فرود اضطراری دیپلمات‌های قطر در تهران؛ ماراتن نفس‌گیر صلح در دقیقه ۹۰ به بن‌بست خورد

۱۴۰۵/۳/۲۴

«دیوار محکم» در برابر دستیابی تهران به سلاح اتمی؛ تنگه هرمز فردا به روی «همه» باز می‌شود/ هشدار درباره گزینه نهایی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده با انتشار بیانیه‌یی بسیار مهم و تفصیلی در حساب تروث سوشیال خود، از امضای رسمی توافق‌نامه با ایران در روز دوشنبه (فردا) خبر داد. ترامپ با تأکید بر این‌که این توافق یک «دیوار محکم» در برابر دستیابی تهران به سلاح اتمی است، صراحتاً اعلام کرد که برخلاف دوران باراک اوباما، هیچ پول نقد یا دارایی سبزی به ایران پرداخت نخواهد شد. رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنین فاش کرد که بلافاصله پس از امضای تفاهم‌نامه، تنگه هرمز به‌طور کامل بازگشایی می‌شود و در فاز بعدی، بازرسان برای بیرون کشیدن، رقیق‌سازی و نابودی اورانیوم غنی‌شده مدفون در عمق کوه‌های گرانیت ایران وارد عمل خواهند شد؛ روندی که وی آن را منوط به رفتاری روان دانست و هشدار داد در غیراین صورت، واشنگتن از «گزینه نهایی» خود استفاده خواهد کرد.

۱. سد اتمی محکم و مهار کامل تسلیحاتی

دونالد ترامپ شب گذشته در تروث سوشیال خود با تبیین ماهیت حقوقی و امنیتی توافق جدید اعلام کرد:

«توافق من با ایران دقیقاً برعکس توافق اوبا ماست؛ یک دیوار محکم در برابر سلاح هسته‌ای! آنها دیگر سلاح هسته‌یی نمی‌خواهند و نخواهند داشت، نه از راه خرید، نه توسعه، و نه هیچ شکل دیگری از دستیابی به آن».

۲. بازگشایی فوری تنگه هرمز در روز دوشنبه

رئیس‌جمهور آمریکا با اعلام زمان‌بندی دقیق اجرای بندهای ترانزیتی و دریایی این سند صلح افزود:

«این توافق قرار است فردا امضا شود و بلافاصله پس از امضا، تنگه هرمز به روی «همه» باز خواهد شد. رابطه ما با ایران بسیار متفاوت و بسیار بهتر از روابطی است که دولتهای قبلی داشته‌اند».

۱. تکذیب قاطعانه هر گونه پرداخت پولی؛ طعنه به دلار‌های نقد اوباما

ترامپ با حمله به سیاست‌های دولتهای پیشین دمکرات و در پاسخ به منتقدان داخلی خود که نگران باج‌دهی مالی به تهران بودند، تصریح کرد:

«برخلاف صدها میلیارد دلار پرداختی اوباما به آنها ـ از جمله یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار نقد سبز و سرد ـ هیچ پولی بین ما دست‌به‌دست نخواهد شد».

۲. بیرون کشیدن و نابودی اورانیوم غنی‌شده از دل کوه‌ها

رئیس‌جمهور ایالات متحده برای نخستین‌بار از یک فرمول فنی و حساس پدافندی برای پاک‌سازی ذخایر اتمی ایران پرده برداشت و فاش کرد:

«در زمان مناسب، وقتی همه چیز آرام شد، ما وارد خواهیم شد و اورانیوم با غلظت بالا را که در عمق کوه‌های گرانیت دفن شده است. بیرون کشیده، رقیق کرده و نابود می‌کنیم؛ چه در ایران و چه در ایالات متحده».

دعوت به همکاری برای صلح پایدار منطقه

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش پایانی پیام خود، تمایل واشنگتن برای برقراری یک ثبات ژئوپلیتیکی طولانی‌مدت را ابراز داشت و نوشت:

«ما مشتاق همکاری با ایران و تمام خاورمیانه برای آینده‌ای طولانی هستیم. امیدواریم این فرآیند سریع، آسان و روان پیش برود».

