رزمایش ۳۳۰ هزار نفری در تهران؛ نمایش اقتدار یا نشانه‌ای از نگرانی حاکمیت؟

گفتگو با اسدالله مثنی

می‌پردازیم به موضوع اول برنامه. رسانه‌های حکومتی تبلیغات گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند و اعلام کرده‌اند که طی روزهای آینده یک رزمایش بزرگ در تهران برگزار خواهد شد. می‌خواهیم این موضوع را بررسی کنیم که این رزمایش چیست و با چه هدفی برگزار می‌شود.

در همین رابطه با مهمان برنامه، آقای اسدالله مثنی، همراه هستیم تا نگاه دقیق‌تری به این موضوع داشته باشیم.

در آستانه سال تحصیلی جدید هستیم و در شرایطی که بسیاری از ناظران از وضعیت اقتصادی و اجتماعی به عنوان شرایطی بحرانی و انفجاری یاد می‌کنند، می‌خواستم این سؤال را مطرح کنم که چرا اکنون، حسن‌زاده، فرمانده سپاه تهران، از برگزاری یک رزمایش ۳۳۰ هزار نفری در تهران در روز ۲۷ شهریور خبر داده است؟

البته طبق معمول، آمارهای اعلام‌شده نیز دچار نوسان است و ارقام مختلفی مطرح می‌شود. اما سؤال اصلی این است که چرا اکنون چنین رزمایشی برگزار می‌شود؟

چه اتفاقی افتاده که حاکمیت به نمایش نیرو روی آورده است؟

مگر چه اتفاقی افتاده است؟ چه شرایطی به وجود آمده که اکنون چنین رزمایشی باید اجرا شود؟

ببینید، پاسخ این پرسش بسیار روشن است. همان‌طور که اشاره کردید، شرایط بحرانی جامعه مربوط به امروز و دیروز نیست، اما مسئله این است که حاکمیت اکنون با چه پدیده‌ای روبه‌رو شده است.

فردا سالگرد اعتراضات سال ۱۴۰۱ است. این موضوع یکی از نگرانی‌های اصلی حکومت به شمار می‌رود. بسیاری از اظهارنظرهایی که این روزها از سوی مقام‌های امنیتی و انتظامی مطرح می‌شود، در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

اظهاراتی که درباره آمادگی نیروها، برخورد با اعتراضات احتمالی و افزایش اقدامات امنیتی مطرح می‌شود، همگی نشان‌دهنده نگرانی از تکرار یا گسترش اعتراضات اجتماعی است.

حاکمیت با سالگرد اعتراضات ۱۴۰۱ و پیامدهای آن مواجه است. به همین دلیل مجموعه‌ای از مانورها، رزمایش‌ها و نمایش‌های میدانی در تهران و سایر شهرها برگزار می‌شود که هدف آن نمایش آمادگی و کنترل شرایط عنوان می‌شود.

آیا این رزمایش فقط مختص تهران است؟

البته این موضوع محدود به تهران نیست. در شهرهای دیگر نیز ساختارهای بسیج و نیروهای وابسته حضور دارند، اما طبیعی است که تهران به عنوان مرکز سیاسی کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد.

به همین دلیل تمرکز بیشتری روی پایتخت وجود دارد. هشدارها، آرایش‌های امنیتی و تحرکات میدانی نیز در همین چارچوب قابل تحلیل هستند.

این اقدامات بیانگر نگرانی از شرایط موجود و تحولات احتمالی آینده است. مجموعه سخنان و موضع‌گیری‌هایی که از سوی مقام‌های مختلف مطرح می‌شود، نشان می‌دهد که نگاه امنیتی نسبت به وضعیت جامعه همچنان پررنگ است.

شرایط اقتصادی تا چه زمانی می‌تواند ادامه پیدا کند؟

اما موضوع فقط به سالگرد اعتراضات محدود نمی‌شود. سال‌هاست که جامعه ایران با مشکلات اقتصادی و معیشتی گسترده روبه‌رو است و در سال‌های اخیر نیز این فشارها شدت بیشتری گرفته‌اند.

افزایش هزینه‌های زندگی، مشکلات معیشتی، نگرانی‌های ناشی از تحولات منطقه‌ای و آثار اقتصادی بحران‌ها، مجموعه‌ای از فشارها را بر زندگی مردم وارد کرده است.

آنچه اهمیت دارد، سرعت و شدت تشدید این مشکلات است؛ موضوعی که حتی در رسانه‌ها و نشست‌های رسمی نیز مورد اشاره قرار می‌گیرد.

در برخی نشست‌های خبری، خبرنگاران به موضوعاتی مانند افزایش قیمت بنزین، رشد نرخ ارز و طلا، کاهش توان اقتصادی خانوارها و نگرانی‌های معیشتی اشاره کرده‌اند. همچنین هشدارهایی درباره نارضایتی‌های اجتماعی ناشی از فشارهای اقتصادی مطرح شده است.

در پاسخ به این نگرانی‌ها، مسئولان معمولاً تأکید می‌کنند که هرگونه تصمیم اقتصادی مهم با اطلاع‌رسانی قبلی انجام خواهد شد. با این حال، طرح چنین مباحثی از سوی مسئولان و خبرنگاران نشان می‌دهد که نگرانی درباره افزایش فشارهای اقتصادی در سطح جامعه همچنان وجود دارد.