پایین است.
تایوان؛ خط قرمز پکن
شی جینپینگ تأکید کرد که مسئله تایوان مهمترین محور روابط چین و آمریکا است و هشدار داد هرگونه تغییر در موضع واشینگتن میتواند کل روابط دوجانبه را به خطر بیندازد.
در همین حال، آمریکا بسته احتمالی فروش تسلیحات به تایوان را بررسی میکند؛ موضوعی که یکی از نقاط اصلی تنش میان دو کشور است.
سایه جنگ ایران بر اقتصاد
این دیدار در شرایطی انجام میشود که جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز باعث:
- افزایش قیمت انرژی
- فشار بر اقتصاد جهانی
- نگرانی در داخل آمریکا و چین
شده است.
به گزارش AP، نزدیکی اقتصادی چین به ایران—بهویژه در حوزه نفت—این مذاکرات را پیچیدهتر کرده و ممکن است مانع هرگونه توافق بزرگ سیاستی شود.
استاوریدیس: حاشیه خطا در امنیت جهانی کاهش یافته؛ همکاری بینالمللی ضروری است
فرمانده سابق ناتو میگوید تهدید موشکی ایران در هرمز و رقابت فناوری، ریسک درگیری را افزایش داده است.
جیمز استاوریدیس، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و فرمانده پیشین نیروهای متفقین ناتو، در اظهاراتی هشدار داد که حاشیه خطا در امنیت جهانی بهطور فزایندهای در حال کاهش است و بحرانهایی مانند تنگه هرمز میتوانند به سرعت به تنشهای گستردهتر تبدیل شوند.
استاوریدیس در گفتوگو با سیانان با اشاره به گزارشهایی درباره وضعیت توان موشکی رژیم ایران گفت اگر ارزیابیها درباره بازسازی بخش عمدهای از سایتهای موشکی ایران در امتداد تنگه هرمز درست باشد، این مسئله به یک «چالش واقعی برای امنیت این آبراه حیاتی» تبدیل میشود.
او تأکید کرد که حفظ باز بودن تنگه هرمز به «مسیر بحرانی» برای ثبات جهانی بدل شده و توان موشکی رژیم ایران—بهویژه در حوزه موشکهای کوتاهبرد و تاکتیکی—میتواند تهدیدی جدی ایجاد کند.
نقش همکاری بینالمللی
این فرمانده سابق ناتو گفت اگرچه ایالات متحده ممکن است در کوتاهمدت بتواند مسیر عبور کشتیها را باز نگه دارد، اما برای حفظ پایدار امنیت در برابر مقاومت احتمالی، نیاز به مشارکت اروپا و متحدان بینالمللی وجود دارد.
او به حضور و آمادگی کشورهایی مانند فرانسه و بریتانیا اشاره کرد و گفت این کشورها با داشتن توانمندیهایی مانند مینروبها و ناوشکنهای پیشرفته میتوانند نقش مهمی در امنیت منطقه ایفا کنند.
جهان پرریسکتر از گذشته
استاوریدیس در تحلیل کلیتر گفت که جهان وارد مرحلهای شده که در آن تهدیدهای سنتی (مانند موشکها) با چالشهای نوین (مانند جنگهای مبتنی بر هوش مصنوعی) ترکیب شدهاند و این موضوع احتمال خطای محاسباتی را افزایش داده است.
او تأکید کرد برای عبور از این وضعیت، سه عامل حیاتی است:
- ارتباط مستقیم رهبران
- هماهنگی عملیاتی در میدان
- وابستگی اقتصادی میان کشورها
به گفته او، این عوامل میتوانند از تبدیل بحرانها به درگیریهای گسترده جلوگیری کنند
نماینده دموکرات: طرح مالیاتی برای جلوگیری از سودجویی شرکتهای نفتی از جنگ ایران ارائه شد
برد شرمن میگوید هدف این طرح بازگرداندن سودهای «بادآورده» ناشی از افزایش قیمت نفت به مردم آمریکا است.
برد شرمن، نماینده دموکرات کنگره آمریکا از ایالت کالیفرنیا، اعلام کرد طرحی با عنوان «قانون مالیات بر سودهای بادآورده ناشی از بحران نفت در جنگ ایران» ارائه کرده است.
شرمن در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هدف این طرح آن است که اطمینان حاصل شود شرکتهای نفتی از افزایش قیمتها و فشار اقتصادی ناشی از جنگ ایران سود بیشازحد نبرند.
