اینک ایران؛ سمیرم؛ از قیام‌های سراسری تا ایستادگی خانواده‌های شهیدان راه آزادی

سمیرم، شهر کوهستانی جنوب استان اصفهان، چگونه از قیام‌های سراسری به صحنه ایستادگی مردم و خانواده‌های جان‌باختگان تبدیل شد؟

سمیرم، شهری در جنوب استان اصفهان، در سال‌های گذشته شاهد حضور مردم در قیام‌های سراسری، جان‌باختن شماری از جوانان و برگزاری مراسم یادبودهایی بوده است که به صحنه‌ای برای بیان خشم و اعتراض به سرکوب تبدیل شدند. از قیام دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ تا خیزش ۱۴۰۱ و رویدادهای سال ۱۴۰۴، بررسی این شهر علاوه بر موقعیت جغرافیایی آن، نیازمند توجه به نام جان‌باختگان و سرگذشت خانواده‌هایی است که یاد عزیزانشان را زنده نگه داشته‌اند.

سمیرم کجاست و چرا نام این شهر در قیام‌ها مطرح شد؟

سمیرم در جنوب استان اصفهان و در دامنه‌های زاگرس قرار دارد. این شهر به‌دلیل ارتفاع نسبتاً زیاد، آب‌وهوای سردتر از بسیاری از مناطق مرکزی ایران و باغ‌های سیب شناخته می‌شود. کشاورزی و باغداری از فعالیت‌های مهم اقتصادی منطقه‌اند و زندگی بخش قابل‌توجهی از مردم با زمین، آب و محصولات کشاورزی پیوند دارد.

اما نام سمیرم در سال‌های اخیر فقط با طبیعت و محصولات کشاورزی آن مطرح نبوده است. این شهر نیز مانند بسیاری از شهرهای ایران، تحت تأثیر بحران‌های اقتصادی، نارضایتی اجتماعی و برخوردهای امنیتی قرار گرفته است. رویدادهای آبان ۱۴۰۱، به‌ویژه کشته‌شدن چهار شهروند در جریان سرکوب اعتراضات، نام سمیرم را در گزارش‌های مربوط به قیام سراسری برجسته کرد.

از قیام دی ۱۳۹۶ تا آبان ۱۳۹۸؛ زمینه‌های نارضایتی

قیام دی ۱۳۹۶ با گسترش نارضایتی از وضعیت اقتصادی و معیشتی آغاز شد و در شهرهای مختلف ایران به اعتراض علیه کلیت حاکمیت انجامید. در آن دوره، گرانی، بیکاری، فقر و احساس بی‌پاسخ‌ماندن مطالبات مردم از زمینه‌های اصلی خشم عمومی بودند. بااین‌حال، در منابعی که برای این گزارش بررسی شده‌اند، اطلاعات مستند و کافی درباره رویدادهای مشخص سمیرم، نام جان‌باختگان محلی و مراسم یادبود آنان در دی ۱۳۹۶ در دست نیست.

در آبان ۱۳۹۸ نیز افزایش ناگهانی قیمت بنزین موجی از اعتراضات سراسری را به راه انداخت. اعتراض‌ها در بسیاری از شهرها با برخوردهای خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی روبه‌رو شد و شمار زیادی از شهروندان جان باختند یا بازداشت شدند. با وجود اهمیت این قیام در تاریخ معاصر ایران، درباره جزئیات رویدادهای سمیرم در آبان ۱۳۹۸ نیز نمی‌توان بدون اسناد معتبر، نام افراد یا مراسمی را به این شهر نسبت داد.

آبان ۱۴۰۱؛ چهار جوان سمیرمی و مراسمی که به اعتراض تبدیل شد

یکی از مهم‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر سمیرم، رویدادهای ۲۵ آبان ۱۴۰۱ است. در جریان سرکوب اعتراضات آن روز، چهار شهروند به نام‌های علی عباسی، مراد بهرامیان، مسلم هوشنگی و میلاد آصفی جان باختند. گزارش‌های منتشرشده، علت مرگ آنان را شلیک نیروهای امنیتی عنوان کرده‌اند.

• علی عباسی

• مراد بهرامیان

• مسلم هوشنگی

• میلاد آصفی

روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱، مراسم خاکسپاری شماری از این جوانان با حضور گسترده مردم برگزار شد. در مراسم خاکسپاری علی عباسی، مراد بهرامیان و مسلم هوشنگی، شعارهای ضدحکومتی سرداده شد. گزارش‌ها همچنین از برگزاری مراسم چهلم در آذر و دی همان سال خبر می‌دهند؛ مراسم‌هایی که در آنها مردم با حضور بر مزار جان‌باختگان، یاد آنان را گرامی داشتند و اعتراض خود را به سرکوب نشان دادند.

سال ۱۴۰۴؛ اعدام مهران بهرامیان و اعتراض خانواده و جوانان سمیرم

رویداد مهم دیگر در تاریخ اخیر سمیرم، اعدام مهران بهرامیان، از بازداشت‌شدگان پرونده مرتبط با قیام ۱۴۰۱، در ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ بود. بر اساس گزارشی که شورای ملی مقاومت ایران در ۱۷ شهریور همان سال منتشر کرد، مهران بهرامیان ۳۲ سال داشت و پس از اعدام، پیکر او به خانواده‌اش تحویل داده نشد و مخفیانه در اصفهان به خاک سپرده شد.

طبق همین گزارش، روز ۱۶ شهریور خانواده مهران، دوستان او و شماری از جوانان سمیرم بر سر مزارش گرد آمدند. حاضران با سردادن شعارهایی علیه خامنه‌ای و سپاه پاسداران و تأکید بر ادامه مبارزه، به اعدام او اعتراض کردند. این تجمع، در فضایی که خانواده همچنان با محرومیت از برگزاری آزادانه مراسم و سوگواری روبه‌رو بود، به نشانه‌ای از تداوم اعتراض در شهر تبدیل شد.

این رویداد همچنین نشان می‌دهد که پیامدهای قیام ۱۴۰۱ در سمیرم به همان روزهای آبان محدود نماند و سال‌ها بعد نیز با پرونده‌های قضایی، احکام سنگین و اعدام بازداشت‌شدگان ادامه یافت.

سمیرم؛ حافظه زنده یک شهر

مرور رویدادهای سمیرم، از قیام‌های سراسری تا خاکسپاری‌ها، مراسم چهلم و اعتراض به اعدام مهران بهرامیان، تصویری از پیوند میان سوگواری و اعتراض در این شهر ارائه می‌کند. نام علی عباسی، مراد بهرامیان، مسلم هوشنگی و میلاد آصفی در یادبودهای مربوط به آبان ۱۴۰۱ و نام مهران بهرامیان در رویدادهای شهریور ۱۴۰۴ ثبت شده است.

درباره سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸، اطلاعات مستند و کافی برای معرفی جان‌باختگان مشخص سمیرم و مراسم یادبود آنان در منابع بررسی‌شده به دست نیامد؛ بنابراین، نسبت‌دادن نام یا مراسمی به آن سال‌ها بدون مدرک درست نیست. برای تکمیل دقیق این بخش، گزارش‌های محلی، اسناد خانواده‌ها و آرشیوهای خبری آن دوره ضروری است.