کشتار معترضان دی‌ماه؛ فهرست ۴۲۱۹ جان‌باخته منتشر شد

سازمان حقوق‌بشر ایران در گزارشی مستند، فهرست ۴۲۱۹ جان‌باخته اعتراضات دی‌ماه را منتشر کرده است؛ فهرستی که شامل نام ۴۲۰ زن و ۲۸۱ کودک زیر ۱۸ سال است و ابعاد کشتار و سرکوب پس از آن را بررسی می‌کند.

سازمان حقوق‌بشر ایران روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ یک گزارش مستند با فهرست اسامی جان‌باختگان قیام دی‌ماه، در ۱۷۱ صفحه منتشر کرد. این اسامی در ۲ پیوست، در مجموع ۴۲۱۹ نفر است. اسامی از تمامی منابع موجود استخراج شده است.

در پیوست اول، فهرست ۳۸۹۵ نفر از کشته‌شدگان ثبت شده که هویت آنها دست‌کم با دو منبع مستقل تأیید شده است.

در پیوست دوم، اسامی ۳۲۴ نفر دیگر ثبت شده است که هویت آنها تنها از طریق یک منبع مستند شده و یا اطلاعات آنها تکمیل نیست.

گزارش می‌نویسد: این فهرست حاصل ماه‌ها جمع‌آوری اطلاعات، تطبیق منابع و راستی‌آزمایی هویت قربانیان است و مجموعه‌ای گسترده از مستندات درباره کشتار معترضان در ایران را ارائه می‌دهد.

در میان کشته‌شدگان شناسایی‌شده، دست‌کم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ کودک زیر ۱۸ سال قرار دارند؛ ۲۵ نفر از کودکان کمتر از ۱۴ سال داشته‌اند و کم‌سن‌ترین قربانی ثبت‌شده تنها چهار ماه‌ونیم داشته است.

گزارش در مورد منابع این لیست می‌نویسد:

«منابع این تحقیق شامل اطلاعات و شهادت‌هایی است که سازمان حقوق‌بشر ایران از خانواده‌ها و نزدیکان کشته‌شدگان، شاهدان عینی، مجروحان و اعضای کادر درمان دریافت کرده است. گزارش‌های رسمی و اسنادی که نهادهای جمهوری اسلامی منتشر کرده‌اند و نیز گزارش‌های رسانه‌یی و حقوق‌بشری از دیگر منابع این گزارش بوده‌اند.»

در ادامه گزارش آمده است: جمهوری اسلامی شمار جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرده است، اما بررسی سازمان حقوق‌بشر ایران نشان می‌دهد که فهرست رسمی حکومت ناقص و غیرجامع است. نام دست‌کم ۲۷ نفر که در فهرست‌های رسمی برخی فرمانداری‌ها آمده و ۲۰ نفر دیگر که نامشان در رسانه‌های رسمی منتشر شده، در فهرست دفتر رئیس‌جمهوری وجود ندارد.

در این فهرست، ۱۳۸ نفر از کشته‌شدگان ثبت شده به‌عنوان نیروهای وابسته به حکومت معرفی شده‌اند.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق‌بشر ایران، گفت: ابعاد واقعی کشتار معترضان دی‌ماه احتمالاً تنها پس از جمهوری اسلامی و از طریق یک کمیته حقیقت‌یاب مستقل روشن خواهد شد.

تداوم سرکوب پس از کشتار

گزارش سازمان حقوق‌بشر ایران در خصوص تداوم سرکوب پس از کشتار افزوده است: سرکوب با پایان تیراندازی در خیابان‌ها متوقف نشد. در روزها و هفته‌های بعد، مجروحان، کادر درمان و خانواده‌های جان‌باختگان با انواع فشار و آزار مواجه شدند؛ از حضور نیروهای امنیتی در بیمارستان‌ها و تعقیب و ربودن مجروحان گرفته تا فشار بر پزشکان و پرستاران، مطالبه پول برای تحویل پیکر، تحمیل روایت رسمی درباره علت مرگ، محدودیت در مراسم خاکسپاری و تهدید خانواده‌ها برای جلوگیری از اطلاع‌رسانی.

سرکوب قضایی نیز ادامه یافت. تا زمان انتشار گزارش، دست‌کم ۲۹ نفر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه اعدام شده‌اند. سازمان حقوق‌بشر ایران همچنین هویت ۱۰۰ معترض محکوم به اعدام را شناسایی کرده و هشدار می‌دهد که شمار واقعی افراد محکوم به اعدام بیش از این تعداد است. در اغلب این پرونده‌ها گزارش‌هایی از شکنجه، اعترافات اجباری و نقض جدی حق دادرسی عادلانه وجود دارد.

سازمان حقوق‌بشر ایران از خانواده‌های جان‌باختگان، شاهدان عینی، کادر درمان، روزنامه‌نگاران، فعالان محلی و همه افرادی که اطلاعات یا اسناد قابل بررسی در اختیار دارند دعوت می‌کند در تکمیل این مستندسازی مشارکت کنند.

بیشتر بدانیم:

 سایت سیمای‌ آزادی؛ آمار  و اسامی شهدای قیام ۱۴۰۴

سازمان مجاهدین خلق ایران اسامی ۴۵۰ تن دیگر از شهیدان سرفراز قیام سراسری مردم ایران در دی ۱۴۰۴ را اعلام کرد