کنفرانس بین‌المللی آنلاین با حضور گزارشگران کنونی و پیشین ملل متحد؛ دکتر حنیفه خیری و الهام ساجدیان

کنفرانس بین‌المللی درباره اعدام‌های سیاسی و قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷

به مناسبت سی‌وهشتمین سالگرد قتل‌عام زندانیان سیاسی سال ۱۳۶۷، یک کنفرانس بین‌المللی با عنوان «جنایات جاری علیه بشریت: اعدام‌های سیاسی در ایران و مسئولیت اقدام» در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ (۴ سپتامبر ۲۰۲۶) برگزار شد. این کنفرانس آنلاین، به ابتکار بنیاد «عدالت برای قربانیان قتل‌عام ۶۷» (JVMI) در پاریس برگزار شد.

شرکت‌کنندگان در کنفرانس، با تأکید بر لزوم پایان دادن به چند دهه مصونیت از مجازات آمران و عاملان کشتار ۶۷، خواستار توقف فوری اعدام‌ها در ایران شدند. از جمله سخنرانان این برنامه الهام ساجدیان و دکتر حنیفه خیری بودند.

الهام ساجدیان:

با سلام به همگی. من الهام ساجدیان هستم. ۴سال است که در سوئیس زندگی می‌کنم. در تمام طول زندگی‌ام شاهد جنایات رژیم ایران بوده‌ام، اما در عین حال، شجاعت مردم ایران را نیز دیده‌ام. به‌تازگی دو مرد جوان با اتهامات سیاسی در ملاءعام در اصفهان اعدام شدند. این رویداد مرا به یاد دوران کودکی خودم انداخت و آن‌چه بر خانواده‌ام گذشت.

پدرم، محمد ساجدیان، مهندس شرکت حفاری نفت ایران بود. او پیش از انقلاب۱۳۵۷، در رژیم شاه توسط ساواک شکنجه شده بود. پس از انقلاب، او مخفیانه به حمایت خود از مخالفان دموکراتیک در برابر رژیم خمینی ادامه داد. او دو هفته پیش از تولد من توسط اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد. در آن زمان، او دو هفته در جزیره خارک کار می‌کرد و سپس به‌مدت دو هفته به خانه باز می‌گشت. قرار بود هنگام تولد من در کنار مادرم باشد. در آن زمان اینترنتی وجود نداشت؛ خانواده‌ام فکر می‌کردند او در محل کارش است، در حالی که در واقع در زندان بود و شکنجه می‌شد. آن‌ها تنها زمانی متوجه این موضوع شدند که مأموران سپاه پاسداران، در حالی که مادرم ماههای آخر بارداری مرا می‌گذراند، به‌طرز وحشیانه‌ای به خانه ما یورش بردند. در تاریخ ۲۲ فوریه ۱۹۸۵ (۳ اسفند ۱۳۶۳)، پدرم به‌همراه دو مرد دیگر در میدان اصلی شیراز در ملاءعام اعدام شد. او به‌دلیل دیدگاههای سیاسی‌اش و ارتباطش با سازمان مجاهدین خلق ایران به‌قتل رسید. هنگامی که پدرم به‌قتل رسید، من فقط دو روز سن داشتم. او هرگز محاکمه عادلانه‌ای نداشت؛ از زمان بازداشت تا اعدام او فقط ۱۵روز گذشت. رژیم می‌خواست او را در مکانی مخفی دفن کند. در پیکر او نشانه‌های آشکاری از شکنجه دیده می‌شد. ما حتی اجازه نداشتیم نام او را روی سنگ قبرش بنویسیم. با این حال، ما باز هم خوش‌شانس بودیم که می‌دانستیم او کجا دفن شده است. کشوری را تصور کنید که در آن، حتی تحویل‌گرفتن پیکر عزیزانتان نوعی خوش‌شانسی به‌شمار می‌رود. من این داستان را برای جلب دلسوزی یا همدردی کسی تعریف نمی‌کنم؛ بلکه می‌خواهم همه شما بدانید که مردم ایران چه بهایی برای دستیابی به آزادی پرداخته‌اند.

من به پدرم افتخار می‌کنم. من به همه کسانی که جان خود را در راه آزادی در ایران فدا کردند، افتخار می‌کنم. اما رژیم فقط زندانیان را نمی‌کشد، بلکه خانواده‌های آنان نیز تا مدت‌ها پس از مرگشان تحت شکنجه و آزار قرار می‌گیرند. تا آخرین روزهای حضورم در ایران در چند سال پیش، من و خانواده‌ام با مزاحمت‌ها و بازجویی‌های مستمر سپاه پاسداران مواجه بودیم. در ایران، من هم‌چنین شاهد قیام سال۱۳۹۸ در شیراز بودم. من در نزدیکی بلوار معالی‌آباد زندگی می‌کردم. برای چندین روز، مردم در آنجا در برابر رژیم ایستادگی کردند. شب‌ها صدای شلیک گلوله می‌شنیدیم. مردم شعار مرگ بر دیکتاتور سر می‌دادند. من شاهد خون جاری‌شده در خیابان‌ها، رد گلوله بر دیوارها و ساختمان‌ها و خودروهای سوخته بسیج بودم. مردم برای متوقف‌کردن نیروهای مسلح سنگر می‌ساختند. یک شب در نزدیکی پل معالی‌آباد، به سختی از گلوله‌ها جان به در بردم. دیگران به این اندازه خوش‌شانس نبودند؛ من شاهد افتادن مردم در خیابان بودم. تمامی معترضان شجاع سال‌های ۲۰۱۹، ۲۰۲۰ و ژانویه ۲۰۲۶ امروز در معرض خطر مواجهه با سرنوشتی مشابه پدرم قرار دارند. به‌همین دلیل است که از شما، سازمان ملل و همه دولت‌ها تقاضا دارم تا برای متوقف‌کردن این اعدام‌ها اقدام کنید. ما روی حمایت شما در این دوران سخت حساب می‌کنیم. بسیار سپاسگزارم.

دکتر حنیفه خیری

من مایلم عمیقاً سپاسگزاری کنم از سخنرانان برجسته، شرکت‌کنندگان بین‌المللی و بازماندگان و خانواده‌های شجاعی که به این تلاش معنا و هدف می‌بخشند. در طول دو ساعت گذشته، جلسة ما یک حقیقت را کاملاً آشکار ساخت: اعدام‌های ادامه‌دار در ایران، یک الگوی سیستماتیک از حذف سیاسی است که ریشه در دهه‌ها مصونیت از مجازات دارد. ما هم اسناد و مدارک لازم را در اختیار داریم و هم مسئولیت داریم که اقدام کنیم. ما باید خواستار تحقیقات مستقل، حسابرسی در قبال جنایات فجیع و حفاظت فوری از زندانیان سیاسیِ در آستانه اعدام بشویم. حقوق بشر نمی‌تواند در مرتبه‌ای پس از دیپلماسی قرار گیرد. از این رو، بیایید امروز آغازگر کارزاری فعال برای حقیقت‌یابی و اقدام عملی باشد. از حضور و توجه شما بسیار سپاسگزارم و از این‌که در کنار ما ایستاده‌اید، قدردانی می‌کنم. متشکرم.