روز سوم آتشبس ایران و آمریکا؛ بحران در لبنان و شمارش معکوس برای مذاکرات اسلامآباد

سومین روز پس از آتش بس
۱۴۰۵/۱/۲۱
در آغاز سومین روز از توافق آتشبس؛ مروری بر کلیدیترین تحولات ۴۸ ساعت گذشته:
رویترز در گزارشی با عنوان «تأکید رهبران جهان بر لزوم پایان جنگ ایران در روزهای آینده»، نوشت: رهبران انگلستان، آلمان، ژاپن، کانادا و دیگر کشورهای اروپایی طی بیانیه مشترکی اعلام کردند هدف باید مذاکره برای «پایانی سریع و پایدار برای جنگ» در ایران ظرف روزهای آینده، در پی آتشبس آمریکا و ایران باشد.
در این بیانیه آمده است: «دولتهای ما در تضمین آزادی دریانوردی در تنگه هرمز مشارکت خواهند کرد».
امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه در نشست شورای دفاع و امنیت ملی این کشور از آتشبس میان آمریکا و رژیم ایران استقبال کرد و گفت: این آتشبس در میدان نبرد رعایت شده است و ما انتظار داریم که در روزها و هفتههای آینده، در کل منطقه بهطور کامل محترم شمرده شود.
ماکرون افزود: همانطور که فرانسه از سال ۲۰۱۸ پافشاری کرده، امید است مذاکراتی صورت گیرد که حل و فصل پایدار مسائل هستهیی، بالستیک و منطقهیی مرتبط با ایران را ممکن سازد. از همین رو، اعلام این آتشبس خبر بسیار خوبی است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه آنتونیو گوترز، دبیرکل سازمان ملل، از آتشبس استقبال کرد و خواستار تلاش همه طرفها برای صلح بلندمدت در خاورمیانه شد. دبیرکل ملل متحد از همه طرفها خواست به تعهدات خود تحت قوانین بینالمللی پایبند باشند تا مسیر برای صلح پایدار و فراگیر در منطقه هموار شود.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوقبشر سازمان ملل نیز با استقبال از آتشبس اعلام کرد: از همه طرفها میخواهم که با حسننیت عمل کنند و اطمینان حاصل کنند این گام اول، به یک توافق جامع تبدیل شود.
ایوت کوپر، وزیر خارجه انگلستان گفت: من از اعلام آتشبس ۲هفتهیی میان آمریکا و ایران استقبال میکنم. این یک گام حیاتی در راستای برقراری امنیت و ثبات در منطقه و به جریان افتادن دوباره و صحیح کشتیرانی بینالمللی و اقتصاد جهانی است.
ماریا استنرگارد وزیر خارجه سوئد در حساب ایکس خود نوشت: من از آتشبس ۲هفتهیی استقبال میکنم. مهم است که اکنون بر این اساس به سمت یک راهحل بلندمدت پایدار حرکت کنیم تا از توسعه سلاح هستهیی توسط رژیم
در شرایطی که بهگفته پاکستان این کشور از فردا بهمناسبت مذاکرات آتشبس و ورود معاون رئیسجمهور آمریکا و ملاحظات امنیتی ۲روز تعطیل اعلام کرده است، تمامی خبرها در مورد مذاکرات آتشبس تحتالشعاع حملات اسراییل به لبنان قرار گرفته که تاکنون بیش از ۲۰۰کشته بر جای گذاشته است.
نیویورک تایمز گزارش داد: آتشبس بین آمریکا و ایران روز پنجشنبه وارد دومین روز خود شد این در حالیست که سردرگمی در مورد وضعیت تنگه هرمز و حملات اسراییل به لبنان ادامه دارد.
پاکستان بهعنوان میانجی آتشبس اعلام کرد این توافق شامل لبنان نیز میشود ادعایی که کاخسفید آن را رد کرد.
اسراییل که اعلام کرده بود آتشبس شامل لبنان نمیشود روز چهارشنبه به بیش از ۱۰۰هدف در آنجا حمله کرد و مقامات لبنانی گفتند ۱۸۰نفر کشته و ۹۰۰نفر زخمی شدهاند.
