روایت ماندگار ـ درسهای تاریخی قیام خیابانی برای امروز ایران
۱۴۰۵/۴/۲۴
روایت ماندگار ـ چهره های اثرگذار تاریخ ایران - قسمت دوم ـ شیخ محمد خیابانی رهبر قیام آزادیستان در تبریز
این دیوار نگاره مشاهیر است،
دیواری با چند پرتره از نامدارترین شخصیتهای تاریخ ایران معاصر در ۱۲۰ سال اخیر ایران.
دیواری با چند تصویر و دنیایی از ناگفتهها
دیواری که باید آن را با دقت نگاه کرد و با هر تصویری، درسی کلان از تاریخ آموخت
و امروز در نگاهی به دیوار مشاهیر، مرور سریعی داریم به جنبشی که شیخ محمد خیابانی از رهبران نامدار انقلاب مشروطه ایران برپا کرد و درس و تجربهای که برای ما با خون خودش نوشت و بهجا گذاشت.
محبوبیت فراتر از تبریز؛ صدای آزادی در سراسر ایران
خیابانی در مجلس دوم و چهارم مشروطه گرچه نماینده مردم تبریز بود اما در تهران و بین تهرانیها هم محبوبیت خیلی بینظیری داشت. به گواهی مورخین، میتینگ او در سبزهمیدان تهران برای ایستادگی در برابر اولتیماتوم روس که دولت پذیرفته بود، بزرگترین میتنیگ ایرانیها تا اون تاریخ بوده.
در ایراندوستی خیابانی همین بس که او سال ۱۳۳۷ قمری به علت ایستادگی در برابر سیاست پانترکیزم عثمانی و ضمیمه کردن آذربایجان به عثمانی، توسط نیروهای عثمانی دستگیر و زندانی شد.
اندیشه نوگرای خیابانی؛ ایران باید فرزند زمان خود باشد
خیابانی حرفش روشن بود میگفت: ما می خواهیم فرزندان قرن خودمون باشیم!» خیابانی رهبری جوان، رزمنده، پیشرو با فکری روشن بود که در اندیشه نوکردن ایران بود.
خیابانی در کنار ستارخان و علی موسیو مبدا بسیاری نوآوریهایی بود که بعدها رضاخان قزاق و خانواده شیادش تلاش کردند اون نوآوریها رو به اسم خودشون، جا زدند.
عدالت اجتماعی؛ اندیشهای جلوتر از زمان خود
خیابانی با اندیشهای عمیقا ضد استثماری میگفت: «کار، یک مالالتجاره نیست...
دستمزد کارگران باید زندگیشونو در هر حالتی بهخوبی تامین کنه
کار روزانه باید هشت ساعت باشه...
کارگران باید هفتهای یک روز تعطیل اجباری داشته باشن
کار کردن بچهها ممنوعه و کار جوانان باید طوری باشه که مانع پرورش جسمانی و معنویشون نشه.....
و مزد زن و مرد کارگر باید مساوی باشه»
شهادت خیابانی؛ پایان یک رهبر، آغاز یک پرسش تاریخی
درباره اینکه چه کسی از تهران به فرمانده نیروی قزاق تبریز فرمان قتل خیابانی را داده، مورخین ساکتن اما اسناد نشون میدن که یک هفته پس از قتل خیابانی، رضاخان نشان لیاقت گرفته!
اینم بذارید بگم که: خیابانی در آخرین لحظات زندگیش گفته بود: من کشته شدنو به تسلیم ترجیح میدم. من پیش دشمن زانو به زمین نمی زنم. من فرزند انقلاب مشروطیت ایرانم. من از اعقاب بابک خرمدینم
رؤیای یک حکومت دموکراتیک برای همه ایران
هدف قیام خیابانی از حرفهای خود خیابانی به روشنی قابل شناختنه.
خیابانی می گفت:
قیام تبریز برای تاسیس یک حکومت دمکراتیک و آزاد است ...
بنابر این، قیام تبریز یک علاقه جوهری به تمام شهرها و نقاط ایران دارد.
خیابانی با روشنبینی خاصی دنبال تشکیل یک جبهه انقلابی در سراسر ایران و متحد کردن قیام تبریز با جنبش جنگل و قیام پسیان در مشهد و نیروهای آزادیخواه تهران بود.
البته بگذریم که خیابانی خودش یک هفته قبل از رسیدن پیامش به میرزا کوچک خان، در تبریز به شهادت رسیده بود!
اما به هر حال خیابانی برای سراسری کردن جنبش تلاش خودشو کرد.
درسهای آزادیستان؛ تاریخ چه میگوید؟
و حالا مائیم و ۱۲۰ سال تجربه در یک دیوار نگاره
دیوار مشاهیر گویا که با ما حرف میزنه:
تاریخ به ما میگه:
بزرگترین سرداران تاریخمون در مقابل توطئههای شاهی و شیخی و استعماری متوقف شدند
و این پرسشو برای نسلهای بعد بهجا گذاشتند که؛
کمبود اون جنبشها چه بود؟
اون سرداران که در عشق و ایمان بهآزادی همهچیزشون و تمام هستیشونو فدا کردند،
پس چرا؟ جنبشهایی که بهپا کردند بهنتیجه نرسید؟
اونهایی که پس از اون سرداران آمدند، چه باید بکنند؟
چه کمبودهایی رو باید برطرف کنند؟
تا آرمانها و آرزوهای تاریخی مردم ایران محقق بشه؟
مکث تاریخ بر دیوار مشاهیر
بله...
در نگاهی به دیوار مشاهیر باید ایستاد و اندکی درنگ کرد،
بهویژه وقتی که میبینیم، تاریخ روی این دیوار در یک نقطه مکث کرده!
معنی این درنگ تاریخی چیست؟
آیا این بار خواست و رؤیای دیرین سرداران تاریخی ایران محقق خواهد شد؟
لطفاً به اشتراک بگذارید:
خبرهای مرتبط