۱۴۰۵/۴/۲۶
بازتاب لیستگذاری سپاه پاسداران توسط دولت انگلستان در رسانهها و محافل سیاسی
۱۴۰۵/۴/۲۶
نگاهی به ابعاد لیستگذاری سپاه پاسداران در انگلستان
گفتگو با رضا محمدی
خب شاهد لیستگذاری سپاه پاسداران توسط دولت انگلستان بودیم. این مورد، این موضوع مورد توجه بسیاری رسانهها و محافل سایر کشورها هم قرار گرفت. با هم به آلمان میریم همراه میشیم با آقای رضا محمدی تا نگاهی داشته باشیم به این موضوع. سلام دارم خدمت شما آقای محمدی. تشکر از اینکه دعوت ما رو پذیرفتین.
با سلام خدمت شما و بینندگان عزیز این برنامه و با تشکر از فرصتی که به من دادید تا امروز در خدمتتون باشم. در خدمتتونم.
بله خیلی ممنون. آقای محمدی اولین سوالم این هستش که ابعاد لیستگذاری سپاه الان به چه صورت هست؟
بله اجازه بدید که من هم این لیستگذاری سپاه در لیست تروریستی بریتانیا رو به همه و بهخصوص مقاومت خونین مردم ایران تبریک بگم. اقدامی که به گفته خانم مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده مقاومت، اقدام بسیار درستی بود؛ هرچند با تاخیر چند دههای که انجام شد. به واقع این مقاومت بود که طی چهار دهه خواستار این لیستگذاری بود؛ چرا که نقش مخرب سپاه چه در داخل به عنوان نیروی اصلی سرکوب و چه در خارج کشور، بهخصوص در منطقه و در جنگافروزی و دخالت در امور کشورها خب بسیار نقش تعیینکنندهای داشت و جای خوشحالیه که این اقدام به هرحال با این تاخیر انجام شد.
اجازه بدید برای پاسخ به این سوال شما برگردیم به یک مقدار عقب و اینکه نخستین گام مهم رو در این مورد، ایالات متحده آمریکا برداشت؛ اون هم در ماه آوریل ۲۰۱۹ که سپاه رو در لیست قرار داد و این به واقع اولین بار بود که آمریکا بخشی از نیروهای رسمی نظامی دولت رو تو لیستهای تروریستی خارجی قرار میده. البته این اقدام علاوه بر تحریمهای مالی که وضع شده بود، هرگونه حمایت مادی از سپاه رو جرمانگاری کرد و دامنه تحریمها رو هم گسترش داد.
بعد از آمریکا میریم چند سال بعد از اون، در کانادا ژوئن ۲۰۲۴ سپاه بر اساس قانون کیفری این کشور به عنوان یک نهاد تروریستی معرفی شد و در ادامه اون در کشور استرالیا در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵ اونجا هم با استفاده از قانون جدید خودشون سپاه رو به عنوان یک نهاد وابسته به حامی دولتیِ تروریسم معرفی کرد که این تحول همینجوری ادامه داد. اما تحول مهم بعدی در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ یعنی اوایل امسال انجام شد و اون زمانی بود که اتحادیه اروپا سپاه رو در لیست سازمانهای تروریستی قرار داد. به واقع این تصمیم اتحادیه اروپا هم در واکنش به سرکوب اعتراضات داخلی و کشتار مردم در ایران بود و هم هم به دلیل فعالیتهای برونمرزی و پروندههای امنیتی مرتبط با اروپا گرفته شد که این تصمیم به واقع موجب یک، میشه گفت هماهنگی گسترده میان بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه شد.
در همون سال هم آرژانتین هم نیروی قدس رو، اوایل ژانویه نیروی قدس سپاه رو و بعد از اون هم کل سپاه رو در آوریل ۲۶ در لیست تروریستی خودش قرار داد. و میبینیم که آخرین حلقه این زنجیره هم تصمیم اخیر دولت بریتانیا بود در روز دوشنبه این هفته ۱۳ ژوئیه بود و سریع هم اون رو با اخطار به در اصل سفارت رژیم در لندن اجراییش هم کرد. البته یک اختلافی هست اینجا، یک تفاوتی هست بین اقدام لندن از نظر حقوقی با مدلی که تو آمریکا بوده. این تفاوت رو میشه به این شکل توضیح داد که دولت بریتانیا سپاه رو ذیل قانون امنیت ملی به عنوان یک تهدید امنیت معرفی کرده نه صرفاً یک سازمان تروریستی کلاسیک، که ابعاد این نامگذاری، این لیستگذاری بسیار گستردهتره که بر اساس این قانون، حمایت، همکاری و یا تامین مالی و یا فعالیت به سود سپاه میتونه جرم کیفری داشته باشه و در برخی از موارد حتی با مجازات سنگینی روبهرو میشه. و این قانون ابزارهای جدیدی رو برای مقابله با جاسوسی، خرابکاری، عملیات نفوذ و فعالیت وابسته به دولت خارجی ایجاد کرده.
