بازی خطرناک در تنگه هرمز؛ توافق پشت‌پرده با عمان یا آماده‌باش برای جنگ؟

گزارشی اختصاصی از آخرین تحولات خلیج‌فارس، حمله به کشتی باری و مواضع متضاد ایران و آمریکا در حیاتی‌ترین آبراه جهان

گفتگو با حمیدرضا بزرگنیا

در ادامه برنامه با مهمان برنامه‌مون آقای حمیدرضا بزرگیان کارشناس برنامه‌مون در تماس هستیم و گزارشی از آخرین تحولات مرتبط با منطقه و به‌خصوص تنگه هرمز رو از ایشون می‌پرسیم.

حمله به کشتی باری و پیچیده‌تر شدن معادله تنگه هرمز

تحولات اخیر در منطقه خلیج‌فارس و به‌ویژه تنگه هرمز، بار دیگر به کانون توجهات بین‌المللی تبدیل شده است؛ این در حالی است که اظهارات ضدونقیضی در مورد مذاکرات و وضعیت این آبراه حیاتی به گوش می‌رسد. حمله مجدد به یک کشتی باری در تنگه هرمز خبرساز شد و شرایط را پیچیده‌تر کرد. رسانه‌های آمریکایی از جمله آسوشیتدپرس و وال‌استریت ژورنال در گزارشهایی به این حمله پرداختند. وال‌استریت ژورنال نوشت: «این حادثه، مذاکرات برای بازگشایی آبراه را به اصطکاک کشاند». و در ادامه افزود با این‌که دولت ترامپ مدعی بود توافقی ممکن است به‌زودی صورت گیرد، این حمله چشم‌انداز آینده را نامعلوم ساخت.

مذاکرات پنهانی با عمان؛ ایران در موضع قدرت؟

در خصوص مذاکرات، سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد که مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز در جریان است و تاکنون در هر دو سطح فنی و سیاسی مثبت ارزیابی شده است. تلویزیون رسمی نیز اعلام کرد که توافق با عمان به‌معنای بازگشایی فوری تنگه هرمز نیست و مذاکرات درباره ترتیبات عبور شناورها صرفاً میان ایران و عمان در جریان است و هیچ ارتباطی با آمریکا ندارد.

خبرگزاری سپاه پاسداران نیز تأکید کرد ایران تنها با عمان درباره ترتیبات آتی مدیریت تنگه هرمز مذاکره می‌کند و هیچ مذاکره‌ای با آمریکا انجام نداده است. این در حالی است که ترامپ، سرگیری مذاکرات در روز دوشنبه را منوط به دو شرط «غیراتمی شدن ایران» و «بازگشایی تنگه هرمز» اعلام کرده بود.

با این حال برخی گزارشها حاکی است که این توافقات می‌تواند کنترل ایران بر تنگه هرمز را افزایش دهد. وب‌سایت وزارت‌خارجه آمریکا به‌نقل از مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور نوشت: «غیراتمی شدن ایران توافق نهایی است». هم‌چنین وال‌استریت ژورنال نوشت مقامات سپاه پاسداران تأکید دارند تهران در موضع قدرت قرار دارد و آماده ماه‌ها درگیری بیشتر است.

شعله‌ور شدن بحران در باب‌المندب و چالشهای داخلی

اما بحث مذاکرات، در داخل نیز به اختلافات دامن زده است. حاجی دلیگانی، نایب‌رئیس اول کمیسیون اصل ۹۰ و قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس علیه توافق صحبت کرده و تهدید بستن مجدد تنگه هرمز را مطرح کرده‌اند. از سوی دیگر، در تنگه باب‌المندب نیز بحران ادامه دارد و به گزارش رویترز، حوثی‌ها یک نفتکش عربستانی را در دریای سرخ مورد حمله قرار داده‌اند. به‌طور خلاصه تنشها هم‌چنان بالاست، مذاکرات در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، مواضع متضاد است و چشم‌انداز تحولات آتی نامشخص به نظر می‌رسد. باید دید در روزهای آینده تحولات به کدام سمت پیش خواهد رفت.