هرمز زیر کنترل، دیپلماسی زیر فشار؛ جنگ روایتها ادامه دارد

تنگه هرمز تحت فشار با ادامه تنشهای دیپلماتیک
۱۴۰۵/۲/۲۶
جمعبندی روز گذشته | جمعه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
تصویر کلی روز
جمعه، روزِ تقابل روایتها بود:
از یکسو آمریکا و متحدانش با فشار نظامی–دیپلماتیک و تأکید بر «باز بودن هرمز» و «عدم هستهای شدن رژیم ایران»، و از سوی دیگر رژیم ایران با کنترل میدانی تنگه هرمز، عبور گزینشی کشتیها و ادعای پیروزی.
همزمان، شکاف در بلوکها (بریکس، غرب، اروپا) و هزینههای اقتصادی جنگ (نفت، بنزین، بیمه، پروازها) پررنگتر شد.
محورهای اصلی خبرها
۱ هرمز | کنترل میدانی، اختلاف دیپلماتیک
- سپاه اعلام کرد حدود ۳۰ کشتی با مجوز ایران از کریدورهای امن عبور کردهاند.
- مؤسسه مطالعات جنگ (ISW): چین بدون تعهد صریح، با الگوی عبور اعلامی ایران عملاً کنار آمده است.
- بیانیه چندملیتی اروپا/بریتانیا–فرانسه: مأموریت دفاعی برای آزادی ناوبری.
- امارات پروژه خط لوله فجیره را برای دور زدن هرمز جلو برد.
- افزایش فعالیت قایقهای تندرو سپاه طبق دادههای ویندوارد.
۲ آمریکا | فشار، اختلاف روایت و سیاست داخلی
- ترامپ در مصاحبهها و کنفرانس پروازی:
«ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت»، تنگه باز میماند، فشار ادامه دارد. - والاستریت ژورنال: تهران و واشینگتن فعلاً بحث ذخایر اورانیوم را کنار گذاشتهاند.
- پنتاگون/سنتکام: ادعای تضعیف شدید توان ایران و قطع پشتیبانی از نیروهای نیابتی.
- نیویورکتایمز (ستون عقاید): هزینههای راهبردی جنگ برای آمریکا جبرانپذیر نیست.
۳ چین و اروپا | میانجیگری محتاطانه
- چین: «نیازی به ادامه جنگ نیست»، تأکید بر بازگشایی مسیرهای کشتیرانی.
- تماس مرتس–ترامپ: مذاکره با ایران، بازگشایی هرمز، عدم هستهای شدن تهران.
- واشنگتن پست: اروپا با اصلاح مقررات بیمه (سولونسی۲) میتواند گلوگاه هرمز را بشکند.
۴ منطقه | تنشهای همزمان
- مذاکرات آمریکا–اسرائیل–لبنان: مسیر سیاسی و امنیتی با تمدید آتشبس.
- بریکس بدون بیانیه مشترک؛ درگیری لفظی ایران–امارات.
- ادعای PDKI درباره حملات پهپادی به کمپهای مسکونی.
۵ اقتصاد جهانی | اثر فوری جنگ
- لغو و تغییر مسیر گسترده پروازها (رویترز).
- فشار قیمت سوخت در هند و نگرانی بازارهای انرژی.
- بحث بیمه کشتیرانی، ناوگان سایه و مسیرهای جایگزین.
پوشش زنده امروز | شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
پس از یک روز پرخبر با اختلافات آشکار در بریکس، فشارهای آمریکا و نقشآفرینی محتاطانه چین، امروز تمرکز بر پیامدهای عملی کنترل هرمز، واکنش بازارها و گامهای دیپلماتیک بعدی است.
آن چه که امروز پی می گیریم:
🔴 ۱) هرمز – وضعیت لحظهای
- عبور کشتیها، تغییر مسیرها، بیمه و امنیت.
- واکنش شرکتهای کشتیرانی و انرژی.
🟠 ۲) چین – نقشآفرینی یا بیطرفی فعال؟
- نشانههای عملی از رفتار پکن در کشتیرانی و انرژی.
- پیامهای تازه وزارت خارجه چین.
🟡 ۳) آمریکا – سیاست و میدان
- اظهارات تازه ترامپ/پنتاگون.
- فشار کنگره و افکار عمومی (بنزین، تورم).
🔵 ۴) اروپا و منطقه
- گامهای بیمهای/زیرساختی (فجیره، مأموریتهای دریایی).