نیویورک تایمز افزود: قرار است مذاکرات صلح به میزبانی پاکستان صبح شنبه در اسلامآباد آغاز شود و انتظار میرود جی دی ونس معاون رئیسجمهور به همراه گروهی شامل استیو ویتکوف فرستاده ویژه رئیسجمهور و جرد کوشنر داماد ترامپ به آنجا سفر کنند.
به گزارش آکسیوس جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در پایان سفر خود به بوداپست به خبرنگاران گفت که «سوءتفاهمی» بین آمریکا و ایران در مورد آتشبس در لبنان وجود دارد. بهنظر من ایرانیها فکر میکردند آتشبس شامل لبنان هم میشود و اینطور نبود. ما هرگز این قول را ندادیم. ما هرگز اشاره نکردیم که چنین خواهد بود. چیزی که ما گفتیم این است که آتشبس بر ایران و متحدان آمریکا، یعنی اسراییل و کشورهای عربی خلیجفارس، متمرکز خواهد بود. ونس افزود: اگر ایران بهخاطر لبنان از مذاکرات خارج شود، احمقانه خواهد بود، اما این انتخاب آنهاست.
کارولین لویت سخنگوی کاخسفید روز ۱۹فروردین به خبرنگاران گفت: خط قرمزهای رئیسجمهور، یعنی پایان غنیسازی ایران در ایران، تغییر نکرده و این ایده که پرزیدنت ترامپ لیست درخواستهای ایران را بهعنوان یک توافق پذیرفته، کاملاً مزخرف است.
رئیسجمهور تنها توافقی را انجام خواهد داد که در راستای منافع ایالات متحده باشد و او و تیم مذاکرهکنندهاش در طول ۲هفته آینده بر این تلاش تمرکز خواهند کرد تا زمانی که تنگه هرمز بدون هیچ محدودیت یا تأخیری باز بماند.
کارولین لویت اضافه کرد: این مذاکرات فوقالعاده حساس و پیچیده در طول ۲هفته آینده پشت درهای بسته انجام خواهد شد. من به رسانهها قویاً توصیه میکنم که از دنبال کردن روایتهایی که هیچ اساسی در واقعیت ندارند، خودداری کنند. آنچه ایران بهطور علنی میگوید یا به مطبوعات میدهد، بسیار متفاوت از آن چیزی است که بهطور خصوصی به ایالات متحده، رئیسجمهور و تیم او اظهار میکنند.
ژان نوئل بارو وزیر امور خارجه فرانسه در گفتگو با رادیو فرانس اینتر اظهار داشت که حملات اسراییل به لبنان «بهدلیل آنکه آتشبس را تضعیف میکنند تحملناپذیرتر هستند». بارو افزود: «ایران باید دست از کشتار علیه اسراییل از طریق حزبالله بردارد». اما او تأکید کرد که لبنان نباید «بلاگردان» دولتی اسراییلی شود که بهدلیل دستیابی به آتشبس میان آمریکا و ایران «ناامید و سرخورده» است.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در تروث سوشیال اعلام کرد: «تمامی ناوها، هواپیماها و نیروهای نظامی ایالات متحده، همراه با مهمات افزوده، تسلیحات و هرآنچه برای انهدام دشمن تضعیف شده ضروری است، در محل خود در داخل و اطراف ایران باقی میمانند، تا زمانی که توافق واقعی حاصل شود و بهطور کامل رعایت گردد.
اگر به هر دلیلی اینگونه نشود، که بسیار بعید است، آنگاه شلیکها آغاز خواهد شد بزرگتر بهتر و قدرتمندتر از هر آنچه تاکنون دیده شده است. از مدتها پیش توافق شده بود و برخلاف تمام لفاظیهای ساختگی، هیچ سلاح هستهیی وجود نخواهد داشت و تنگهٔ هرمز باز و امن خواهد بود.
نیویورک تایمز در گزارش دیگری بهنقل از وزارتخارجه عربستان نوشت: وزرای امور خارجه ایران و عربستان پس از اعلام آتشبس تلفنی صحبت کردهاند و این گفتگو، اولین تماس رسمی بین دو کشور از آغاز جنگ است.
