طلسم جنگ؛ از سنگرهای خرمشهر تا طرح صلح شورای ملی مقاومت(۵)

قسمت پنجم ـ روایت پنجم مستند «طلسم جنگ» از دفاع مجاهدین در روزهای نخست جنگ تا طرح صلح شورای ملی مقاومت و فعالیت‌های گسترده علیه ادامه جنگ

ولی وقتی متوجه شدیم که این‌ها شهر را محاصره کرده‌اند و هیچ نیروی دیگری در شهر نمانده، سپاه شبانه با قایق‌هایی که داشت، خودش را به آن سمت رودخانه، یعنی به سمت کوت شیخ، یک منطقه دوم خرمشهر، منتقل کرد و ما در حقیقت آخرین نیروهایی بودیم با یک تعداد از جوان‌ها که از شهر دفاع می‌کردیم. که خب، بعد دیگر وقتی دیدیم شهر کاملاً محاصره شده، ما هم یک شب از آنجا خارج شدیم.

آقای مهندس، سازمان را خوب می‌شناخت، از زندان زمان شاه. قبل از تبلیغات می‌کنند که سازمان مجاهدین نیست، ما الان هوادار سازمان مجاهدین، این همه اینجا هستیم و سلاح می‌خواهیم. منتها به ما سلاح نمی‌دهند. لطفاً شما به ما سلاح بدهید. ما الان در سنگرهای مختلف هستیم، در مناطق مختلف آبادان و خرمشهر هستیم و به ما سلاح بدهید.

چون برای اینکه ما آن موقع یک سری از فرمانده‌های نظامی سازمان فرستاده بود، مثل محسن افسون، آمده بودند به ما این آموزش‌ها را می‌دادند.

به قسمت پنجم مستند «طلسم جنگ» رسیدیم. در قسمت قبلی دیدیم که مجاهدین نسبت به اشغال خاک میهن در جنگ ایران و عراق چه کردند. دفاعشان از خاک میهن توسط شهود توضیح داده شد. کارشکنی‌ها و خیانت‌های پاسداران علیه مجاهدین هم توضیح داده شد.

و حالا رسیدیم به این قسمت: طلسم آن جنگ چگونه شکست؟

برای درک بهتر وقایع، گزارشی را می‌بینیم که سیر حوادث مورد نظر را نشان می‌دهد.

از آغاز جنگ تا طرح صلح؛ چه اتفاقی افتاد؟

۳۱ شهریور ۱۳۵۹: آغاز جنگ ایران و عراق با اشغال قسمت‌هایی از خاک کشورمان توسط عراق.

پاییز ۱۳۵۹: سازمان مجاهدین در صفوف مستقل، علیه قوای عراقی وارد جنگ شد.

زمستان ۱۳۶۰: شورای ملی مقاومت در جریان اولین اجلاسیه خود، پایان دادن فوری به جنگ ایران و عراق را به‌عنوان ماده دوم وظایف مبرم دولت موقت در نظر گرفت و تصویب کرد.

خرداد ۱۳۶۱: عراق قسمت اعظم خاک ایران را تخلیه کرد و به‌صراحت آمادگی خود را برای بازگشت به پشت مرزهای بین‌المللی و پذیرش صلح عادلانه اعلام نمود.

در کتاب «گزارش مسئول شورای ملی مقاومت به مردم ایران درباره رابطه بنی‌صدر و اطرافیانش با شورای ملی مقاومت و جریان پیوستن و گسستن آن‌ها» آمده است:

«در اواخر تابستان سال ۶۱، از طریق سازمان مجاهدین خلق ایران، دست به یک نظرسنجی محدود در داخل کشور زدیم. نتایج مربوطه در پاییز همان سال حاکی از آن بود که تقریباً ۸۳ درصد مردم ایران از جنگ خسته و بیزار هستند. ۷ درصد از ادامه جنگ طرفداری می‌کردند و مابقی بی‌تفاوت می‌نمودند.»

نتایج نظرسنجی محدود مجاهدین درباره جنگ در سال ۶۱ در داخل کشور:

۸۳ درصد مردم ایران مخالف جنگ، ۷ درصد مردم ایران طرفدار ادامه جنگ و ۱۰ درصد مردم بی‌تفاوت.

صحت و دقت این نظرسنجی را یکی از سرکردگان پاسداران، تقریباً ۳۰ سال بعد، یعنی در سال ۹۲، تأیید کرد.

«در کل ملت شریف ایران، یه ۲۳۰۰، ۲۴۰۰ هزار خانواده جنگ رو درگیر بودند، بقیه نگاه می‌کردند. شرایط جنگی که بعد که صحنه‌های جنگ و جبهه تغییر کرد، خب برای همه خیلی نامشروع بود دیگه، این ادامه جنگ.»

خب، مثلاً فرمانده گردان من، این واقعیتش، وایساد. یعنی همان‌جا گفت که من این جنگ را ادامه نمی‌دهم، نامشروع است، چرا که ما به‌راحتی می‌توانیم به یک صلح خیلی جامع دست پیدا کنیم، نباید این جنگ را ادامه بدهیم.

استعفا داد.

برای توی آن زمان خیلی ضربه کاری بود. برای اینکه ما که توی آن گردان بودیم، خب برامون خیلی سخت بود که یک همچین چیزی دیدیم؛ فرمانده گردانمون یک همچین...

کمتر از دو هفته بعد شنیدیم که در تهران کشته شده.