- پیگیری مسیر اسرائیل–لبنان.
🟢 ۵) اقتصاد
- نفت، گاز، پروازها، بیمه.
- اثرات کوتاهمدت و سناریوهای بازار.
سیانان: آمریکا در حال بررسی نقش احتمالی رژیم ایران در حملات سایبری به زیرساختهای سوخت است
منابع آگاه میگویند حملات سایبری سیستمهای نظارت سوخت در چند ایالت را هدف قرار داده، اما ذخایر واقعی سوخت آسیبی ندیده است.
شبکه سیانان CNN به نقل از منابع آگاه گزارش داد مقامات آمریکایی در حال بررسی نقش احتمالی هکرهای مرتبط با رژیم ایران در حملات سایبری به سیستمهای نظارت سوخت در چندین ایالت ایالات متحده هستند.
بر اساس این گزارش، حملات سایبری سیستمهای «نشانگر خودکار مخزن» (Automatic tank Gauge – AtG) را هدف قرار داده است؛ سامانههایی که برای پایش سطح سوخت در مخازن پمپبنزینها و تأسیسات ذخیرهسازی استفاده میشوند. به گفته منابع، برخی از این سامانهها بدون رمز عبور و بهصورت آنلاین در دسترس بودهاند.
سیانان مینویسد در برخی موارد، مهاجمان موفق شدهاند نمایش سطح سوخت روی مانیتورها را دستکاری کنند؛ اقدامی که میتوانست باعث سردرگمی اپراتورها شود. با این حال، مقامات آمریکایی تأکید کردهاند که سطح واقعی سوخت در مخازن تغییری نکرده و هیچ اختلال فیزیکی در عرضه سوخت گزارش نشده است.
این گزارش میافزاید که تحقیقات همچنان ادامه دارد و مقامهای آمریکایی در حال ارزیابی این موضوع هستند که آیا این حملات بخشی از فعالیتهای سایبری گستردهتر مرتبط با تنشهای اخیر میان رژیم ایران و ایالات متحده بوده است یا نه.
ترامپ: تنگه هرمز باز خواهد شد و آمریکا اجازه نخواهد داد ایران هستهای شود
رئیسجمهور آمریکا در مصاحبهای تلویزیونی گفت واشینگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز مصمم است و نسبت به پایبندی تهران به توافقها تردید دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد تنگه هرمز باز خواهد شد و آمریکا اجازه نخواهد داد رژیم ایران به سلاح هستهای دست یابد. او این اظهارات را در مصاحبهای تلویزیونی در واکنش به تحولات جاری در خاورمیانه بیان کرد.
ترامپ در این گفتوگو از اقدامات دولت خود در بحران منطقهای دفاع کرد و گفت واشینگتن «کاری را که درست است» انجام خواهد داد. او همچنین از رژیم ایران به دلیل رفتار در مذاکرات جاری با ایالات متحده انتقاد کرد و مدعی شد توافقهایی که با تهران حاصل میشود، بهطور مداوم رعایت نمیشوند.
رئیسجمهور آمریکا گفت هر بار که رژیم ایران وارد توافق میشود، سپس بهگونهای رفتار میکند که گویی چنین گفتوگویی هرگز انجام نشده است. او بار دیگر تأکید کرد که جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای خط قرمز ایالات متحده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که وضعیت تنگه هرمز، مذاکرات هستهای و فشارهای دیپلماتیک و اقتصادی به محور اصلی تنشها میان ایران و آمریکا و نیز موضوع رایزنیهای بینالمللی تبدیل شده است
رویترز: ترامپ میگوید چین ممکن است تا ۷۵۰ فروند هواپیمای بوئینگ خریداری کند
وانگ یی خواستار حل اختلافات رژیم ایران و آمریکا از طریق گفتوگو شد
رئیسجمهور آمریکا گفت توافق اولیه برای خرید ۲۰۰ جت انجام شده و احتمال افزایش آن وجود دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دونالد ترامپ اعلام کرده است چین توافق کرده ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ از ایالات متحده خریداری کند و این رقم ممکن است در نهایت به ۷۵۰ فروند افزایش یابد.
ترامپ این توافق احتمالی را نشانهای از بهبود روابط تجاری واشینگتن و پکن دانست. این اظهارات در حالی مطرح میشود که فروش هواپیما یکی از مهمترین محورهای مذاکرات اقتصادی میان دو کشور بوده است.