۲وزیر در مورد راههای «بازگرداندن امنیت و ثبات در منطقه» گفتگو کردند.
نخستوزیر انگلستان کییر استارمر در چارچوب سفری به کشورهای خلیجفارس وارد امارات متحده عربی شد.
طبق گفته دفتر نخستوزیری انگلستان استارمر روز چهارشنبه در جده با محمد بن سلمان درباره تلاشها برای گردهم آوردن شرکای بینالمللی بهمنظور توافق بر برنامههایی برای بازگشایی کامل تنگه هرمز گفتگو کرد.
یوت کوپر Yvette Cooper وزیر امور خارجه انگلستان گفت لبنان باید در آتشبس ایران گنجانده شود و از حملات فزاینده اسراییل به لبنان انتقاد کرد.
کایا کالاس رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا حملات اسراییل به لبنان را محکوم کرد و گفت: حق اسراییل برای دفاع از خود تحمیل چنین ویرانی گستردهیی را توجیه نمیکند.
نیویورک تایمز گزارش داد: حزبالله لبنان اعلام کرد که اوایل صبح پنجشنبه اسراییل را با شلیک چندین راکت هدف قرار داده است و تأکید کرد که حملاتش تا زمانی که تجاوز اسراییل علیه لبنان متوقف نشود ادامه خواهد یافت.
این گروه افزود که حملات اسراییل در روز چهارشنبه نقض توافق آتشبس بوده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم پزشکیان در گفتگوی تلفنی با رئیسجمهور فرانسه بر ضرورت برقراری آتشبس در لبنان تأکید کرد و یادآور شد این مطالبه یکی از شروط محوری طرح ایران بوده است و نقش فرانسه بهعنوان یکی از طرفهای ضامن آتشبس پیشین لبنان، در این مقطع حائز اهمیت است.
قالیباف رئیس مجلس رژیم در بیانیهای در حساب ایکس خود نوشت: از همان ابتدا، ما روند جاری را با بیاعتمادی دنبال میکردیم و همانطور که پیشبینی میشد، ایالات متحده آمریکا این بار نیز پیش از آغاز مذاکرات، تعهدات خود را نقض کرد.
همانگونه که رئیسجمهور ایالات متحده صراحتاً اعلام کرده است، طرح ۱۰بندی جمهوری اسلامی ایران، پایه و چارچوب مبنای قابل کار و چارچوب پایهیی برای این گفتگوها محسوب میشود. با این حال، تا این لحظه ۳بند از این پیشنهاد نقض شده است:
۱- عدم پایبندی به بند اول طرح ۱۰بندی در خصوص آتشبس لبنان – تعهدی که نخستوزیر شهباز شریف نیز صراحتاً به آن اشاره کرده و آن را «آتشبس فوری در همهجا از جمله لبنان و سایر مناطق، مؤثر بلافاصله» اعلام نموده است؛
۲- ورود پهپاد متجاوز به آسمان ایران که در شهر لار در استان فارس منهدم شد و نقض آشکار بند ممنوعیت هر گونه تجاوز مجدد به حریم هوایی ایران است؛
۳- انکار پذیرش حق غنیسازی ایران که بند ششم این چارچوب بود.
اکنون همان «چارچوب پایهیی برای مذاکره» نیز حتی پیش از آغاز مذاکرات، ۳بند کلیدی آن بهصورت علنی و آشکار نقض شده است.
در چنین شرایطی، نه آتشبس دوطرفه معنایی دارد و نه مذاکرات.
عراقچی وزیر خارجه رژیم در حساب ایکس خود نوشت: شرایط آتشبس میان ایران و ایالات متحده روشن و صریح است: آمریکا باید انتخاب کند؛ یا آتشبس، یا تداوم جنگ از طریق اسراییل. نمیتوان هر دو را با هم داشت.