به غیر از این کشورها میبینیم مجموعهای از دولتهای دیگه مثل از جمله آلبانی، مولداوی، اوکراین، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، پاراگوئه، کاستاریکا، اکوادور و بعضی از کشورهای دیگه که حالا نمیشه به علت ضیق وقت از همه اونا نام برد، در این فاصله زمانی بین سال، بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ یک سیاستی همسو با اتحادیه اروپا اتخاذ کردند. بنابراین میتونه، میشه گفت که سپاه پاسداران در بخش قابل توجهی از جهان غرب و شماری از کشورهای آمریکای لاتین و اروپای شرقی به عنوان سازمان تروریستی شناخته شده یا تحت رژیم، رژیمهای حقوقی ویژه مرتبط با تهدیدات امنیتی قرار گرفته. این گسترده، این شکل وسیع نامگذاری که چند سال قبل که به شکل محسوسی افزایش پیدا کرد، نشون میده که یک نوع، ما شاهد یک نوع اجماع سیاسی میان دولتهای مختلف شکل گرفته.
بله. خیلی ممنون از این مرور سریع در واقع از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ اگرچه مسیری طولانی بوده ولی به هر حال همونطور که خودتون هم گفتین، اغلب کشورهای جهان غرب این سپاه رو در لیست تروریستی خودشون قرار دادند. حالا سوالم این هستش که این لیستگذاری چه پیامدهایی برای رژیم داره؟
بله، این سوال بسیار خوبیه، سوال مهمی هم هست. ببینید اگر بخوام خیلی کوتاه توضیح بدم، شاید اولین و مهمترین پیامد این لیستگذاری، انزوای بینالمللی رژیمه. خب ببینید سپاه تنها یک نیروی نظامی نیست بلکه در کل ساختار اقتصادی، امنیتی، سیاسی و حتی سیاست خارجی نقش محوری داره؛ به طوری که ببینید هرگونه محدودیتی که علیه سپاه وضع بشه به طور مستقیم به بخشهای، این بخشهای مختلف حکومت هم اثر میذاره. اگه اجازه بدید من میتونم یک نگاه کوتاهی به تاثیرات اون تو بخشهای مختلف داشته باشیم که اولین تاثیر اون رو میتونم در بخش اقتصادی بهش اشاره بکنم که از اونجایی که سپاه خب در پروژههای کلان اقتصادی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، راهسازی، بنادر، مخابرات و غیره و بسیاری از صنایع بزرگ دیگه نقش مهمی داره، به طبع شرکتها، بانکها و سرمایهگذاران خارجی برای جلوگیری از نقض قوانین کشورشون که به هر حال مخالف این همکاری هستن، از ورود به بسیاری از معاملات با رژیم خودداری میکنند؛ چرا که همکاری اونا میتونه زمینه ریسک بسیار بالایی برایشون داشته باشه. در نتیجه حتی اون بخشهایی که مستقیماً تحت تحریم هم نیستند، ممکنه با کاهش همکاریهای بسیار بینالمللی مواجه بشه.
و تاثیر دیگه این لیستگذاری از منظر امنیتی و حقوقی اینه که به هر حال ببینید در کشورهایی که سپاه در لیست قرار گرفته، پلیس، دستگاههای اطلاعاتی و دادگاهها الان دیگه اختیارات بیشتری دارند برای توقیف، برای توقیف داراییها، تعقیب قضایی افراد مرتبط با سپاه یا شبکههای مرتبط با سپاه و محدود کردن فعالیتهای مالی و تبلیغاتی اونا. از این جهت میبینیم که دامنه اختیارات دولتها برای مقابله با شبکههای وابسته به سپاه افزایش پیدا کرده. دقیقاً میبینیم که در بریتانیا، همینجوری که گفتم، قانون جدید با هدف مقابله با فعالیتهای منتسب به دولت خارجی از جمله عملیات نفوذ، خرابکاری و یا حمایت از گروهها طراحی شده، دقیقاً در همین راستا بوده.
و در حوزه دیپلماتیک هم حتی میبینیم این روند اشاره بکنیم که این فشار رو بر روی رژیم بسیار بیشتر میکنه. خب وقتی تعداد کشورهای همسو با لیستگذاری سپاه بیشتر بشن، خب امکان شکلگیری سیاستهای هم هماهنگ هم به طبع در این زمینه از جمله در زمینه تحریمها، در زمینه محدودیتهای مالی، در زمینه تبادل اطلاعات امنیتی و اقدامات نظامی خب به طبع افزایش پیدا میکنه که این هماهنگی میتونه هزینه فعالیتهای برونمرزی سپاه رو برای این دستگاه جهنمی بیشتر بکنه.
