گزارش العربی الجدید: داستان قرارگاه اشرف در عراق روایت‌گر یک دگرگونی

۱۴۰۵/۵/۱۰

معرفی قرارگاه اشرف؛ روایتی از تحولات سیاسی و امنیتی در عراق

العربی الجدید – ۸ مرداد ۱۴۰۵

داستان قرارگاه اشرف به‌تنهایی روایت‌گر یک دگرگونی کامل سیاسی، امنیتی و اجتماعی در عراق است؛ کشوری که پس از حمله آمریکا به عراق از یک رقیب برای حکومت ایران به کشوری با عمق راهبردی و پشتیبان نفوذ آن تبدیل شد.

یک سخنگوی مطبوعاتی مجاهدین گفت: بدون مجاهدین، سرنوشتی جز این برای کشور عراق متصور نبود.

حملات اخیر به مراکز حشدالشعبی و مقر اشرف

العربی الجدید ۳۰ ژوئیه درباره بمباران مراکز حشدالشعبی و عوامل نیابتی رژیم آخوندی در نقاط مختلف عراق، در واکنش به حملات موشکی آن‌ها به کشتی‌ها و مراکز نفتی عربستان، به بمباران مقر حشدالشعبی در اشرف اشغال شده پرداخته و می‌نویسد:

حملات آمریکا و عربستان به قرارگاه اشرف در استان دیالی عراق، در نزدیکی مرز ایران، بار دیگر توجهات را به این مجموعه بزرگ جلب کرد. مکانی که به‌ویژه پس از اعلام کشته شدن پنج نظامی پاسدار ایرانی در این محل، نماد دگرگونی گسترده نفوذ رژیم ایران در عراق طی دو دهه گذشته به‌شمار می‌رود.

موقعیت و مشخصات جغرافیایی قرارگاه

این قرارگاه از سال ۱۹۸۶ مقر اصلی سازمان مجاهدین خلق ایران بود.

قرارگاه اشرف در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال شهر بعقوبه، مرکز استان دیالی در شرق بغداد، قرار دارد و مساحت آن بیش از ۳۶ کیلومتر مربع برآورد می‌شود. این مجموعه توسط مجاهدین به یک مرکز بزرگ تبدیل شد و شامل خانه‌ها، ساختمان‌های مسکونی، سالن‌ها، مراکز خدماتی، و دیگر تأسیسات مورد نیاز اعضای سازمان بود که به فعالیت نظامی اشتغال داشتند.

امروز، اما داستان قرارگاه اشرف، بیانگر تحول نفوذ در عراق در چهار دهه گذشته است. از تبدیل شدن به پایگاهی برای نیروهای ایرانی مخالف حکومت ایران، به مرکزی برای آموزش و تسلیح گروه‌های نیابتی ایران زیر نظر سپاه پاسداران.

بر اساس گفته یک مقام ارشد نظامی عراق به العربی الجدید، شمار کشته‌شدگان ایرانی در این اردوگاه به پنج نفر رسیده است که همگی از افسران سپاه پاسداران بودند. حمله، دو ساختمان را هدف قرار داد و انفجارهای ثانویه ناشی از مهمات موجود در محل، چندین ساعت ادامه داشت.

نام قرارگاه اشرف از اشرف رجوی، از اعضای ارشد سازمان مجاهدین خلق و همسر مسعود رجوی، گرفته شده بود که در سال ۱۹۸۲ در جریان درگیری با نیروهای امنیتی ایران در تهران کشته شد.

انبار پهپادها و خسارات جانی در حمله اخیر

العربی الجدید در گزارشی که از عراق راجع به قرارگاه اشرف پس از حمله اخیر آمریکا و عربستان به این قرارگاه دریافت کرده است، به‌نقل از مقام نظامی خاطرنشان می‌کند: به دلیل وسعت زیاد اردوگاه، انبارها و مخازن متعددی برای پهپادهای بال ثابت، از جمله پهپادهای شاهد ۱۰۱ که در اختیار گروه‌های مسلح عراقی قرار دارند، در آن وجود دارد. مقام مزبور هم‌چنین از زخمی شدن چهار نظامی ایرانی دیگر در این حمله خبر داد که به یکی از بیمارستان‌ها منتقل شدند و وضعیت یکی از آنان وخیم گزارش شده است.

بر اساس گزارش رسانه‌های ایرانی، کشته‌شدگان این حمله هوایی که توسط جنگنده‌های سعودی و آمریکایی انجام شد، به ایران منتقل شده‌اند و همگی عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده‌اند.

خروج اشرف از کنترل دولت عراق

بر اساس اطلاعاتی که العربی الجدید از یک افسر در فرماندهی عملیات دیالی به دست آورده است، این اردوگاه به‌طور کامل تحت اختیار سازمان بدر قرار دارد و برخلاف سایر اردوگاه‌ها و مراکز نظامی، نیروهای ارتش و پلیس عراق اجازه ورود به آن را ندارند. به همین دلیل، تجهیزات، نوع سلاح‌ها و فعالیت‌های انجام شده در این اردوگاه از دید دولت عراق پنهان مانده و اطلاعات مربوط به آن کاملاً محرمانه است.