شیخ حسن روحانی پس از اعلام توافق آتشبس نوشت: باید از رهبری و شورای عالی امنیت نظام قدردانی نمود که با هوشیاری و صلابت، ادامه و توقف درگیری نظامی را به شایستگی مدیریت کردند. در طول دوره آتشبس و در توافق نهایی نیز باید اهرمهای الزام به اجرای تعهدات را در دست نگهداشت.
چرخش در موضع واشنگتن؛ آغاز مذاکرات مستقیم لبنان و اسراییل در دفتر مارکو روبیو
تلگرام العربیه فارسی
منابع آگاه جمعه ۲۱ فروردین به العربیه اعلام کردند پس از تلاشهای میشل عیسی، سفیر آمریکا در بیروت (که اکنون در واشنگتن حضور دارد)، او موفق شد تیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را متقاعد کند که لبنان باید در محاسبات سیاسی و امنیتی مربوط به مرحله آینده، لحاظ شود. سهشنبه آینده در همین چارچوب، واشنگتن خود را برای میزبانی یک نشست مقدماتی در سطح سفرا در سهشنبه آینده آماده میکند که ندا حماده، سفیر لبنان در واشنگتن با ییحیئل لیتر، سفیر اسراییل در دفتر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیدار خواهد کرد؛ اقدامی که بهعنوان مقدمهای برای روند مذاکرات مستقیم میان دو کشور تلقی میشود. قرار است سیمون کرم، ریاست هیأت مذاکرهکننده لبنانی را برعهده بگیرد و کمیتههای تخصصی شامل کمیتههای امنیتی، سیاسی و فنی برای رسیدگی به پروندههای حلنشده تشکیل شود. این تحرکات در پاسخ به درخواست جوزف عون، رئیسجمهور لبنان انجام شده که دو مسیر را دنبال میکند: نخست آغاز مذاکرات مستقیم با اسراییل، و دوم وارد کردن لبنان در چارچوبهای گستردهتر آتشبس مرتبط با مذاکرات ایران.
تأیید تبادل پیامها بین ایران و آمریکا
خطیبزاده، معاون وزیر خارجه رژیم، پنجشنبه ۲۰ فروردین گفت: برخی پیامها بهصورت رفتوبرگشتی از طریق پاکستان بین ایران و آمریکا رد و بدل شده است. براساس اعلام پاکستان، ونس قرار است هدایت کار را بر عهده داشته باشد که احتمالاً در آن صورت قالیباف، هیأت ما را رهبری خواهد کرد.
رهبران اروپایی خواهان آن شدند که آتشبس آمریکا با ایران شامل لبنان نیز بشود
نیویورک تایمز-۹ آوریل۲۰۲۶ به قلم: آملیا نیرنبرگ
خلاصه ای از گزارش نیویورک تایمز:
رهبران اروپایی خواستار آن شدند که توافق آتشبس آمریکا-ایران شامل لبنان نیز بشود، و بعد از آنکه موج حملات اسرائیل به حزبالله در لبنان بیش از 200 کشته بجای گذاشت، فراخوان خود را در روز پنجشنبه تشدید کردند.
ایران میگوید که حملات اسرائیل در روز چهارشنبه نقض توافق آتشبس است و سپاه پاسداران تهدید کرد که در صورتیکه حملات به لبنان ”فوراً متوقف نشود“، پاسخ نظامی خواهد داد...
اروپاییها همزمان با آماده شدن مقامات آمریکایی و ایرانی برای دیدار رو در رو در روز شنبه در پاکستان که میانجی توافق آتشبس بوده، اظهارات عمومی خود را تشدید کردند.
بریتانیا
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه، از حملات اسرائیل به لبنان انتقاد کرد و آنرا تشدیدی «بسیار مخرب» خواند.
او گفت که میخواهد «آتشبس شامل لبنان نیز بشود»، زیرا در غیر اینصورت، «کل منطقه را بیثبات میکند».
خانم کوپر این اظهارات را در حالی بیان کرد که نخست وزیر کییر استارمر در خاورمیانه با نمایندگان متحدان خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی، دیدار میکرد.
