پروفسور قریب؛ مخترع سامانه هوشمند برای مهار آتش‌سوزی‌های جنگلی

وقتی چند دقیقه می‌تواند سرنوشت یک جنگل را تغییر دهد، هوش مصنوعی چگونه به کمک آتش‌نشان‌ها می‌آید؟

اختراع جدید دانشمند برجسته ایرانی، پروفسور مرتضی قریب، در زمینه مهار آتش‌سوزی‌های جنگلی.

پروفسور قریب، محقق نامدار و مخترع ارشد با چندین جایزه فناوری ناسا و جوایز متعدد دیگر، از پیشگامان ترکیب مهندسی مکانیک، داینامیک، سیالات و مهندسی پزشکی زیستی، استاد مؤسسه فناوری کالیفرنیا، کلتک است.

مایترا، سامانه هوشمند برای مهار آتش‌سوزی‌های جنگلی.

وقتی آتش در دل جنگل شعله می‌کشد، زمان به مهم‌ترین عامل نجات تبدیل می‌شود. چند دقیقه تأخیر می‌تواند مسیر یک حادثه را تغییر دهد؛ از یک آتش‌سوزی محدود تا بحرانی که جان انسان‌ها، خانه‌ها و طبیعت را تهدید می‌کند. در چنین لحظاتی، دانستن اینکه آتش از کدام سو پیش می‌رود، باد چه جهتی دارد و نیروهای امدادی در کجا هستند، می‌تواند سرنوشت عملیات را تغییر دهد.

مرتضی قریب: نام من مرتضی قریب است. من عضو هیئت علمی دپارتمان مهندسی هوافضا در کلتک هستم. به عنوان یک پژوهشگر و دانشمند در کلتک و همچنین به عنوان عضوی از جامعه آلتادنا، آتش‌سوزی ویرانگر ۱۸ ژانویه ۲۰۲۰ را از نزدیک شاهد بودم. همچنین شاهد نیروهای امدادی و آتش‌نشانانی بودم که جان خود را به خطر می‌انداختند تا با یک فاجعه غیرقابل پیش‌بینی و به سرعت در حال گسترش مقابله کنند. مشاهده اون فاجعه باور من را تقویت کرد که فناوری‌های توسعه‌یافته در کلتک می‌تونه راهکارهایی را ارائه بدن که مقابله با چنین شرایطی را آسان‌تر کنه.

مایترا چطور داده‌های پراکنده را به یک تصمیم عملی تبدیل می‌کند؟

یک پلتفرم هوش مصنوعی فیزیکی به نام مایترا توسعه داده شد. مایترا تمامی اطلاعات را گردآوری می‌کنه و سپس بر اساس قابلیت‌های موجود در جامعه، سناریوهایی را ارائه می‌ده که می‌تونن به تصمیم‌گیرندگان پیشنهاد بشن تا تصمیم درست را اتخاذ کنند. دکتر جولیان همل این پلتفرم رو به طور کامل توسعه داد.

جولیان همل: من جولیان همل هستم و به عنوان استادیار پژوهشی در کلتک فعالیت می‌کنم. نقش من توسعه سامانه مایترا بود. مایترا یک موتور هماهنگ‌ساز غیرمتمرکز است که حجم زیادی از منابع داده را با یکدیگر تلفیق می‌کند و سپس راهبردهای غیرمتمرکزی را برای حل یک مسئله ارائه می‌دهد. در واقع این سامانه ربات‌ها و انسان‌ها را هماهنگ می‌کند و گزینه‌هایی را در اختیار فرمانده قرار می‌دهد تا مشخص شود چگونه می‌توان این مسئله را حل کرد.

سامانه مایترا بستری هوشمند است و با بهره‌گیری از امکانات مختلفی همچون ربات، پهپاد و بالگرد، از جوامع محافظت می‌کند. برای ارزیابی سامانه مایترا، آن را به کوهستان سن برناردینو و میدان آزمایش بردیم؛ محیطی که امکان وقوع آتش‌سوزی در آن وجود دارد.

آیا هوش مصنوعی می‌تواند در کنار آتش‌نشان‌ها تصمیم‌گیری را سریع‌تر کند؟

مرتضی قریب: بسیار مهم بود که به نکات پرسنل سازمان‌ها و اداره آتش‌نشانی گوش دهیم. مایترا قراره در کنار این افراد فعالیت بکنه، از آن‌ها بیاموزه و از تجربیاتشون برای اجرای مؤثرتر مأموریت‌ها بهره بگیره.

اکنون فرآیند ارزیابی آغاز می‌شود. حسگرها از جمله منابعی هستند که موتور مایترا آن‌ها را در یک سامانه جمع و ادغام می‌کند.