کنفرانس بین‌المللی آنلاین، با حضور گزارشگران کنونی و پیشین ملل متحد؛ آنالیزا چامپی

سخنرانی آنالیزا چامپی؛ مشاور ویژه پیشین دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در زمینه جنایت علیه بشریت در کنفرانس بین‌المللی آنلاین با حضور گزارشگران کنونی و پیشین ملل متحد

در برابر سخنان ارزشمند سخنرانان پیشین احساس تواضع می‌کنم و از این فرصت سپاسگزارم، برای همراه‌ کردن صدایم و مشارکت در این کنفرانس. پیش از این به تاریخچه موضوع اشاره شد؛ قتل‌عام سال۱۳۶۷ و تاریخی که بار دیگر در حال تکرار است. از این‌رو، مایلم بر اعتراضات اخیر در دیماه ۱۴۰۴ و سرکوب‌های متعاقب آن تمرکز کنم. می‌خواهم داستان دو روزنامه‌نگاری را تعریف کنم که دو ویدیو منتشر کردند که توسط شرکت متا حذف شد. یکی از آنها ویدیویی از بیمارستانی در تهران به تاریخ ۱۸ دی ۱۴۰۴ بود که هشداری به زبان فارسی داشت مبنی بر این‌که تصاویر ممکن است آزار دهنده باشند. ویدیوی دیگر مربوط به سردخانه‌یی در مشهد بود که آن هم حاوی هشداری بود مبنی بر این‌که تماشای این تصاویر ممکن است برای برخی از بینندگان ناخوشایند و آزار دهنده باشد. با وجود این هشدارها، هر دو ویدیو توسط متا حذف شدند و این دو روزنامه‌نگار درخواست تجدید نظر دادند. دلیل تعریف‌کردن این ماجرا این است که متا تصمیم خود را تغییر داد؛ چرا که هیأت نظارت متا خطای رخ‌داده را پذیرفت و اجازه انتشار مجدد این دو ویدیو را صادر کرد. این اقدام هم‌چنین با توصیه‌ای از سوی هیأت نظارت متا همراه شد مبنی بر این‌که سیاست‌های نظارت و تعدیل محتوا در مواجهه با شرایط نقض حقوق‌بشر و یا درگیریهای مسلحانه تغییر یابد. چرا این ماجرا را تعریف می‌کنم؟ زیرا آنچه ما با آن مواجهیم، آنچه همگی به‌خوبی با آن آشنا هستیم و امروز بعدازظهر بارها در اینجا تکرار کرده‌ایم، نشان می‌دهد که تحقق فرایند حسابرسی تا چه حد دشوار است؛ و چقدر سخت است که بتوانیم از یک پرونده منفرد مبتنی بر صلاحیت قضایی جهانی در سوئد فراتر برویم و موارد بیشتری از این دست داشته باشیم. همان‌طور که قاضی گولدستون یادآور شدند، توپ در زمین دولتهاست و من با این دیدگاه موافقم. دولتها هم‌چنان بازیگران اصلی این عرصه هستند. ما سازمانهای بین‌المللی را داریم و هم‌چنین نقش حیاتی جامعه مدنی که پیش‌تر به آن اشاره شد. علاوه بر این، نقش کلیدی افراد به‌عنوان کارشناسان مستقل و جامعه دانشگاهی بسیار حائز اهمیت است که خود من نیز جزیی از آن هستم.

ولی ما در سطحی گسترده‌تر، به ایفای نقش بخش خصوصی، یعنی نهادهای خصوصی از جمله شرکتها نیز نیاز داریم. البته قصدم به هیچ‌وجه تمجید از شرکت متا در این جلسه نیست و هدف من از این سخنان این موضوع نیست؛ بلکه هدفم تأکید بر اهمیت فوق‌العاده وجود بسترهایی برای مستندسازی و جمع‌آوری شواهد و مدارک است. و در این مورد، این ابزارها در اختیار پلتفرم‌های بزرگی است که اینستاگرام، فیس‌بوک و بسیاری از شبکه‌های دیگر را اداره می‌کنند. این مسأله در سراسر جهان صدق می‌کند، اما به‌طور خاص در کشوری مانند ایران که جریان آزاد اطلاعات در آن ممنوع است، اهمیت حیاتی و دوچندانی دارد. می‌دانیم که در زمستان۱۴۰۴ قطعی گسترده اینترنت رخ داد، اما به‌طور کلی، حتی در زمان برقرار بودن اتصال اینترنت، هم‌چنان با اختلال‌های سازمان‌یافته از سوی حکومت مواجه هستیم. بنابراین، مایلم بر اهمیت حیاتی این موضوع تأکید کنم. مجدداً از شما سپاسگزارم.