۲. هشدار آخر به رژیم

با این حال، ترامپ، پیوست نظامی و بازدارنده این توافق را پنهان نکرد و با لحنی تهدیدآمیز به شرکای تفاهم‌نامه هشدار داد:

«اگر این‌طور نشود، ما گزینه نهایی را داریم که امیدواریم هرگز دوباره استفاده نشود!»

مشروح اخبار

ورود هیأت قطری به تهران و پافشاری بر شروط پایه

به گزارش رسانه‌های رژیم، روز یکشنبه ۲۴خرداد، یک هیات قطری در ادامه پیشبرد مذاکرات بین تهران و واشنگتن و در ادامه مذاکرات هفته گذشته وارد تهران شد.

این هیات قطری به ریاست یکی از مشاوران وزیر خارجه این کشور برای ادامه تبادل پیام ها بین ایران و آمریکا در مورد یادداشت تفاهم خاتمه جنگ به تهران سفر کرده است.

خبرگزاری سپاه پاسداران در خبری با عنوان آخرین جزئیات مذاکرات غیرمستقیم قبل از حمله اسرائیل به ضاحیه نوشت: یک منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایران گفت: تیم قطری هم‌اکنون در تهران حضور دارد و ایران بندهای مورد نظر خود را همراه با جزئیات دقیق مد نظرش، از طریق همین تیم قطری به طرف مقابل منتقل می‌کند.

وی گفت: حتی اگر در روند مذاکره پیش و پس برویم و به عقب برگردیم، شرط اساسی ایران این است که در پایان، تمام موارد مد نظرش به طور کامل لحاظ شود.

منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده افزود: حتی در صورت اعمال همه نظرات ایران قطعاً در زمان اعلامی ترامپ هیچ توافقی امضا نخواهد شد.

‍‍‍ تروث سوشیال ترامپ؛ دیوار محکم اتمی و جمع‌آوری گرد و غبار از دل کوه

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا بعدازظهر شنبه به وقت اروپا در تروث سوشیال نوشت: توافق باراک حسین اوباما با ایران، مسیری آسان و هموار به سوی سلاح هسته‌یی بود، که ایران شش سال پیش به آن دست می‌یافت و مدتها پیش، از آن استفاده می‌کرد. توافق من با ایران دقیقاً برعکس است، در واقع توافق من دیواری برای نداشتن سلاح هسته‌یی است! آنها دیگر سلاح هسته‌یی نمی‌خواهند و نخواهند داشت، چه از طریق خرید، توسعه یا هر نوع دیگری از تدارکات.

ترامپ افزود: قرار است این توافق فردا (یکشنبه) امضا شود و بلافاصله پس از امضای آن، تنگه هرمز به روی همه باز خواهد بود. رابطه ما با ایران بسیار متفاوت و بهتر از روابط دولتهای قبلی است. برخلاف صدها میلیارد دلار پرداخت اوباما به آنها، از جمله ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد سبز و سرد، هیچ پولی رد و بدل نخواهد شد.

رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنین نوشت: در زمان مناسب، وقتی همه چیز آرام باشد، ما وارد عمل می‌شویم و گرد و غبار هسته‌یی را که در اعماق کوه‌های گرانیتی سخت دفن شده است، جمع‌آوری و نابود می‌کنیم، چه در ایران و چه در ایالات متحده. ما مشتاقانه منتظر همکاری با ایران و کل خاورمیانه در آینده‌ای طولانی هستیم. امیدواریم که این روند به‌سرعت، به‌راحتی و با آرامش پیش برود. اگر این اتفاق نیفتد، ما یک جایگزین نهایی داریم که امیدواریم دیگر هرگز مورد استفاده قرار نگیرد!

افشاگری اکسیوس از جزئیات جلسه مجازی و ابعاد اجلاس جی۷

اکسیوس گزارش داد: انتظار می‌رود آمریکا و ایران به همراه میانجیگران پاکستانی و قطری روز یکشنبه جلسه‌یی مجازی برگزار کنند و به‌صورت الکترونیکی یادداشت تفاهمی را امضا کنند که آتش‌بس را به مدت ۶۰ روز تمدید می‌کند تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند و مذاکرات بر سر برنامه هسته‌یی ایران آغاز می‌شود.

شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان روز شنبه اعلام کرد: ما بیش از هر زمان دیگری به توافق صلح نزدیک‌تر هستیم با توجه به این‌که احتمالاً نهایی شدن توافق‌نامه در ۲۴ ساعت آینده پیش‌بینی می‌شود پاکستان در حال آماده‌سازی برای امضای الکترونیکی توافق‌نامه صلح بلافاصله پس از آن است.

کمی پس از آن وزارت‌خارجه پاکستان تأیید کرد که مراسم امضای مجازی برای روز یکشنبه برنامه‌ریزی شده است.

مقامات و منابع آمریکایی در کشورهای میانجی تأیید کردند که این امضا به‌صورت مجازی انجام خواهد شد و گفتند دلیل این امر عمدتاً لجستیکی است.

منابع گفتند یکی از دلایل اصلی این است که جی.دی.ونس معاون رئیس‌جمهور که رهبری تیم مذاکره‌کننده آمریکا را برعهده دارد، نمی‌توانست قبل از عزیمت رئیس‌جمهور ترامپ به اجلاس گروه ۷ در فرانسه در صبح دوشنبه به آمریکا بازگردد.

اکسیوس افزود: مقامات آمریکایی در یک جلسه توجیهی با خبرنگاران اعلام کردند ترامپ روز سه‌شنبه در فرانسه با رهبران گروه ۷ به همراه رهبران مصر قطر و امارات متحده عربی دیدار خواهد کرد.

ترامپ هم‌چنین در حاشیه اجلاس گروه ۷ دیدار دوجانبه جداگانه‌ای با سه رهبر عرب خواهد داشت.

این مقام آمریکایی گفت انتظار می‌رود دیدار ترامپ با سران عرب بر توافق با ایران و فرصت‌های منطقه پس از پایان جنگ متمرکز باشد.

گزارش رویترز از تزلزل در زمان‌بندی و فوران خشم تندروها در مشهد

به گزارش رویترز ۲۴ خرداد، رهبران آمریکا و پاکستان پیش‌بینی می‌کنند توافقنامهٔ پایان دادن به جنگ آمریکا و ایران که مدتها در هاله‌یی از ابهام بود، روز یکشنبه امضا شود اما تهران در مورد زمان آن اظهار تردید کرد و تظاهر کنندگان تندرو در ایران مخالفت خود را با آن ابراز کردند. در همین حال، ترامپ در پستی اعلام کرد که قرار است این توافقنامه با ایران روز یکشنبه همزمان با هشتادمین سالگرد تولدش امضا شود. اما اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت‌خارجه ایران روز شنبه پیش از انتشار پست ترامپ گفت این اتفاق یکشنبه نخواهد افتاد ولی می‌تواند در روزهای آینده انجام شود. خبرگزاری فارس ایران به‌نقل از یک منبع آگاه روز یکشنبه اعلام کرد تهران هنوز تصمیم نهایی در مورد توافقنامه چارچوبی نگرفته است و بررسی جنبه‌های سیاسی حقوقی و فنی آن هنوز در سطوح کارشناسی و تصمیم‌گیری ادامه دارد.

یک منبع آگاه به رویترز گفت مذاکره‌کنندگان قطری صبح یکشنبه به‌عنوان بخشی از تلاش برای نهایی کردن توافق به تهران پرواز کردند.

رویترز افزود: شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان گفت اسلام‌آباد در حال آماده شدن برای امضای الکترونیکی است و پس از آن مذاکرات فنی در هفته آینده شروع خواهد شد. در همین حال در تجمعات طرفدار رژیم که شنبه شب در سراسر ایران برگزار شد ساکنان و خبرگزاریها گزارش دادند که تندروهای مخالف توافق نارضایتی خود را با صدای بلند ابراز کردند. یکی از ساکنان مشهد به رویترز گفت که برخی از معترضان شعار می‌دادند: مرگ بر سازشکار که ظاهراً اشاره به عراقچی داشت. سازشکار استعفا استعفا.

