مذاکرات در نقطه حساس؛ تلاش فشرده برای تثبیت آتشبس

پوشش زنده بحران ایران و آمریکا در تنگه هرمز
۱۴۰۵/۳/۱
جمعه چه گذشت؟
تحولات جمعه نشان داد مذاکرات رژیم ایران و آمریکا در عین ورود به مرحلهای فشرده، همچنان با ابهام و فاصله جدی از توافق نهایی همراه است؛ هرچند از سوی آمریکا «پیشرفتهای محدود» گزارش شد، اما مقامات ایرانی تأکید کردند اختلافات عمیق باقی مانده و تمرکز اصلی گفتوگوها فعلاً بر پایان جنگ است. در این میان، فعال شدن همزمان میانجیها از جمله پاکستان و قطر و سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران، نشانهای از ورود مذاکرات به فاز حساس و احتمالاً تعیینکننده بود.
هرمز در مرکز بحران
در سطح میدانی، تنگه هرمز بیش از هر زمان دیگری به کانون تقابل تبدیل شد؛ آمریکا از تغییر مسیر دهها کشتی و اعمال کنترل دریایی خبر داد، در حالی که رژیم ایران بر مدیریت عبور و تأمین امنیت مسیر تأکید کرد. این رقابت روایتها در کنار کاهش تردد کشتیها، نگرانیهای جهانی درباره انرژی را تشدید کرده و بازار نفت را در وضعیت ناپایدار نگه داشته است.
ورود بازیگران جدید و افزایش فشار
همزمان، ناتو و اتحادیه اروپا نیز با طرحهایی برای تضمین آزادی دریانوردی و گسترش تحریمها وارد صحنه شدند که نشاندهنده بینالمللیتر شدن بحران است. در کنار آن، فشارهای سیاسی، رسانهای و اقتصادی علیه رژیم ایران افزایش یافته و موضوعات منطقهای مانند لبنان و نقش گروههای متحد ایران نیز به پرونده تنش افزوده شده است.
وضعیتی «میان پیشرفت دیپلماتیک و خطر بازگشت به درگیری» است؛ جایی که هر تحول میتواند مسیر بحران را تغییر دهد.
پوشش زنده شنبه
میانجیها فعالتر شدهاند؛ هستهای و هرمز همچنان محل اختلاف
با تشدید تحرکات دیپلماتیک و حضور فعال میانجیهای منطقهای، مذاکرات رژیم ایران و آمریکا وارد مرحلهای سرنوشتساز شده است؛ مرحلهای که نتیجه آن میتواند به تثبیت آتشبس یا بازگشت دوباره تنشها منجر شود.
مسیری که دنبال میشود
در پوشش زنده روز شنبه، روند مذاکرات و تبادل پیامها، تحرکات میانجیها، تصمیمات احتمالی درباره تنگه هرمز، واکنشهای قدرتهای جهانی و تغییرات بازار انرژی بهصورت لحظهای دنبال میشود تا تصویر دقیقتری از مسیر آینده بحران ارائه شود.
نقاط تمرکز
تمرکز اصلی بر وضعیت توافق اولیه یا تفاهمنامه احتمالی، میزان پیشرفت یا توقف مذاکرات، تحولات میدانی در هرمز، نقش آمریکا و متحدانش و واکنش ایران در حوزه هستهای و امنیتی خواهد بود؛ موضوعاتی که هرکدام میتوانند تعیینکننده مسیر روزهای آینده باشند.
📌 برای پیگیری لحظهای مهمترین تحولات، این پوشش زنده را دنبال کنید.
👇
سیبیاس: آمریکا برای حمله احتمالی آماده میشود؛ مذاکرات ادامه دارد
واشنگتن در حالت دوگانه جنگ و دیپلماسی؛ اختلاف بر سر هستهای و هرمز پابرجاست
گزارش سیبیاس نشان میدهد آمریکا همزمان با ادامه مذاکرات، در حال آمادهسازی برای حملات احتمالی علیه ایران است، هرچند تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است.
به گفته منابع آگاه، دولت ترامپ در حال بررسی طرحهایی برای دور جدید حملات نظامی علیه ایران بوده، در حالی که مسیر دیپلماسی همچنان باز است. تصمیم نهایی درباره این حملات تا عصر جمعه اتخاذ نشده است.
دیپلماسی همزمان ادامه دارد
مارکو روبیو اعلام کرد:
- مذاکرات «کمی حرکت» داشته
- اما هنوز اختلافات بر سر:
- غنیسازی هستهای
- و تنگه هرمز باقی مانده است
او تأکید کرد طرح دریافت عوارض در هرمز: «غیرقابل قبول» است
سناریوی جایگزین
روبیو هشدار داد اگر رژیم ایران تنگه هرمز را باز نکند: آمریکا و متحدانش باید «طرح جایگزین» داشته باشند
نقش میانجیها
در همین حال:
- فرمانده ارتش پاکستان برای ادامه میانجیگری به تهران سفر کرده
- تلاشها برای دستیابی به توافق ادامه دارد
موضعگیری تند لندن درباره هرمز؛ تأکید بر بازگشایی «بیقید و شرط» تنگه
بریتانیا خواستار پایان محدودیتها شد؛ انتقاد نمایندگان از رژیم ایران و طرح فشار بیشتر
در جریان جلسه مجلس عوام بریتانیا، مقامات دولتی و نمایندگان با تمرکز بر بحران تنگه هرمز، خواستار بازگشایی کامل و بدون محدودیت این آبراه شدند و رژیم ایران را به نقض قوانین بینالمللی متهم کردند.