مجاهدین چگونه طرح صلح را وارد مرحله عملی کردند؟

خب، برمی‌گردیم به بازبینی مواضع مجاهدین.

پاییز ۱۳۶۱: شورای ملی مقاومت بررسی راه‌های عملی علیه جنگ و در راستای سیاست صلح را در دستور کار خود قرار داد. کمیسیون صلح شورای ملی مقاومت از پاییز ۶۱ کار تدوین طرح صلح را آغاز کرد.

۱۹ دی ۱۳۶۱: آقای رجوی، مسئول شورای ملی مقاومت، با طارق عزیز، نایب نخست‌وزیر عراق، در محل اقامت خود در فرانسه ملاقات کرد.

۲۲ اسفند ۱۳۶۱: شورای ملی مقاومت طرح صلح خود را تصویب کرد.

متعاقباً دولت عراق این طرح را به‌عنوان مبنای قابل قبولی برای شروع مذاکرات صلح مورد پذیرش قرار داد.

آن طرح صلح و آن ملاقات، طلسم جنگ را شکست. این بزرگ‌ترین و متحولانه‌ترین عملیات مقاومت برای نابودی آن جنگ ضد میهنی بود.

اگرچه خمینی و جبهه متحدش تلاش کردند با مارک «ستون پنجم»، مجاهدین را از دور خارج کنند، اما خط درست مجاهدین کار خودش را کرده بود.

اکثریت مردم ایران و تمامی کشورهای مسلمان‌نشین و حتی ملل غربی به‌سرعت پشت آن طرح صلح آمدند.

طرح صلح شورا، علاوه بر مردم ایران، همبستگی نیرومند مردم ۵۷ کشور جهان را هم به این ترتیب به دست آورد.

۳۵۰۰ نماینده پارلمان که قریب ۵۰۰ میلیون مردم جهان را نمایندگی می‌کنند؛ ده‌ها رئیس پارلمان و صدها رهبر فراکسیون‌های پارلمانی؛ ده‌ها اتحادیه بزرگ کارگری که ده‌ها میلیون کارگر را نمایندگی می‌کنند؛ ۱۱ رئیس و رهبران بین‌الملل احزاب دموکرات مسیحی، لیبرال و سوسیالیست؛ ۶۰ وزیر و معاون وزیر؛ ۱۰۰ رئیس و رهبر حزب؛ ۲۱۰ نماینده پارلمان اروپا و ۴۸ عضو شورای اروپا.

از تظاهرات صلح تا فعالیت در پادگان‌ها؛ جنگ چگونه به چالش کشیده شد؟

آن زمان طرح صلح شورا آن‌قدر مشروع و مورد استقبال مردم ایران و در سطح بین‌المللی بود که حتی چهره‌های مشهوری مثل تونی بلر، نخست‌وزیر انگلستان، دیوید بلانکت، گوردون براون، جورج رابرتسون، وزیر دفاع سابق و دبیرکل سابق ناتو، و بسیاری دیگر از شخصیت‌های برجسته بین‌المللی هم پشت سر این طرح شورای ملی مقاومت آمدند.

واحدهای مقاومت و رزمندگان آزادی در بیش از ۴۰ شهر و ۳۵ پادگان و مرکز نظامی کشور، علیه جنگ ضد میهنی دست به فعالیت تبلیغی و نظامی زدند.

اردیبهشت ۱۳۶۴: یک ماه فعالیت علیه جنگ و اختناق، برای صلح و آزادی.

این فعالیت‌ها، از جمله ۹۵ پادگان و مرکز نظامی رژیم را زیر پوشش گرفت.

۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۴: به دعوت شورای ملی مقاومت، تظاهرات علیه جنگ و برای صلح در ۱۳ کشور اروپا، هند و آمریکا برگزار شد.

در پراتیک‌هایی که از سال ۶۲ تا ۶۴ علیه جنگ‌طلبی ضد میهنی خمینی و به نفع شعار مردمی صلح انجام شد، بسیاری از پرسنل میهن‌پرست ارتش فعالانه شرکت داشتند.

این فعالیت‌ها هرچه بیشتر فضای اجتماعی را علیه جنگ برمی‌انگیخت و مردم، زیر اختناق، جرأت می‌کردند صدای اعتراض خود را بلند کنند.

فرار سربازان از جبهه‌های جنگ افزایش یافت و ریزش نیروهای رژیم سیر تصاعدی پیمود.

رژیم خمینی از یک سو توان بسیج خود را از دست می‌داد و از سوی دیگر، حمله‌های نافرجام با ده‌ها هزار کشته و تلفات، انزجار اجتماعی را نسبت به جنگ نامشروع خمینی گسترش می‌داد و در صفوف پاسداران شکاف ایجاد می‌کرد.

در مراحل طراحی عملیاتی که چندی بعد با نام «والفجر ۸» انجام می‌شود، دو تن از فرماندهان اصلی نبرد با دشمن، یعنی حسین خرازی، فرمانده لشکر ۱۴ امام حسین، و احمد کاظمی، فرمانده لشکر ۸ نجف اشرف، درباره درستی تدابیر اتخاذشده عملیات ابهام دارند و حاضر نیستند نیروهایشان را در حمله شرکت دهند.

۲۵ خرداد ۱۳۶۴: به درخواست مسئول شورای ملی مقاومت، دولت عراق به مدت دو هفته بمباران شهرهای ایران را قطع کرد.