به گفته او، این قانون با اعمال مالیات بر سودهای مازاد شرکتهای انرژی، منابع حاصل را بهصورت مستقیم به مالیاتدهندگان آمریکایی بازمیگرداند.
او تأکید کرد افزایش قیمت انرژی در پی جنگ، فشار قابلتوجهی بر خانوادههای آمریکایی وارد کرده و این طرح تلاشی برای جلوگیری از آنچه «سوءاستفاده» شرکتهای بزرگ نفتی خواند، محسوب میشود.
سفیر آمریکا در سازمان ملل: ایران در اقدامات خود در تنگهها «کاملاً منزوی» است
مایک والتز از حمایت ۱۱۳ کشور از قطعنامه شورای امنیت علیه ایران خبر داد و گفت رایزنیها با روسیه و چین ادامه دارد.
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، اعلام کرد که به گفته او رژیم ایران در اقدامات خود در تنگههای بینالمللی «کاملاً منزوی» شده است.
والتز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ۱۱۳ کشور از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که خواستار توقف آنچه رفتار «غیرقانونی» رژیم ایران در تنگهها خوانده شده، هستند، حمایت کردهاند؛ از جمله کشورهای آسیایی مانند هند، ژاپن و کره جنوبی.
او افزود این قطعنامه با هدف توقف مینگذاری در آبهای بینالمللی و دریافت عوارض از کشتیها تدوین شده و این اقدامات را «غیرقابل قبول» توصیف کرد.
سفیر آمریکا در سازمان ملل همچنین اعلام کرد که گفتوگوها با روسیه و چین برای جلوگیری از وتوی این قطعنامه همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که نشاندهنده تلاش واشینگتن برای ایجاد اجماع گسترده در شورای امنیت است.
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و خلیج عمان به یکی از محورهای اصلی تنش در بحران جاری تبدیل شده و فشارهای دیپلماتیک برای مهار آن افزایش یافته است.
رویترز: همزمان با مذاکرات ترامپ و شی درباره ایران، حملات تازه به کشتیها در نزدیکی هرمز
در حالی که واشینگتن و پکن بر باز ماندن تنگه تأکید کردند، حمله به یک کشتی و گزارش توقیف شناور دیگری بار دیگر ریسک امنیتی منطقه را برجسته کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد همزمان با دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ در پکن و گفتوگو درباره جنگ ایران، حملات جدید به کشتیها در نزدیکی تنگه هرمز بار دیگر شکنندگی اوضاع در این آبراه حیاتی را نشان داد.
پس از این دیدار، یک مقام کاخ سفید اعلام کرد دو رهبر توافق دارند که تنگه هرمز باید باز بماند و رژیم ایران نیز نباید به سلاح هستهای دست یابد.
حوادث جدید در دریا
در تازهترین رویدادها:
- یک کشتی باری هندی که در حال انتقال دام از آفریقا به امارات بود، در سواحل عمان پس از اصابت احتمالی موشک یا پهپاد دچار انفجار و غرق شد؛ هر ۱۴ خدمه نجات یافتند.
- همزمان، نهاد دریایی بریتانیا (UKMtO) گزارش داد یک کشتی در نزدیکی فجیره توسط «افراد غیرمجاز» تصرف شده و به سمت ایران هدایت میشود.
این حوادث نشان میدهد با وجود تحرکات دیپلماتیک، امنیت کشتیرانی در منطقه همچنان شکننده باقی مانده است.
هرمز؛ اهرم فشار در بنبست مذاکرات
رویترز مینویسد مذاکرات برای پایان دادن به جنگ عملاً در بنبست قرار دارد؛ چرا که:
- رژیم ایران و آمریکا پیشنهادهای یکدیگر را رد کردهاند
- هر دو طرف بر خطوط قرمز خود پافشاری میکنند
از زمان آغاز جنگ،رژیم ایران تنگه هرمز را تا حد زیادی برای کشتیهای غیرایرانی محدود کرده و این اقدام باعث بزرگترین اختلال در عرضه انرژی جهانی شده است.
