ریچارد گلدستون: جامعه مدنی می‌تواند سیاستمداران را از رخوت و بی‌عملی خارج کرده و آنان را وادار به اقدام کند

دادستان پیشین سازمان ملل بر محاکمه عاملان جنایت و احقاق حقوق قربانیان تأکید کرد.

ریچارد گلدستون، دادستان پیشین دادگاه‌های سازمان ملل برای یوگسلاوی و رواندا، با پیوستن به یک دادخواهی بین‌المللی برای احقاق حقوق قربانیان جنایت‌ها در ایران، بر ضرورت به‌رسمیت شناختن رنج قربانیان، محاکمه عاملان و اتخاذ اقدامات عملی از سوی شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد.

ریچارد گلدستون - دادستان پیشین دادگاه‌های سازمان ملل برای یوگسلاوی و رواندا

بسیار سپاسگزارم، به‌واقع از شما ممنونم که از من دعوت کردید تا به این دادخواهی مهم برای برقراری عدالت در حق قربانیان جنایات هولناکی بپیوندم که متأسفانه هم‌چنان علیه شمار بسیار زیادی از مردم در ایران اعمال شده و می‌شود.

همان‌طور که می‌دانید، سفیر استیون رپ به مرگ رادکو ملادیچ در چند روز گذشته اشاره کرد؛ فرمانده نظامی ارتش صرب‌های بوسنی که مسئول اصلی قتل‌عام بیش از ۸هزار مرد و پسر غیرنظامی و بی‌گناه در سربرنیتسا بود.

من به‌خوبی اواسط سال ۱۹۹۵ را به‌یاد می‌آورم، زمانی که کیفرخواست علیه رادوان کاراجیچ، رئیس سیاسی او، و علیه ملادیچ را به‌طور علنی اعلام کردم. واکنش توأم با استهزایی را که این اعلام رسمی در آن زمان با آن مواجه شد، به‌یاد دارم. این افراد هرگز تصور نمی‌کردند که روزی به‌دام بیفتند.

ملادیچ حتی گمان نمی‌کرد که عاقبت در زندانی در لاهه، یعنی جایی که سزاوار آن بود، جان بسپارد. رئیس‌جمهور وقت صربستان، میلوسویچ نیز اقدامات دادگاه بین‌المللی کیفری سازمان ملل متحد برای یوگسلاوی سابق را به ریشخند گرفت؛ او هرگز گمان نمی‌کرد که در جریان محاکمه‌اش در لاهه بمیرد.

ضرورت به‌رسمیت شناختن رنج قربانیان و حسابرسی از عاملان

ببینید، این همان چیزی است که قربانیان به آن نیاز دارند؛ یعنی به‌رسمیت شناخته‌شدن رنج‌هایشان، حسابرسی از عاملان و برقراری عدالتی حیاتی که قربانیان و بازماندگان، به‌نام خود، شایسته و محق آن هستند.

به‌همین دلیل، من نیز با تمام وجود و با قاطعیت به این فراخوان می‌پیوندم که شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل باید در سال جاری و آغاز سال آینده، اقدامات مقتضی را اتخاذ کنند.

سازمان ملل می‌تواند به نهادها و دیوان‌های کیفری که برای یوگسلاوی سابق و رواندا ایجاد کرد و هم‌چنین نقشی که در تأسیس دادگاه ترکیبی سیرالئون ایفا کرد، افتخار کند.

واقعیت این است که این موضوع به اراده سیاسی بستگی دارد؛ اگر سیاستمداران اقدامی نکنند، هیچ اتفاقی رخ نخواهد داد.

اما نکته حائز اهمیت که اقدام امروز شما در اینجا نمونه بارز آن است و من آن‌را می‌ستایم، این است که جامعه مدنی قادر است سیاستمداران را از رخوت و بی‌عملی خارج کرده و آن‌ها را وادار به اقدام کند.

با این حال، بسیار حیاتی است که بدانیم اکنون نوبت سیاستمداران است و توپ در زمین آن‌هاست. به‌همین دلیل است که شما به سازمان ملل مراجعه می‌کنید؛ باید اهمیت وظایف و کارهایی را که باید برای قربانیان انجام بدهند، به آن‌ها گوشزد کرد.

تجربه رواندا و آفریقای جنوبی؛ عاملان جنایت سرانجام محاکمه می‌شوند

اجازه بدهید سخنان خود را با یادآوری کارنامه دیوان کیفری رواندا به‌پایان برسانم؛ نسل‌کشی هولناکی که طی آن در سال ۱۹۹۴، بیش از ۸۰۰هزار نفر بی‌رحمانه قتل‌عام شدند.

آن رهبران نیز هرگز گمان نمی‌کردند که روزی به‌پای میز محاکمه کشیده شوند، اما سرانجام مجازات شدند.

در کشور من، آفریقای جنوبی، عاملان اعدام‌ها و مرگ‌هایی که در دوران آپارتاید رقم خورد، هرگز تصور نمی‌کردند که روزی به «کمیسیون حقیقت و آشتی» کشانده شوند؛ و امروز حتی در سال ۲۰۲۶، هم‌چنان تحقیقات و دادگاه‌ها درباره آن جنایات هولناکی که رخ داده ادامه دارد.

از این رو، بسیار حیاتی است که به این مبارزه، یعنی مبارزه برای احقاق حقوق قربانیان، با پایداری ادامه بدهیم.

بسیار سپاسگزارم.

لینک‌های مرتبط:

پیام خانم مریم رجوی به کنفرانس دادخواهی قتل‌عام ۱۳۶۷ | سیمای آزادی