فرانسه
ژان نوئل باروت، وزیر امور خارجه، تشدید حملات اسرائیل به لبنان را محکوم و استدلال کرد که آنها آتشبس شکننده را تضعیف میکنند...
اتحادیه اروپا
کایا کالاس، دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا، حملات اسرائیل به لبنان را محکوم کرد و گفت: ”حزبالله لبنان را به جنگ کشاند، اما حق اسرائیل برای دفاع از خود، تحمیل چنین ویرانی گستردهای را توجیه نمیکند“...
کالاس افزود: ”حملات اسرائیل دیشب صدها نفر را کشت، که استدلال اینکه چنین اقدامات وحشیانهای در چارچوب دفاع از خود قرار میگیرند را دشوار میکند.“
آلمان
فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، یکی از نزدیکترین متحدان اسرائیل در اروپا، از اسرائیل خواست تا به تهاجم در لبنان پایان دهد و هشدار داد که این حمله نظامی تلاشهای صلح را تهدید میکند...
اسپانیا
خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه، حملات اسرائیل به لبنان را محکوم کرد و آنها را «برای وجدان بشریت شرمآور» خواند.
آلبارس گفت که اسپانیا سفارت خود در ایران را که به مدت یک ماه بسته شده بود، بازگشایی خواهد کرد.
اسپانیا یکی از سرسختترین و صریحترین منتقدان ایالات متحده و اسرائیل در حمله آنها به ایران بوده است.
ونس: اسرائیل پیشنهاد داد در طول مذاکرات آمریکا و ایران، حملات در لبنان را محدود کند
گزارشی از آکسیوس-۸ آوریل ۲۰۲۶
ونس: اسرائیل پیشنهاد داد در طول مذاکرات آمریکا و ایران، حملات در لبنان را محدود کند
نوشته: باراک راوید
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور [آمریکا] روز چهارشنبه اعلام کرد که اسرائیل پیشنهاد داده است تا زمانی که مذاکرات میان ایالات متحده و ایران در جریان است، در زمینه حملات به لبنان خویشتنداری به خرج دهد.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
تداوم حملات ارتش اسرائیل به لبنان به چالشی فوری برای پایداری آتشبس تبدیل شد و منجر شد تا ایران تهدید کند از مذاکراتی که قرار است روز شنبه با آمریکا برگزار شود، کنارهگیری خواهد کرد. طبق اعلام دفاع مدنی لبنان، در حملات اخیر اسرائیل دستکم ۲۵۴ نفر کشته شدهاند.
متوقف کردن حملات اسرائیل علیه حزبالله (نیروی نیابتی تهران در لبنان)، یکی از خواستههای کلیدی ایران برای برقراری آتشبس بود. اکنون ایرانیها تهدید کردهاند که اگر جنگ در لبنان ادامه یابد، نبرد را از سر گرفته و تنگه هرمز را خواهند بست.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی X نوشت: «شرایط آتشبس ایران و آمریکا روشن و صریح است: ایالات متحده باید انتخاب کند؛ آتشبس یا تداوم جنگ از طریق اسرائیل. نمیتوان هر دو را با هم داشت. دنیا شاهد کشتار در لبنان است. توپ در زمین ایالات متحده است و جهان نظارهگر خواهد بود که آیا آمریکا به تعهدات خود عمل میکند یا خیر.»
مصر که به میانجیگری در این آتشبس کمک کرده است، اسرائیل را به تلاش «عمدی» برای تضعیف آتشبس متهم کرد.
آخرین تحولات
ونس در پایان سفر خود به بوداپست به خبرنگاران گفت که یک «سوءتفاهم مشروع» میان ایالات متحده و ایران در مورد آتشبس در لبنان وجود دارد.
او گفت: «فکر میکنم ایرانیها تصور میکردند که آتشبس شامل لبنان هم میشود، اما واقعاً اینطور نبود. ما هرگز چنین قولی ندادیم و هرگز اشاره نکردیم که چنین خواهد بود. آنچه ما گفتیم این بود که آتشبس بر ایران و متحدان آمریکا، یعنی هم اسرائیل و هم کشورهای عرب خلیج [فارس] متمرکز خواهد بود.»