در جلسه مجلس عوام بریتانیا، معاون پارلمانی وزارت خارجه این کشور اعلام کرد که لندن به همراه متحدان خود بهدنبال بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز است و هرگونه محدودیت یا دریافت عوارض از سوی رژیم ایران را مغایر با قوانین بینالمللی میداند.
تأکید بر آزادی ناوبری
در این نشست گفته شد که تنگه هرمز یک مسیر حیاتی جهانی است و باید:
- بدون محدودیت
- بدون مجوز خاص
- و بدون دریافت عوارض
به حالت عادی بازگردد.
همکاری گسترده بینالمللی
مقام بریتانیایی تأکید کرد که:
- بریتانیا با آمریکا و کشورهای گروه۷ در تماس است
- کشورهای منطقهای مانند پاکستان، عربستان، ترکیه و مصر در جریان مذاکرات هستند
- عمان نیز بهعنوان بازیگر کلیدی در موضوع دریانوردی نقش دارد
انتقاد از رژیم ایران و پیامدهای جهانی
در این جلسه، رژیم ایران به نقض قوانین دریایی متهم شد و گفته شد:
👉 اختلال در هرمز میتواند امنیت انرژی و حتی امنیت غذایی جهانی را تحت تأثیر قرار دهد
فشار سیاسی در داخل پارلمان
در ادامه، برخی نمایندگان محافظهکار:
- خواستار سختتر شدن تحریمها علیه رژیم ایران شدند
- بر لزوم مقابله با برنامه هستهای و فعالیتهای منطقهای ایران تأکید کردند
- و موضوع گروههای منطقهای و نقش ایران در لبنان را نیز مطرح کردند
طرح مطالبات امنیتی
در این بخش از جلسه:
- بر لزوم جلوگیری از فعالیتهای نظامی ایران
- و مقابله با توان موشکی و شبکههای منطقهای
تأکید شد و دولت برای شفافسازی مواضع خود تحت فشار قرار گرفت.
یک مقام رژیم ایران به العربیه: آنچه ما تا این لحظه مطرح کردهایم، برای آمریکا قابل قبول نیست
منبع ایرانی: تهران بهدنبال «بیانیه اصول» برای پایان جنگ است
مذاکره درباره اختلافات ادامه دارد؛ پرونده موشکی خارج از گفتوگوها
یک منبع بلندپایه رژیم ایران، اعلام کرد که تهران بهدنبال دستیابی به یک بیانیه اصول برای نحوه پایان جنگ است، در حالیکه برخی اختلافات با آمریکا همچنان پابرجاست.
العربیه: محور اصلی موضع تهران در مذاکرات، توافق بر سر یک چارچوب اولیه برای پایان جنگ است، نه توافق نهایی در همه موضوعات.
تمرکز بر «بیانیه اصول»
این منبع تأکید کرد: هدف رژیم ایران رسیدن به یک «بیانیه اصول» است که چگونگی پایان درگیری را مشخص کند
ادامه مذاکره بر سر اختلافات
به گفته این منبع:
- رژیم ایران آماده ادامه مذاکره درباره مسائل اختلافی است
- اما این گفتوگوها بهصورت تدریجی انجام خواهد شد
خط قرمز موشکی
این منبع تصریح کرد: پرونده موشکی خارج از مذاکرات است و در دستور گفتوگو قرار ندارد
عدم پذیرش پیشنهادات فعلی
وی همچنین افزود: پیشنهاداتی که تاکنون مطرح شده،برای آمریکا قابل قبول نبوده
اکسیوس: ترامپ در حال بررسی حمله جدید به ایران در صورت شکست مذاکرات
نشست امنیتی در کاخ سفید همزمان با سفر میانجیها به تهران؛ نارضایتی از روند مذاکرات
گزارش اکسیوس نشان میدهد دونالد ترامپ همزمان با ادامه مذاکرات، گزینه ازسرگیری حمله نظامی به ایران را بهطور جدی بررسی میکند و نتیجه گفتوگوها در ساعات و روزهای آینده میتواند تعیینکننده باشد.
بر اساس گزارش اکسیوس، دونالد ترامپ صبح جمعه جلسهای با تیم ارشد امنیت ملی خود برگزار کرد تا وضعیت جنگ و مذاکرات با ایران را بررسی کند؛ نشستی که به گفته منابع، در آن سناریوهای اقدام نظامی در صورت شکست دیپلماسی مطرح شد.
بررسی گزینه حمله نظامی
منابع آمریکایی اعلام کردند:
- ترامپ در حال بررسی انجام حملات جدید است
- شرط عدم اقدام نظامی، پیشرفت فوری در مذاکرات عنوان شده
در این جلسه، مقامات عالی امنیتی از جمله معاون رئیسجمهور، وزیر دفاع، رئیس سیا و رئیس دفتر کاخ سفید حضور داشتند.
