تورم و شرایط سخت اقتصادی پیشروی مردم ایران
۱۴۰۵/۵/۱۳
تورمِ بیپایان؛ موج تازه گرانی در راه است؟
گفتگو با سوسن بزرگانفرد
اما یکی از موضوعاتی که این روزها بیش از هر زمان دیگری مطرح میشود، تورم و شرایط سخت اقتصادی پیشروی مردم ایران است. در همین رابطه، صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس رژیم، روز گذشته از آغاز موج جدیدی از تورم در دو ماه آینده خبر داد. برای بررسی بیشتر این موضوع، با خانم سوسن بزرگانفرد همراه میشویم.
همانطور که اشاره کردید، روز گذشته سمسامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس رژیم، اعلام کرد که تا دو ماه آینده موج جدیدی از تورم در راه است. او این وضعیت را به سیاستهای بانک مرکزی در زمینه نرخ ارز و چندنرخی بودن آن، از ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی دارو گرفته تا ارز تالار مبادله و ارز توافقی، مرتبط دانست.
وقتی گرانی از سفره مردم عبور میکند و به بحران معیشت تبدیل میشود
واقعیت این است که تورم در ایران به یک پدیده مزمن و بدخیم تبدیل شده و سالهاست که نرخهای بالای تورم، فقر را هر روز گستردهتر کرده است. ریشههای این بحران بسیار عمیقتر از نوسانات کوتاهمدت است. عواملی مانند کسری بودجه دولت، شیوه تأمین آن، رشد نقدینگی، ناترازی نظام بانکی و شکاف ارزی، از مهمترین عوامل تشدید تورم به شمار میروند.
مرکز آمار رژیم، نرخ تورم سالانه در تیرماه ۱۴۰۵ را ۶۶ درصد و بانک مرکزی ۶۱.۴ درصد اعلام کردهاند؛ در حالی که برآوردها از تورم واقعی به حدود ۸۷.۹ درصد میرسد. همچنین تورم نقطهبهنقطه خوراکیها در تیرماه به ۱۲۸.۱ درصد رسیده است.
البته آنچه مردم، بهویژه اقشار کمدرآمد، در زندگی روزمره خود با آن روبهرو هستند، گرانی کالاهای اساسی، اجارهبها و هزینههای درمان است. برای نمونه، قیمت روغن و چربیها ۲۶۱.۵ درصد افزایش یافته، لبنیات و تخممرغ ۱۴۷.۱ درصد، گوشت قرمز و سفید ۱۴۵.۲ درصد و نان و غلات نیز ۱۱۶.۷ درصد رشد قیمت داشتهاند.
پنج ناترازی؛ موتورهای پنهان تورم در اقتصاد ایران
در واقع مردم ایران با شرایطی شبیه به ابرتورم زندگی میکنند، در حالی که اقتصاد تحت حاکمیت رژیم با پنج ناترازی بزرگ مواجه است؛ ناترازی بودجه، نظام بانکی، تجارت غیرنفتی، حساب سرمایه و شکاف تولید.
این ناترازیهای پنجگانه، موتورهای اصلی تورم محسوب میشوند. افزون بر این، اقتصاد رژیم از مرحله تورم عبور کرده و وارد رکود تورمی شده است. بنا بر اعتراف رسانهها و نهادهای حکومتی، اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۴ شدیدترین رکود تورمی خود را تجربه کرده است.
تا وقتی ساختار تغییر نکند، تورم هم ماندگار خواهد بود
اگر بخواهیم این شرایط را جمعبندی کنیم، باید گفت فراتر از جنگ باندهای حکومتی و اعترافهایی که گاه در حوزه اقتصادی مطرح میشود، واقعیت این است که تورم مزمن در ایران یک بحران ساختاری و بلندمدت است؛ بحرانی که قدرت خرید خانوارها، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی را بهشدت تضعیف کرده است.
در حاکمیت آخوندی نه انضباط پولی و مالی وجود دارد، نه اصلاحات ساختاری در بودجه امکانپذیر است. نظام بانکی، که سراسر گرفتار فساد است، به قلکی در اختیار ولیفقیه رژیم تبدیل شده و بخش انرژی نیز با فرسودگی و ناترازیهای عظیم رها شده است.
در نتیجه، مهار پایدار تورم در چارچوب این ساختار، چشمانداز روشنی ندارد.