عبور محدود کشتیها
در عین حال، نشانههایی از مدیریت گزینشی عبور کشتیها نیز دیده میشود:
- عبور یک نفتکش ژاپنی پس از رایزنی سیاسی
- عبور یک ابرنفتکش چینی
- گزارشها از توافقهای موردی با برخی کشورها
سپاه پاسداران اعلام کرده حدود ۳۰ کشتی از عصر چهارشنبه از هرمز عبور کردهاند—رقمی که همچنان بسیار کمتر از سطح پیش از جنگ (حدود ۱۴۰ کشتی در روز) است.
نقش چین در معادله
در این میان، آمریکا تلاش دارد چین را برای ایفای نقش فعالتر در مهار بحران متقاعد کند، در حالی که پکن بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، منافع مستقیمی در باز ماندن مسیر انرژی دارد.
روبیو: رژیم ایران در آستانه «مصونیت نظامی» بود؛ چین باید نقش فعالتری ایفا کند
وزیر خارجه آمریکا میگوید برنامه موشکی و هستهای ایران تهدیدی آشتیناپذیر است و پکن باید برای مهار تهران وارد عمل شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد که بحران ایران از نگاه واشینگتن ماهیتی «آشتیناپذیر» دارد و تأکید کرد دولت ترامپ اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هستهای دست یابد.
روبیو گفت: «رژیم ایران میخواهد به سلاح هستهای برسد، اما جهان به رهبری رئیسجمهور ترامپ این موضوع را کاملاً غیرقابل قبول میداند.»
او تأکید کرد که حمایت چین از رژیم ایران یکی از موضوعات اصلی مذاکرات با پکن است و هشدار داد هرگونه همکاری با تهران میتواند روابط چین و آمریکا را تحت تأثیر منفی قرار دهد.
فشار بر چین
وزیر خارجه آمریکا افزود واشینگتن در تلاش است چین را متقاعد کند که نقش فعالتری در مهار ایران ایفا کند و گفت پکن بهزودی در شورای امنیت فرصت خواهد داشت موضع خود را در قبال ایران نشان دهد.
روبیو سه دلیل اصلی برای ضرورت ورود چین به این پرونده برشمرد:
- اختلال در تردد کشتیها در خلیج فارس که حتی به برخورد با کشتیهای مرتبط با چین نیز منجر شده
- تهدید جدی امنیت انرژی آسیا بهدلیل وابستگی به تنگه هرمز
- آسیب به اقتصاد صادراتمحور چین در صورت رکود اقتصاد جهانی ناشی از بحران
سناریوی «مصونیت نظامی» ایران
روبیو در بخش مهمی از این مصاحبه هشدار داد که رژیم ایران در آستانه دستیابی به نوعی بازدارندگی گسترده (immunity) بوده است.
به گفته او، تهران تلاش کرده با افزایش گسترده شمار موشکها و پهپادها به سطحی برسد که بتواند بر هر سیستم پدافندی غلبه کند و در چنین شرایطی، هرگونه اقدام علیه برنامه هستهای خود را با تهدید حمله گسترده به کشورهای منطقه پاسخ دهد.
او گفت:
«اگر ایران به این سطح میرسید، دیگر نمیشد جلوی برنامه هستهای آن را گرفت، چون تهدید میکرد در صورت حمله، چندین کشور منطقه را نابود خواهد کرد.»
روبیو تأکید کرد دولت ترامپ این وضعیت را «ریسکی غیرقابل تحمل» دانسته و تصمیم گرفته مانع دستیابی ایران به چنین موقعیتی شود.
AP: یک کشتی در نزدیکی امارات توقیف و به سمت ایران در حرکت است
گزارشها از تصرف یک شناور در سواحل امارات و هدایت آن به سوی آبهای ایران حکایت دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) گزارش داد یک کشتی در نزدیکی سواحل امارات متحده عربی توقیف شده و در حال حاضر به سمت آبهای ایران حرکت میکند.
این گزارش در ادامه هشدارهای امنیتی درباره وضعیت کشتیرانی در منطقه منتشر شده و هنوز جزئیات دقیقی درباره هویت کشتی، مالکیت آن یا عاملان این اقدام ارائه نشده است.
این حادثه در شرایطی رخ میدهد که تنشها در تنگه هرمز و خلیج عمان همچنان بالا ارزیابی میشود و مجموعهای از حوادث دریایی و محدودیتهای تردد کشتیها نگرانیها درباره امنیت یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان را افزایش داده است.
