دیدار مجتبی خامنه‌ای با محسن رضایی؛ آیا رژیم آخوندی در آستانه جنگ به بن‌بست رسیده است؟

از دیدارهای پیاپی با سران رژیم تا نشست امنیتی کشورهای منطقه؛ چرا ملاقات‌ها افزایش یافته و آیا هدف، جلوگیری از جنگ است؟

گفتگو با احمد افشار

در ادامه برنامه امروز، به یکی از موضوعات مهم روز می‌پردازیم. رسانه‌های حکومتی از دیدار مجتبی خامنه‌ای با پاسدار محسن رضایی خبر داده‌اند. خروجی این دیدار چه بوده و آیا این ملاقات راهی پیش پای رژیم آخوندی باز می‌کند؟ همراه هستیم با آقای احمد افشار تا نگاهی به این رویداد داشته باشیم.

اجازه می‌خواهم در ابتدای گفت‌وگویمان یادی بکنم از قیام آبان ۹۸، به‌خصوص شهدای آن قیام و هزار و ۵۰۰ شهید آن. این قیام، آینه‌ای تمام‌نما از قیام و سرنگونی را در برابر همه شورشگران و کانون‌های شورشی قرار داد.

چرا مجتبی خامنه‌ای با سران رژیم دیدارهای پیاپی دارد؟

آقای افشار، طی چند روز گذشته، ولی‌فقیه نورسیده رژیم دیدارهایی با سران رژیم داشته است؛ ابتدا پزشکیان، بعد قالیباف و اژه‌ای و سپس همان خبری که در مقدمه گفتم، یعنی دیدار با محسن رضایی. آیا نکته جدیدی در این دیدارها بوده است؟ داستان از چه قرار است؟

هرچه پیش می‌رویم، روزبه‌روز و ساعت‌به‌ساعت، دوران تعیین‌تکلیف این رژیم در حال سپری‌شدن و رسیدن به سرانجام خود است؛ به‌خصوص در سال سرنوشت جنگ‌ها. دیگر نمی‌توانیم این پدیده‌ها را شبیه هم ببینیم، چراکه نزدیک‌شدن به آن موعد، تأثیر خودش را می‌گذارد.

این دیدارها دلایل مشخصی داشته‌اند. برای مثال، دیدار مجتبی خامنه‌ای، همین ولی‌فقیه وراثتی که شما گفتید، با اژه‌ای را در نظر بگیرید. می‌دانید که اژه‌ای رئیس قوه قضاییه، اولین کسی بود که مجتبی خامنه‌ای دوره ریاستش را تمدید کرد. این موضوع نشان داد که رژیم تا چه اندازه به دستگاه اعدام و سرکوب نیاز دارد.

بعد هم دیدار با بقیه سران رژیم انجام شد. قالیباف نیز به‌اصطلاح پرونده مذاکره با آمریکا را در دست داشت. اما دیدار مشخص با محسن رضایی، در مقام دبیر شورای عالی امنیت ملی، در پی نشست چهارجانبه‌ای بود که با حضور کشورهای عربستان، ترکیه و پاکستان در تهران برگزار شد.

نشست امنیتی کشورهای منطقه؛ مذاکره یا تلاش برای جلوگیری از جنگ؟

این نشست در سطح بالایی برگزار شد. از جمله، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان و برادر ولیعهد این کشور، حضور داشت. همچنین فردی در سطح بالای مقام‌های پاکستان و ابراهیم گالی، رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه، در این نشست شرکت کرده بودند.

با این حال، در طرف ایرانی شاهد میزبانی پزشکیان یا قالیباف نبودیم، بلکه محسن رضایی با هیئت‌های شرکت‌کننده دیدار کرد. این موضوع تا حد زیادی اهمیت دیدار بعدی مجتبی خامنه‌ای با محسن رضایی را توضیح می‌دهد.

تا پیش از این، موضوع اصلی مذاکرات، از جمله مذاکرات اسلام‌آباد و سپس ژنو، بود؛ جایی که قالیباف و عباس عراقچی طرف‌های مذاکره با آمریکا بودند. اما اکنون مسئله از آن مرحله عبور کرده است. بحث دیگر صرفاً مذاکره نیست، بلکه موضوع جنگی است که ممکن است صورت بگیرد.

کشورهای منطقه بسیج شده‌اند تا اگر امکان داشته باشد، در آخرین دقایق و در دقیقه ۹۰، جلوی چنین جنگی را بگیرند و رژیم را به پذیرش مجموعه‌ای از شروط وادار کنند.

بنابراین، مسئله دیگر مذاکره‌ای نیست که قالیباف، عباس عراقچی و دیگران پرونده آن را در دست دارند؛ موضوع به مسائل بسیار حساسی رسیده که به جنگ احتمالی مربوط می‌شود.

چرا خروجی نشست منطقه‌ای فقط ادامه مشورت‌ها بود؟

پیمان دفاعی مکه اساساً با هدف دفاع از این کشورها، مشخصاً عربستان، شکل گرفته بود. بنابراین، حضور مقام‌های منطقه و ملاقات آن‌ها با محسن رضایی، با وجود تلاش او برای ارائه تصویری مثبت از این دیدار، به‌تنهایی نشان‌دهنده دستیابی به توافقی مشخص نیست.

می‌خواهم به دو نکته اشاره کنم. نخست، بیانیه نهایی نشست بود که در آن تنها اعلام شد طرف‌ها توافق کرده‌اند مشورت‌هایشان ادامه پیدا کند.

اما به چه چیزی نزدیک شدند؟ به چه توافقی رسیدند؟ چه اقدام مشخصی صورت گرفت؟ در این زمینه، بیانیه نهایی توضیح روشنی ارائه نکرد.

از نگاه من، مسئله این است که رژیم به‌شدت در وحشت به سر می‌برد. اکنون در هفتمین سالگرد قیام آبان ۹۸ قرار داریم و رژیم به‌شدت می‌ترسد که با از بین رفتن فضای جنگ، زمینه‌ای برای تحرکات اجتماعی در داخل جامعه فراهم شود؛ تحرکاتی که ممکن است از آنچه اکنون وجود دارد، گسترده‌تر شود.