وزیر خارجه چین بر بازگشایی سریع تنگه هرمز و دستیابی به راهحل دیپلماتیک تأکید کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، اعلام کرد پکن ایالات متحده و رژیم ایران را به ادامه گفتوگو برای حل اختلافات تشویق میکند.
وانگ یی گفت چین خواستار آن است که تنگه هرمز در سریعترین زمان ممکن بازگشایی شود و تأکید کرد حلوفصل زودهنگام بحران به نفع آمریکا، رژیم ایران، کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی خواهد بود.
رویترز: عراقچی میگوید رژیم ایران به آمریکا اعتماد ندارد و تنها در صورت جدی بودن واشینگتن مذاکره میکند
وزیر خارجه ایران هشدار داد در صورت شکست دیپلماسی، تهران آماده بازگشت به جنگ است و از میانجیگری چین استقبال میکند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، روز جمعه در دهلی نو گفت تهران «هیچ اعتمادی به ایالات متحده ندارد» و تنها در صورتی وارد مذاکره خواهد شد که واشینگتن جدیت واقعی از خود نشان دهد.
عراقچی گفت پیامهای متناقض آمریکا یکی از دلایل بیمیلی رژیم ایران برای مذاکره بوده و افزود در صورت شکست مسیر دیپلماتیک، رژیم ایران برای ازسرگیری جنگ آماده است. او در عین حال اعلام کرد تهران از میانجیگری چین استقبال میکند و پکن را «شریک راهبردی» رژیم ایران خواند.
وزیر خارجه رژیم ایران همچنین گفت هدف تهران عادیسازی تردد در تنگه هرمز در صورت پیشرفت مذاکرات است و تأکید کرد همه کشتیها بهجز آنهایی که با ایران «در جنگ» هستند، میتوانند با هماهنگی نیروی دریایی ایران از این آبراه عبور کنند. او افزود ایران همواره وظیفه تاریخی خود در حفاظت از امنیت هرمز را انجام داده است.
روبیو: چین با نظامیسازی تنگه هرمز و اخذ عوارض مخالف است
وزیر خارجه آمریکا میگوید واشینگتن از پکن کمکی نخواسته، اما خواستار حمایت چین از قطعنامه سازمان ملل علیه اقدامات ایران است.
بر اساس متن منتشرشده در سایت وزارت امور خارجه ایالات متحده، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در گفتوگویی با تام لاماس از شبکه انیبیسینیوز NBC News اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان دیدار با شی جینپینگ موضوع رژیم ایران را مطرح کرده و در این گفتوگو، طرف چینی بهطور صریح مخالفت خود را با نظامیسازی تنگه هرمز و ایجاد نظام اخذ عوارض از کشتیها اعلام کرده است.
روبیو گفت این موضع چین با دیدگاه آمریکا همراستاست و افزود ایالات متحده هرگز از آنچه «سیستم عوارض رژیم ایران در تنگه هرمز» خواند حمایت نخواهد کرد و اجازه نخواهد داد رژیم ایران مینگذاری در آبهای بینالمللی یا کنترل یک آبراه جهانی را بهدست بگیرد.
وزیر خارجه آمریکا تأکید کرد که واشینگتن از چین درخواست کمک نکرده است، اما این موضوع در گفتوگوها مطرح شده تا موضع آمریکا بهروشنی برای پکن تبیین شود. او گفت ایالات متحده اکنون از یک قطعنامه در سازمان ملل متحد حمایت میکند که به گفته او بیش از صد کشور آن را امضا کردهاند و خواستار رأی مثبت چین به این قطعنامه شد.
روبیو گفت موضع آمریکا روشن است و رژیم ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. به گفته او، تهران در آستانه ایجاد قابلیتی متعارف قرار داشت که با انبوه موشکها و پهپادها، امکان اقدام علیه برنامه هستهایاش را از بین میبرد و پس از آن میتوانست هر مسیری را در حوزه هستهای دنبال کند. او گفت تصمیم رئیسجمهور آمریکا برای اقدام نظامی، با هدف جلوگیری از رسیدن ایران به چنین مرحلهای اتخاذ شد.
وزیر خارجه آمریکا افزود که در واکنش به این اقدامات، رژیم ایران تلاش کرده است تنگه هرمز را به آبراه تحت کنترل خود تبدیل کند و با تهدید کشتیها، از آن بهعنوان ابزار فشار استفاده کند. روبیو گفت این اقدام نقض آشکار حقوق بینالملل است و به همین دلیل، محاصره دریایی نتیجه مستقیم رفتار رژیم ایران بوده است.