و یا از منظر سیاسی این لیستگذاری هم حتی یک پیام نمادین مهمی هم داره. ببینید بسیاری از کشورهای غربی تلاش کردند که بین مردم ایران و یا ساختار حکومت تفاوت، یک نوع تمایزی قائل بشن و اقدامات خودشونو صرفاً متوجه نهادهای امنیتی یا نظامی بکنند. در نتیجه میبینیم این تصمیم صرفاً جنبه، تنها جنبه اقتصادی نداره بلکه حامل این پیام سیاسیه که ببینید رفتارهای منتسب به سپاه از نگاه این دولتها با قواعد پذیرفته شده بینالمللی دیگه سازگار نیستند.
ولی در عین حال باید به این امر هم توجه کرد که میزان اثرگذاری عملی فهرستگذاری یا لیستگذاری به نحوه اجرای این قوانین یا میزان همکاری این کشورها و حتی واکنش رژیم بستگی داره. اونچه که ما در لندن به طور مثال در بعد از لیستگذاری شاهد بودیم که علیه سفارت اقدام کرد که این خب نشون میده که چقدر مصمم هست دولت بریتانیا در این لیستگذاری. در کل در مورد این لیستگذاری دو تا نظریه رو میشه بهش اشاره کرد. برخی تحلیلگران میگن خب این لیستگذاری بخش زیادی از فعالیتهای اقتصادی سپاه رو که تحت تاثیر، قبلاً تحت تاثیر تحریمهای تحریمهای آمریکا به هر حال بوده و بخشی از آثار اقتصادیش هم نشون داده و تاثیراتش رو داشته. در مقابل این گروه، گروه دیگه معتقدند که گسترش این سیاست به کشورهای اروپایی، کانادا، بریتانیا و یا سایر کشورهای دیگه به دلیل نقششون در نظام مالی و حقوقی بینالمللی میتونه اثرات قابل توجهی بر توان اقتصادی، بر توان دیپلماتیک، بر توان عملیاتی سپاه و در نتیجه بر کلیت رژیم داشته باشه. از این رو اهمیت تحولات اخیر، بهخصوص نامگذاری سپاه در لیست تروریستی بریتانیا بیش از این که صرفاً اضافه شدن یک کشور جدید به این فهرست باشه، در شکلگیری، اهمیتش اینه که در شکلگیری یک روند هماهنگ میان چندین دولت و نهاد بینالمللیه که دامنه محدودیت اونا رو به تدریج گستردهتر میکنه.
و اگر اجازه داشته باشم یک جمعبندی نهایی بکنم در این ارتباط که در مجموع چند سال اخیر نشون داده که جایگاه حقوقی و سیاسی این سپاه جهل و جنایت در عرصه بینالمللی خب به هر حال به طور قابل توجهی تغییر کرده. اونچه که از سال ۲۰۱۹ شروع شد با اقدام دولت آمریکا، و به تدریج با پیوستن کشورهای دیگه مثل کانادا، اتحادیه اروپا، بریتانیا و غیره، و این لیستگذاری افزایش پیدا کرد گسترش پیدا کرد، امروز این اقدام که ۲۰۱۹ شروع شد به یک روند هماهنگتر در میان بخشی از جامعه بینالمللی تبدیل شد. هرچند که میتونه، میتونه این روند موانع حقوقی اقدامات در همه کشورها یکسان نباشه ولی از قوانین به طور مثال قوانین مقابله با تروریسم یک شکلی از قوانین این لیستگذاریه که ذیل این قانونها لیستگذاری انجام شده یا مقرراتی که مربوط به امنیت ملیه. خب این روندها پیامهای فراتر از تحریمهای صرف اقتصادی داره، با توجه به نقش گسترده سپاه در ساختارهای نظامی، در ساختار امنیتی، اقتصادی و سیاسی هرگونه محدودیتی که روی این سپاه انجام بشه همونجوری که اشاره کردم، ارتباط مستقیم داره با دیگر حوزههای حکومت و میتونه اینو تاثیراتشو در تمام این چیزها و به طور قطع بذاره. میگم و این الزامش اینه که این کشورها به طور جد اینو اجرایی بکنن، بخش مهم اقتصادی نه تحریمها رو که ایجاد شده رو اینو دوباره به کار بندازن، همون تحریمهای اقتصادی و نظام مالی رو اجازه ندن که سپاه در این حوزه فعالیت بکنه یا به لحاظ حقوق بینالمللی آثار بلندمدتی. بله این نکاتی بود که در آخر میخواستم بهش اشاره بکنم و اینکه این لیستگذاری در به طبع هزینه فعالیتهای سیاسی رو منتسب به این نهاد و نهاد جهل و جنایت رو در سطح بینالمللی به طور واقع افزایش خواهد داد.
لطفاً به اشتراک بگذارید:
خبرهای مرتبط