نارضایتی از روند مذاکرات
یک مقام آمریکایی روند مذاکرات را:
👉 «فرسایشی» توصیف کرد
و گفت پیشنویسها بهطور مداوم رد و بدل میشود، اما پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده است.
گزارشها حاکی است ترامپ در روزهای اخیر از روند گفتوگوها بهشدت ناراضی بوده و موضع او از ادامه دیپلماسی به سمت گزینه نظامی تغییر کرده است.
همزمانی با تلاش میانجیها
این تحولات در حالی رخ میدهد که:
- فرمانده ارتش پاکستان برای میانجیگری وارد تهران شده
- هیأتی از قطر نیز در حال رایزنی با مقامات ایرانی است
احتمال «حمله قاطع»
برخی منابع از بررسی یک سناریو خبر دادهاند که شامل:
یک حمله «قاطع و نهایی» برای پایان دادن به جنگ است، هرچند تأکید شده هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.
تغییر برنامههای ترامپ
پس از این نشست:
- برنامههای آخر هفته ترامپ تغییر کرد
- او به واشنگتن بازگشت
- و اعلام کرد در مراسم خانوادگی شرکت نخواهد کرد
گفتوگوی تلفنی گوترز و عراقچی درباره آخرین وضعیت مذاکرات رژیم ایران و آمریکا
تمرکز بر دیپلماسی با میانجیگری پاکستان و تحولات منطقهای
وزیر امور خارجه رژیم ایران و دبیرکل سازمان ملل متحد در تماس تلفنی، درباره روند مذاکرات میان رژیم ایران و آمریکا و آخرین تحولات منطقه گفتوگو کردند.
عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، و آنتونیو گوترز، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گفتوگویی تلفنی به بررسی آخرین تحولات دیپلماتیک پرداختند.
در این تماس، دو طرف درباره وضعیت منطقه و روند مذاکرات میان تهران و واشنگتن که با میانجیگری پاکستان در حال پیگیری است، تبادل نظر کردند.
تمرکز بر روند دیپلماسی
بر اساس گزارشها، این گفتوگو در چارچوب تلاشهای جاری برای:
- پیشبرد مذاکرات
- و مدیریت تنشهای منطقهای انجام شده است.
راز نفتی فشار آمریکا؛ تهران چه زمانی به نقطه اشباع میرسد؟
گزارش والاستریت ژورنال از نقش «ظرفیت ذخیره نفت» در فشار علیه رژیم ایران
گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد یکی از محورهای پنهان فشار آمریکا بر رژیم ایران، رسیدن به نقطهای است که تهران دیگر ظرفیت ذخیره نفتی برای ادامه تولید نداشته باشد؛ عاملی که میتواند بر روند مذاکرات اثر مستقیم بگذارد.
بر اساس این گزارش، استراتژی آمریکا در قبال رژیم ایران تا حدی بر این فرض استوار است که اگر صادرات نفت متوقف شده و مخازن ذخیره پر شود، ایران ناچار خواهد شد تولید خود را کاهش داده یا میادین را تعطیل کند؛ اقدامی که میتواند هزینه اقتصادی سنگینی به همراه داشته باشد.
در حال حاضر، اقتصاد رژیم ایران بهطور قابل توجهی به نفت وابسته است و این بخش حدود ۴۰ درصد درآمد صادراتی کشور را تشکیل میدهد، موضوعی که فشار بر این حوزه را به ابزار مهمی در مذاکرات تبدیل کرده است.
اختلاف نظر درباره زمان فشار
با این حال، دولت آمریکا، تحلیلگران و فعالان بازار نفت بر سر اینکه رژیم ایران چه مدت میتواند بدون صادرات گسترده ادامه دهد، اختلاف نظر دارند. برخی برآوردها نشان میدهد که مخازن ایران حدود ۶۴ درصد پر شده و در صورت ادامه شرایط فعلی، ممکن است در مدت چند هفته آینده به سقف برسد.
راهکارهای رژیم ایران برای دور زدن فشار
گزارش میگوید رژیم ایران برای مقابله با این فشار چند اقدام انجام داده است؛ از جمله استفاده از نفتکشها بهعنوان انبار شناور، کاهش تدریجی تولید برای جلوگیری از تعطیلی ناگهانی میادین و افزایش فعالیت پالایشگاهها. همچنین بخشی از صادرات نفت از مسیرهای جایگزین مانند حمل زمینی و دریای خزر ادامه دارد.
سابقه مقاومت در برابر تحریمها
این نخستین بار نیست که ایران با کاهش صادرات مواجه میشود. تجربه سالهای گذشته نشان داده که با وجود افت صادرات، تولید دوباره افزایش پیدا کرده و ایران توانسته خود را با شرایط تطبیق دهد. برخی تحلیلگران معتقدند این سابقه نشان میدهد فشار کوتاهمدت لزوماً به نتیجه سریع منجر نمیشود.