او افزود: «با این حال، اسرائیلیها در واقع پیشنهاد دادهاند که در لبنان کمی خود را کنترل کنند (خویشتنداری کنند)؛ زیرا آنها میخواهند مطمئن شوند که مذاکرات ما موفقیتآمیز خواهد بود. این به خاطر آن نیست که لبنان بخشی از توافق آتشبس است، بلکه فکر میکنم تلاشی از سوی اسرائیلیها برای فراهم کردن بستر موفقیت ماست.»
ونس اضافه کرد که اگر ایران به دلیل مسئله لبنان از مذاکرات خارج شود، «این کار احمقانهای خواهد بود، اما به هر حال انتخاب خودشان است.»
حزبالله پنج هفته پیش، بلافاصله پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، حملات موشکی خود به اسرائیل را آغاز کرد و جبهه جدیدی در جنگ گشود. اسرائیل با حملات هوایی به بیروت و سایر نقاط لبنان و سپس با تهاجم زمینی و اشغال بخشهای وسیعی از جنوب لبنان به این اقدامات پاسخ داد.
ترامپ میگوید ایران نباید از نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، هزینه دریافت کند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز پنجشنبه گفت ایران نباید از نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، هزینه دریافت کند. تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ ایران و عراق مسدود شده و بدترین اختلال در تامین انرژی جهانی در تاریخ را ایجاد کرده است. ترامپ در وبسایت تروث سوشیال نوشت: «گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه ایران از نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، هزینه دریافت میکند. بهتر است که این کار را نکنند و اگر انجام میدهند، بهتر است همین حالا متوقف شوند.»
همه چیز در خصوص آتشبس در ایران تحت کنترل است
العربیه:
یک مقام ارشد پاکستانی در ارزیابی روند توقف درگیریها گفت: «همه چیز در خصوص آتشبس در ایران تحت کنترل است» و افزود، هیچ عاملی مانع پیشبرد مذاکرات نخواهد شد و وقوع نقضهای جزئی و محدود در این مسیر، امری قابل پیشبینی بود
وضعیت پروازها در آسمان منطقه
با ادامه تنشها در خاورمیانه و احتیاط شرکتهای هواپیمایی، بخشهایی از آسمان منطقه همچنان با اختلال و محدودیت پروازی مواجه است؛ در حالی که برخی ایرلاینها بهتدریج پروازهای خود را بهصورت محدود از سر گرفتهاند.
عراقچی: تنگه هرمز باز است، اما کشتیها باید با ایران هماهنگ کنند
سعید خطیب زاده، معاون وزیر امور خارجه رژیم ایران در مصاحبهای با شبکه الجزیره انگلیسی گفت تنگه هرمز باز است، اما کشتیها باید باتوجه به مینها و اقدامات نظامی با نیروهای ایرانی هماهنگ کنند.
همه شناورها حتی آمریکایی میتوانند مادامیکه "رفتار خصمانه" نداشته باشند از این تنگه عبور کنند. البته به سبب منطقه جنگی و ترتیباتی که ایران در جریان این جنگ و تهاجم علیه کشور در پیش گرفت محدودیتهای فنی وجود دارد. بنا بر این برخی محدودیتهای فنی هست و لذا همه کشتیهایی که میخواهند از تنگه عبور کنند باید با ارتش و نیروهای نظامی ما ارتباط برقرار کنند؛ به سبب محدودیتها در این تنگه، و اینکه هرمز، پهنای بسیار کمی دارد.
خبرنگار الجزیره: وقتی که شما بحث دشواریها و محدودیتهای فنی را مطرح میکنید به نظرم اشاره شما به مینهای واقع درتنگه هرمز است؟
خطیب زاده: بله این را هم شامل میشود. البته ترتیبات دیگری نیز هست که ایران در دوره جنگ در پیش گرفت و هنوز هم در جریان است و لذا ما نقشههایی داریم، زیرا که میبایست درباره عبور امن نفتکشها و کشتیها بسیار دقیق باشیم تا امنیت خدمه کشتیها در جریان عبور، تامین شود.