رویترز نوشت: در حالی‌که درگیریهای طرفین ادامه دارد تمرکز آمریکا بر باز کردن تنگه است. ترامپ روز شنبه در تروث سوشیال اعلام کرد پس از امضای توافق‌نامه تنگه هرمز شریان حیاتی برای تأمین نفت جهانی که ایران آن را مسدود کرده است بلافاصله به روی همه باز خواهد شد. منابع هر دو طرف مذاکرات گفتند به‌محض بازگشایی تنگه هرمز آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را لغو خواهد کرد. مذاکرات بر سر برنامه هسته‌یی ایران که دلیل اصلی ترامپ برای جنگ بوده پس از آن شروع خواهد شد.

رویترز افزود: عباس عراقچی وزیر خارجه ایران روز جمعه گفت که اگر چه هنوز امکان تغییر در توافق وجود دارد اما این توافق اولیه نشان می‌دهد که کشورش از این درگیری قوی‌تر بیرون آمده است. عراقچی گفته است که موضع ترجیحی ایران این است که اورانیوم غنی‌شده‌اش رقیق شده و در داخل کشور نگهداری شود.

حتی با این‌که به نظر می‌رسید آمریکا و ایران در چند روز گذشته به سمت توافق پیش می‌روند درگیریهای طرفین ادامه داشته و همزمان ارتش آمریکا محاصره ایران را حفظ کرده و به‌دنبال کاهش تسلط ایران بر تنگه هرمز است تنگه‌ای که پیش از جنگ مجرای عبور ۲۰ درصد از محموله‌های نفتی جهان بود.

ارتش آمریکا اعلام کرد که اوایل روز شنبه نیروهای آمریکایی چندین پهپاد ایرانی را که به سمت تنگه در حرکت بودند سرنگون کردند.

جنگ موازی در لبنان و شکاف عمیق ترامپ و نتانیاهو

رویترز در مورد جنگ موازی در لبنان نوشت: اسراییل که می‌گوید عضوی از توافق آمریکا و ایران نیست روز شنبه اعلام کرد که در طول ۲۴ ساعت بیش از ۷۰ نقطه را در لبنان علیه حزب‌الله متحد ایران هدف قرار داده است. نتانیاهو نخست‌وزیر اسراییل بر سر درخواست‌های آمریکا مبنی بر این‌که اسراییل اقدامات نظامی در لبنان را محدود کند تا واشنگتن بتواند با تهران به توافق برسد با ترامپ اختلاف‌نظر پیدا کرده است.

پاسخ به پرسش‌های کلیدی

بر اساس اعلام ترامپ، توافق با ایران چه زمانی رسماً امضا خواهد شد؟ دونالد ترامپ شب گذشته صراحتاً اعلام کرد که این توافق قرار است «فردا» (دوشنبه ۲۵ خرداد) به امضا برسد.
سرنوشت انسداد تنگه هرمز پس از امضای سند چه خواهد بود؟ رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد بلافاصله پس از امضا، تنگه هرمز به روی «همه» بدون استثنا باز خواهد شد.
موضع فنی ترامپ درباره اورانیوم غنی‌شده سطح بالای ایران چیست؟ او فاش کرد در زمان مناسب، اورانیوم با غلظت بالا که در عمق کوه‌های گرانیت دفن شده است، بیرون کشیده شده و چه در ایران و چه در آمریکا رقیق و نابود می‌شود.
تفاوت مالی این تفاهم با توافق اوباما (برجام) از نظر ترامپ چیست؟ ترامپ اعلام کرد برخلاف پرداخت ۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار نقد سرد در زمان اوباما، در این توافق هیچ پولی بین دو طرف دست‌به‌دست نخواهد شد.
هشدار نظامی نهایی رئیس‌جمهور آمریکا به طرف ایرانی چه بود؟ او تأکید کرد که فرآیند باید سریع و روان پیش برود؛ در غیراین صورت واشنگتن از «گزینه نهایی» (نظامی) خود استفاده می‌کند.