چرخش ۱۸۰ درجه‌ای تاریخ؛ از ۱۳۸۲ تا خروج کامل

العربی الجدید سپس زیرعنوان «چرخش ۱۸۰ درجه‌ای تاریخ» می‌افزاید: در جریان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، قرارگاه اشرف که محل استقرار مجاهدین بود، هدف بمباران گسترده نیروهای آمریکایی قرار گرفت. سپس مجاهدین با نیروهای آمریکایی و ژنرال اودیرنو به توافقی برای گردآوری سلاح‌ها دست یافتند اما مجاهدین بر اثر نفوذ رژیم ایران به‌تدریج از هر گونه فعالیت در خارج قرارگاه منع شدند. در حالی‌که همگی آن‌ها طبق کنوانسیون چهارم ژنو افراد حفاظت‌شده شناخته شدند و نیروهای آمریکایی ملزم به حفاظت از آن‌ها بودند.

گزارش العربی الجدید سپس به اقدامات نوری مالکی نخست‌وزیر مزدور و دست‌نشاندهٔ عراق پس از اشغال این کشور پرداخته است که در رابطه با مجاهدین طبق دستورات خامنه‌ای عمل می‌کرد. العربی الجدید می‌نویسد:

در سال ۲۰۰۹ و هم‌زمان با آغاز مقدمات خروج نیروهای آمریکایی از عراق، ایالات متحده کنترل قرارگاه را به دولت نوری المالکی، نخست‌وزیر وقت عراق، واگذار کرد. المالکی همان سال اعلام کرد که سازمان مجاهدین خلق تهدیدی برای امنیت عراق به‌شمار می‌رود و باید از این کشور خارج شود.

پس از آن، نیروهای ویژه تحت‌امر نخست‌وزیر چندین بار به قرارگاه یورش بردند که شدیدترین آن‌ها در پایان سال ۲۰۰۹ و نیز در سال ۲۰۱۱ رخ داد.

در سال ۲۰۱۲، المالکی توانست سازمان ملل متحد را متقاعد کند که اعضای سازمان به محل دیگری در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد، در غرب پایتخت، منتقل شوند و قرارگاه اشرف تخلیه شود.

اما پیش از اجرای کامل این توافق، یک نیروی دولتی عراق بار دیگر به قرارگاه حمله کرد و با استفاده از گلوله جنگی، ۵۲ نفر از اعضای سازمان را کشت و شماری دیگر نیز ناپدید شدند. سازمان ملل خواستار انجام تحقیقات شد، اما دولت المالکی هیچ توضیحی درباره این حمله ارائه نکرد.

پس از آن، با نظارت سازمان ملل، اعضای سازمان به تدریج به کشورهای مختلف اروپایی، به‌ویژه آلبانی، منتقل شدند و در سال ۲۰۱۶ پرونده حضور آنان در عراق به‌طور کامل بسته شد.

تبدیل قرارگاه به مرکز گروه‌های نیابتی سپاه

متعاقباً قرارگاه مجاهدین به مرکز گروه‌های مسلح نیابتی رژیم ایران از جمله نیروهای مزدور بدر و کتائب حزب‌الله تبدیل شد. انتخاب قرارگاه اشرف برای استفاده نیروهای رژیم ایران به‌دلیل وجود زیرساخت‌های نظامی آماده، استحکامات گسترده، پادگان‌ها، میدان‌های آموزش، پناهگاه‌های زیرزمینی، شبکه راه‌های داخلی و فاصله مناسب آن از مناطق مسکونی بود. هم‌چنین نزدیکی اردوگاه به مرز ایران، انتقال تجهیزات، سلاح و نیروهای سپاه پاسداران پشتیبان این گروه‌ها را آسان می‌کرد.

در سال ۲۰۲۱، برای نخستین بار دو پهپاد ایرانی از نوع شاهد ۱ و مهاجر ۶ در مراسمی که به‌مناسبت سالگرد تأسیس حشدالشعبی در این اردوگاه برگزار شد، به نمایش درآمدند.

این اردوگاه اکنون عملاً تحت کنترل سازمان بدر، کتائب حزب‌الله و در سال‌های اخیر سازمان دیگری قرار دارد که در زمینه آموزش نیروها و توسعه توانمندی‌های مرتبط با پهپادها در این مرکز فعالیت می‌کند.

احمد الحمدانی، کارشناس مسائل سیاسی و امنیتی عراق، قرارگاه اشرف را یکی از مهم‌ترین مراکز نفوذ ایران و گروه‌های نیابتی آن در عراق توصیف کرد. استفاده از آن به‌عنوان یکی از ایستگاه‌های انتقال سلاح و تجهیزات از ایران به عراق و سپس به سوریه و لبنان، واقع‌بینانه است.

داستان قرارگاه اشرف، به‌تنهایی روایتگر یک دگرگونی کامل سیاسی، امنیتی و اجتماعی در عراق است؛ کشوری که با مجاهدین در برابر رژیم ایران ایستاده بود اما پس از اشغال توسط آمریکا، به کشوری با عمق راهبردی و پشتیبان نفوذ رژیم ایران تبدیل شد.