روبیو همچنین گفت چین با این اقدامات رژیم ایران مخالف است و بار دیگر تأکید کرد پکن اعلام کرده ایران بهعنوان امضاکننده پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نباید سلاح هستهای داشته باشد؛ موضعی که به گفته او، چین و روسیه پیشتر نیز بر آن تأکید کردهاند.
در بخش دیگری از مصاحبه، روبیو گفت ایالات متحده همچنان راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد و توقف عملیات «پروژه آزادی» به درخواست پاکستان و در راستای ایجاد فرصت برای دیپلماسی انجام شد. او افزود واشینگتن به رژیم ایران فرصت داده است، اما اختلافات داخلی در ساختار تصمیمگیری تهران روند مذاکرات را کند کرده و دریافت پاسخها از سوی رژیم ایران چند روز زمان میبرد.
وزیر خارجه آمریکا در پایان گفت بازگشایی تنگهها به سود همه کشورهاست و اگر رژیم ایران از تغییر رفتار خودداری کند، جامعه بینالمللی باید هزینه اقدامات تهران را افزایش دهد، زیرا ادامه این وضعیت به گفته او به مصرفکنندگان در سراسر جهان آسیب زده است.
رویترز: نفتکش یونانی از معدود کشتیهایی بود که این هفته از تنگه هرمز عبور کرد
دادهها نشان میدهد تردد نفتکشها در هرمز همچنان محدود است و اختلال در عرضه انرژی ادامه دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد یک نفتکش با مدیریت یونانی روز جمعه پس از عبور از تنگه هرمز، در یکی از معدود موارد تردد نفت خام از این آبراه در هفته جاری، از خلیج فارس به سمت هند حرکت کرده است.
بر اساس تجزیهوتحلیل شرکت کپلر، این نفتکش از نوع سوئزمکس با نام کارولوس و با پرچم لیبریا است که توان حمل حداکثر یک میلیون بشکه نفت خام را دارد. این کشتی پس از عبور از تنگه هرمز در ۱۴ مه، در مسیر بندر سیکا در غرب هند قرار گرفته است.
رویترز مینویسد جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران به بسته شدن مؤثر تنگه هرمز، سرگردانی صدها کشتی و اختلال بیسابقه در تأمین انرژی جهانی منجر شده و عبور نفتکشها از این مسیر همچنان بسیار محدود باقی مانده است.
نیویورکتایمز: اختلاف لحن ترامپ و شی در پکن، پیام مهمی درباره موازنه قدرت داشت
ترامپ با تأکید بر روابط شخصی وارد پکن شد، در حالی که شی جینپینگ با هشدار صریح درباره تایوان، رویکردی قاطع و حسابشده در پیش گرفت.
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد نخستین روز سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پکن با تمرکز او بر روابط شخصیاش با شی جینپینگ همراه بود، در حالی که رهبر چین از همان ابتدا رویکردی قاطع و کمحاشیه اتخاذ کرد و هشدار مستقیمی درباره مسئله تایوان داد.
به نوشته نیویورکتایمز، شی جینپینگ تنها دقایقی پس از آغاز سخنان عمومی خود در تالار بزرگ خلق چین، اعلام کرد که ایالات متحده باید با «نهایت احتیاط» با مسئله تایوان برخورد کند. این هشدار، که به گفته رسانههای چینی بهطور رسمی ثبت شد، نشان داد پکن قصد ندارد اختلافات راهبردی را پشت فضای دیپلماتیک پنهان کند.
در مقابل، ترامپ در آغاز سفر دو روزه خود به چین، لحنی آشتیجویانه در پیش گرفت؛ لحنی که با مواضع سختگیرانه او در داخل آمریکا، جایی که چین را تهدیدی برای امنیت ملی و بازار کار معرفی میکرد، تفاوت داشت. نیویورکتایمز مینویسد شی در حالی که با لبخند از ترامپ استقبال میکرد، همزمان موضعی تهاجمیتر بهویژه در موضوع تایوان اتخاذ کرد.