بلومبرگ: یک کشتی در خلیج عمان توقیف و به سمت آبهای ایران هدایت شد
نیروی دریایی بریتانیا اعلام کرد این شناور در نزدیکی فجیره و هنگام لنگر انداختن توسط افراد ناشناس تصرف شده است.
خبرگزاری بلومبرگ به نقل از مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO) گزارش داد یک کشتی تجاری در نزدیکی سواحل فجیره امارات توسط افراد «غیرمجاز» توقیف شده و اکنون به سمت آبهای ایران در حرکت است.
بر اساس این گزارش، این حادثه در فاصله حدود ۳۸ مایل دریایی از سواحل امارات رخ داده، زمانی که کشتی در وضعیت لنگر قرار داشته است.
مقامهای بریتانیایی جزئیات بیشتری درباره هویت کشتی، مالکیت یا عاملان احتمالی این اقدام منتشر نکردهاند و بررسیها ادامه دارد.
بلومبرگ مینویسد این رویداد در شرایطی رخ میدهد که در روزهای اخیر، نشانههایی از افزایش محدود عبور کشتیها از تنگه هرمز دیده میشود، اما همچنان ریسکهای امنیتی در منطقه بالا ارزیابی میشود.
خبر فوری: گزارش از حادثه دریایی و انفجار در نزدیکی فجیره امارات
منابع رسانهای از حمله پهپادی به یک کشتی خبر میدهند؛ UKMtO وقوع حادثه و تغییر مسیر شناور را تأیید کرده است.
منابع رسانهای از وقوع یک حادثه دریایی همراه با انفجار در نزدیکی سواحل فجیره امارات خبر دادهاند و مدعی شدهاند این حادثه در پی حمله پهپادی به یک کشتی رخ داده است.
در ادامه، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO) اعلام کرد گزارشی درباره یک حادثه در فاصله حدود ۳۸ مایل دریایی شمالشرقی فجیره دریافت کرده است.
بر اساس اعلام این مرکز، این کشتی در حالیکه در حال پهلو گرفتن در بندر فجیره بوده، مورد تصرف قرار گرفته و اکنون به سمت آبهای منطقهای ایران در حال حرکت است.
تا این لحظه جزئیات بیشتری درباره منشأ حادثه، هویت کشتی یا عامل احتمالی منتشر نشده و بررسیها ادامه دارد.
روبیو: بحران تنگه هرمز به نفع چین نیست؛ پکن باید نقش فعالتری ایفا کند
وزیر خارجه آمریکا میگوید بیثباتی در هرمز مستقیماً اقتصاد چین را تهدید میکند و پکن باید بر ایران فشار بیاورد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز پیش از سفر به چین اعلام کرد واشینگتن تلاش میکند پکن را متقاعد کند نقش فعالتری در مهار رفتار رژیم ایران در خلیج فارس ایفا کند.
روبیو گفت آمریکا استدلالهای خود را به طرف چینی ارائه کرده و این کشور بهزودی در شورای امنیت سازمان ملل فرصت خواهد داشت با حمایت از قطعنامهای علیه اقدامات رژیم ایران در تنگهها، موضع خود را نشان دهد.
او سه دلیل اصلی برای ضرورت اقدام چین برشمرد:
-
به دام افتادن کشتیهای مرتبط با چین در خلیج فارس
روبیو گفت سازوکارهای محدود کردن عبور کشتیها عملاً باعث شده کشتیهای چینی در منطقه متوقف شوند و حتی مواردی از اصابت به شناورهای حامل محمولههای مرتبط با چین گزارش شده است. -
تهدید مستقیم ثبات انرژی آسیا
او تأکید کرد تنگه هرمز برای تأمین انرژی آسیا حیاتی است و بیثباتی در این آبراه بیش از هر نقطهای در جهان، امنیت منطقه را به خطر میاندازد. -
آسیب به مدل اقتصادی صادراتمحور چین
روبیو گفت اگر بحران در هرمز باعث رکود اقتصاد جهانی شود، تقاضا برای کالاهای چینی کاهش مییابد و این مسئله میتواند به صادرات و رشد اقتصادی چین لطمه بزند.
وزیر خارجه آمریکا در پایان تأکید کرد که حل بحران هرمز نهتنها به نفع واشینگتن، بلکه مستقیماً به نفع پکن است و ابراز امیدواری کرد چین برای وادار کردن ایران به عقبنشینی از اقدامات خود در خلیج فارس همکاری کند.
