استعفای پزشکیان؛ واقعیت پنهان یا نشانه تشدید جنگ قدرت؟
۱۴۰۵/۵/۱۳
اظهارات تازه یکی از نزدیکان خامنهای درباره استعفای پزشکیان، بار دیگر شکافهای درونی رژیم را به صدر خبرها آورد؛ شکافی که به گفته تحلیلگران، ریشه آن در بنبستهای سیاسی، اقتصادی و هراس از قیام اجتماعی است.
گفتگو با حسین میرداماد
موضوع استعفای پزشکیان امروز با انتشار اظهارات آخوند باقر خرازی، از نزدیکان خامنهای، بار دیگر باعث شعلهور شدن جنگ باندهای درونی رژیم آخوندی شد. در همین حال، دفتر مجتبی خامنهای نیز این موضوع را تکذیب کرد. برای بررسی ابعاد این ماجرا، همراه هستیم با آقای حسین میرداماد.
ابتدا بخشی از اظهارات آخوند باقر خرازی را با هم میشنویم و سپس پرسشها را مطرح میکنیم.
آقای میرداماد، هم دفتر مجتبی خامنهای و هم دفتر پزشکیان این ادعا را تکذیب کردند. پس اصل ماجرای استعفا چیست که اینقدر درباره آن صحبت میشود و مدام به صدر خبرها بازمیگردد؟
وقتی تکذیبها، اصل اختلاف را پنهان نمیکنند
حسین میرداماد: این بحث استعفای پزشکیان یک زمینه واقعی دارد. اختلافی که امروز میان پزشکیان، جریان موسوم به پایداری و طیف نزدیک به مجتبی خامنهای وجود دارد، یک واقعیت انکارناپذیر است.
همانطور که قدیمیها میگفتند «تا نباشد چیزکی، مردم نگویند چیزها». خود پزشکیان هم بارها گفته است که اگر کسی میتواند بهتر از او کشور را اداره کند، مسئولیت را به عهده بگیرد. او همزمان فهرستی از بحرانها، ناترازیها، کسری بودجه و مشکلات انباشته کشور را مطرح کرده و عملاً از ناتوانی دولت در حل این مسائل سخن گفته است.
نکته قابل توجه این است که پس از انتشار سخنان باقر خرازی، تا مدتی هیچ واکنشی از سوی دفتر مجتبی خامنهای منتشر نشد. ابتدا پزشکیان شخصاً اعلام کرد که استعفا نداده و این خبر صحت ندارد. سپس دفتر او نیز این موضوع را تکذیب کرد. بعد از آن نورنیوز، رسانه وابسته به شورای عالی امنیت، اعلام کرد که اخبار باید تنها از مجاری رسمی منتشر شود.
در نهایت دفتر مجتبی خامنهای نیز بیانیهای منتشر کرد، اما در آن هیچ اشاره مستقیمی به اصل موضوع استعفا نشد. تنها بر ضرورت حفظ وحدت، پرهیز از دامن زدن به اختلافات و مراجعه به منابع رسمی برای اطلاعرسانی تأکید شد.
بنابراین نمیتوان گفت که بیانیه دفتر مجتبی خامنهای اصل ماجرای مطرحشده را بهطور مشخص رد کرده است، زیرا اساساً وارد جزئیات این ادعا نشد.
جنگ باندها؛ نشانه بحران یا تلاش برای مهار آن؟
البته باید توجه داشت که باقر خرازی از چهرههای شناختهشده جریان تندرو و نزدیک به طیف پایداری است و نمیتوان هر ادعایی را صرفاً بر مبنای گفتههای او قطعی دانست.
اما آنچه اهمیت دارد، واقعیت صحنه سیاسی رژیم است. مجموعه نشانهها، از اظهارات خود پزشکیان گرفته تا واکنشهای متناقض نهادهای مختلف، نشان میدهد که اختلافات جدی در درون حاکمیت وجود دارد و همین مسئله باعث شده موضوع استعفا به یکی از محورهای اصلی کشمکشهای داخلی تبدیل شود.
دو راهکار، یک نگرانی مشترک؛ هراس از قیام مردم
در شرایط کنونی، آرایش باندهای درونی رژیم را چگونه میبینید؟
حسین میرداماد: امروز اختلاف اصلی بر سر یک مسئله است؛ هر دو باند نگران قیام مردم هستند، اما برای مقابله با آن دو راه متفاوت پیشنهاد میکنند.
یک جریان معتقد است که باید فضای جنگ و بحران حفظ شود تا بتوان از آن بهعنوان پوششی برای تشدید سرکوب استفاده کرد؛ زیرا در شرایط جنگی، حضور نیروهای امنیتی و سرکوبگر در خیابانها توجیه میشود و امکان کنترل جامعه افزایش مییابد.
در مقابل، جریان دیگر معتقد است که جامعه با بحران معیشتی، تورم، کاهش ارزش پول ملی و اعتراضهای گسترده کارگران و بازنشستگان روبهروست و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، احتمال شکلگیری قیام بیشتر خواهد شد. از نگاه این طیف، باید از مسیر مذاکره و گشایشهای اقتصادی، بخشی از مشکلات مالی را کاهش داد تا بتوان نارضایتیهای اجتماعی را کنترل کرد.
در نتیجه، اگرچه دو باند بر سر شیوه عمل اختلاف دارند، اما نگرانی مشترک هر دو، جلوگیری از گسترش اعتراضات و قیام اجتماعی است.