به نوشته این روزنامه، این تفاوت رویکرد بیانگر سطح تازهای از اعتماد به نفس و اقتدار پکن است؛ اقتداری که با وجود چالشهای داخلی چین، از جمله کاهش رشد اقتصادی، بحران بخش املاک و کاهش جمعیت، اکنون با درگیر شدن ایالات متحده در جنگ ایران و بحران تازهای در خاورمیانه تقویت شده است.
شی جینپینگ در ادامه بار دیگر به مفهوم موسوم به «تله توسیدید» اشاره کرد و گفت برای جلوگیری از تبدیل رقابت به درگیری، دو کشور باید از افتادن در این دام پرهیز کنند. او همچنین پیشنهاد داد بهجای تمرکز بر رقابت میان دو ابرقدرت اقتصادی جهان، ثبات در روابط دوجانبه در اولویت قرار گیرد.
بر اساس بیانیه رسمی چین از این دیدار، شی هشدار داد که اگر مسئله تایوان بهدرستی مدیریت نشود، دو کشور ممکن است وارد تقابل یا حتی درگیری شوند؛ وضعیتی که به گفته او، کل روابط ایالات متحده و چین را در «موقعیتی بسیار خطرناک» قرار خواهد داد. در عین حال، چین اعلام کرد دو رهبر بر سر حرکت به سمت یک چارچوب جدید برای روابط سازنده و باثبات به تفاهم رسیدهاند.
واشنگتن پست: تعلیق مقررات بیمهای اروپا میتواند نفوذ ایران در تنگه هرمز را کاهش دهد
یک یادداشت میگوید مقررات سختگیرانه بیمهای اتحادیه اروپا بهطور ناخواسته به تداوم بحران کشتیرانی در هرمز و تقویت موقعیت ایران کمک کرده است.
روزنامه واشنگتن پست در یادداشتی به قلم جان برلاو، مدیر سیاست مالی در مؤسسه رقابت آزاد، نوشت که کشورهای اروپایی میتوانند با تعلیق مقررات بیمهای موجود، به بازگشت کشتیرانی تجاری به تنگه هرمز کمک کرده و همزمان از تداوم بنبست فعلی که به نفع رژیم ایران تمام شده، جلوگیری کنند.
بر اساس این یادداشت، رهبران اروپا در حالی به دنبال اقدامات یکجانبه برای حمایت از کشتیرانی در هرمز هستند که چارچوب نظارتی بیمهای موسوم به «سولونسی ۲» بهطور ناخواسته هزینه بیمه کشتیها را افزایش داده و توان بیمهگران اروپایی برای پوشش ریسک جنگ در این آبراه را محدود کرده است. نویسنده میگوید این وضعیت، حتی در صورت کاهش تنشها، میتواند مانعی جدی برای ازسرگیری تجارت دریایی باقی بماند.
در این گزارش آمده است که مقررات سولونسی ۲، که در سال ۲۰۱۴ به تصویب پارلمان اروپا رسید، الزامات سرمایهای بسیار سختگیرانهای را بر بیمهگران تحمیل میکند؛ از جمله قاعده «ارزش در معرض ریسک» که شرکتهای بیمه را ملزم میسازد برای رویدادهای بسیار نادر اما پرهزینه، سرمایه قابل توجهی نگه دارند. به گفته نویسنده، این الزامات باعث شده بیمهگران فعال در حوزه کشتیرانی، از جمله اعضای بازار بیمه لویدز لندن، در پوشش ریسک عبور از تنگه هرمز با محدودیت جدی روبهرو شوند.
واشنگتن پست مینویسد کارشناسان بیمه و مالی این بازههای زمانی بلندمدت را غیرواقعبینانه و ضدتولیدی میدانند و معتقدند چنین مقرراتی مانع استفاده مؤثر از سرمایه برای مدیریت ریسکهای واقعی میشود. در این یادداشت تأکید شده است که در جریان جنگ نفتکشها میان ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰، با وجود حمله به صدها کشتی تجاری، بیمه ریسک جنگ از بازار حذف نشد و تجارت ادامه یافت، هرچند حق بیمهها افزایش یافت.
نویسنده نتیجه میگیرد که تعلیق یا اصلاح مقررات سولونسی ۲ میتواند هم به اقتصاد اروپا کمک کند و هم اهرمهای فشار دیپلماتیک ایالات متحده در مذاکرات با تهران را تقویت کند، بدون آنکه نیاز به اقدامات نظامی جدید باشد.
بیمه کشتیرانی تنگه هرمز تانکرهای نفت اروپا در خطر 2026 هستند
